Bạn cần biết gì về Nghị định 185/2026/NĐ-CP? 6 thay đổi lớn về thôn, TDP và phụ cấp Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP

Chào bạn, tôi là luật sư tư vấn. Gần đây, nhiều quý khách là Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố (TDP) và cán bộ cấp xã đã liên hệ hỏi về các quyền lợi và nghĩa vụ mới theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP. Văn bản này chính thức có hiệu lực từ ngày 26/5/2026, thay thế Nghị định 33/2023/NĐ-CP trước đây, mang đến nhiều thay đổi quan trọng. Bài viết này sẽ tổng hợp 6 điểm mới nổi bật nhất, giúp bạn nắm rõ để áp dụng kịp thời.

1. Mức khoán phụ cấp tăng lên tối đa 8 lần mức lương cơ sở: Ai được hưởng?

Đây là thay đổi được mong chờ nhất. Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, ngân sách nhà nước sẽ khoán quỹ phụ cấp hàng tháng (bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội) cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Mức khoán cao nhất là 08 lần mức lương cơ sở, áp dụng cho các trường hợp sau:

• Thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên;
• Tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên;
• Thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng;
• Thôn, tổ dân phố thuộc khu vực biên giới, hải đảo;
• Thôn đặc biệt khó khăn.

Đối với các thôn, TDP còn lại, mức khoán là 6,5 lần mức lương cơ sở. So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP trước đây, mức khoán cao nhất chỉ là 6 lần và mức thông thường là 4,5 lần. Như vậy, mức tăng là rất đáng kể, lên tới +2 lần mức lương cơ sở ở cả hai nhóm.

Lưu ý: Khoản 3 Điều 15 cho phép Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định mức khoán cao hơn, tùy theo khả năng ngân sách địa phương. Nếu bạn ở địa phương có điều kiện, hãy theo dõi nghị quyết của HĐND tỉnh để biết thông tin chi tiết.

2. Điều kiện về số hộ gia đình để hưởng mức phụ cấp cao: Thay đổi như thế nào?

Bên cạnh việc tăng mức phụ cấp, Nghị định 185/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh điều kiện về quy mô dân số để được hưởng mức cao nhất. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 15:

• Thôn phải có từ 700 hộ gia đình trở lên (trước đây theo Nghị định 33/2023 là 350 hộ).
• Tổ dân phố phải có từ 1.000 hộ gia đình trở lên (trước đây là 500 hộ).

Như vậy, điều kiện để hưởng mức phụ cấp cao đã tăng gấp đôi. Đây là sự điều chỉnh nhằm tập trung nguồn lực vào các đơn vị dân cư có quy mô lớn hơn, nơi khối lượng công việc và trách nhiệm của người hoạt động không chuyên trách là nặng nề hơn.

3. Tiêu chuẩn mới: Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP phải biết ứng dụng công nghệ thông tin?

Điểm mới tại khoản 4 Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP bổ sung yêu cầu về năng lực số đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố. Cụ thể, người đảm nhiệm chức danh này phải:

• Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ;
• Có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện nhiệm vụ theo quy định.

Ngoài ra, các tiêu chuẩn chung khác vẫn được giữ nguyên: phải từ đủ 21 tuổi trở lên, có sức khỏe, uy tín, phẩm chất đạo đức tốt, và không đang bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong khi đó, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chưa có quy định riêng về năng lực công nghệ thông tin.

4. Trách nhiệm hỗ trợ chuyển đổi số: Nhiệm vụ mới của thôn, TDP

Nghị định 185/2026/NĐ-CP lần đầu tiên đưa nhiệm vụ chuyển đổi số vào hoạt động của thôn, tổ dân phố. Cụ thể:

• Theo khoản 5 Điều 3, hoạt động của thôn, TDP phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Theo điểm e khoản 2 Điều 5, thôn, TDP có trách nhiệm hỗ trợ triển khai chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến.
• Theo điểm g khoản 2 Điều 6, Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP phải hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng nền tảng số, tiện ích số.
• Theo khoản 2 Điều 16, người hoạt động không chuyên trách sẽ được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin.

Điều này thể hiện rõ định hướng của Chính phủ trong việc đưa chuyển đổi số xuống tận cơ sở, với lực lượng nòng cốt là các Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP.

5. Chính sách mới cho người nghỉ việc do sắp xếp thôn, TDP

Đây là một chính sách nhân văn nhằm giải quyết các trường hợp dôi dư sau khi sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Theo khoản 4 Điều 16 Nghị định 185/2026/NĐ-CP:

Người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố được hưởng chính sách theo quy định về tinh giản biên chế của Chính phủ.

Ngoài ra, Điều 19 quy định nội dung chuyển tiếp nhằm bảo đảm việc tổ chức lại bộ máy không ảnh hưởng đến hoạt động tại địa phương. So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP, đây là điểm hoàn toàn mới, chưa từng có quy định riêng về trường hợp nghỉ việc do sắp xếp thôn, TDP.

6. Thẩm quyền của HĐND cấp xã trong việc thành lập, giải thể thôn, TDP

Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định cụ thể hơn về thẩm quyền trong việc tổ chức, sắp xếp thôn, tổ dân phố theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo khoản 1 Điều 9, Hội đồng nhân dân cấp xã có thẩm quyền quyết định:

• Thành lập thôn, tổ dân phố;
• Sắp xếp, tổ chức lại;
• Giải thể;
• Đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố.

Đồng thời, Điều 12 và Điều 13 quy định chi tiết trình tự, thủ tục thực hiện. So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP, quy định này giúp phân cấp rõ ràng, tránh tình trạng chồng chéo và tăng tính chủ động cho chính quyền cấp xã.

Tình huống thực tế

Anh Nguyễn Văn A là Trưởng thôn tại một thôn có 750 hộ gia đình ở khu vực đồng bằng. Trước đây, theo Nghị định 33/2023/NĐ-CP, thôn của anh chỉ có 350 hộ nên mức khoán phụ cấp cho các chức danh không chuyên trách là 4,5 lần lương cơ sở. Tuy nhiên, do quy mô thôn đã phát triển lên 750 hộ, theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, thôn của anh nay thuộc diện được hưởng mức khoán cao nhất là 8 lần lương cơ sở. Ngoài ra, anh A cũng cần nâng cao kỹ năng công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu mới về hỗ trợ chuyển đổi số cho bà con trong thôn.

Lời khuyên từ luật sư

1. Xác định ngay mức phụ cấp mới: Các Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP cần kiểm tra quy mô hộ gia đình của đơn vị mình để xác định thuộc diện hưởng mức khoán 8 lần hay 6,5 lần mức lương cơ sở.
2. Chuẩn bị kỹ năng công nghệ thông tin: Nếu chưa thành thạo, hãy chủ động tham gia các khóa đào tạo do địa phương tổ chức để đáp ứng tiêu chuẩn mới và thực hiện tốt nhiệm vụ chuyển đổi số.
3. Theo dõi nghị quyết của HĐND tỉnh: Mức khoán có thể cao hơn nếu tỉnh bạn có nghị quyết hỗ trợ thêm. Hãy liên hệ với Phòng Nội vụ để được cập nhật.
4. Quan tâm đến chính sách chuyển tiếp: Nếu đơn vị bạn đang trong quá trình sắp xếp, hãy tìm hiểu kỹ các quy định tại Điều 19 để đảm bảo quyền lợi không bị ảnh hưởng.
5. Tham vấn luật sư khi cần: Các quy định mới có thể phát sinh nhiều tình huống phức tạp. Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.

Trên đây là 6 điểm mới quan trọng của Nghị định 185/2026/NĐ-CP. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn pháp lý chi tiết, hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.6588 để được giải đáp miễn phí, hoặc gọi số 090 222 9061 nếu bạn cần dịch vụ luật sư tư vấn (có phí). Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.