Thuế tài nguyên năm 2026: Giá tính thuế mới theo Công văn 5886/CT-CS

Vướng mắc về thuế tài nguyên đối với tài nguyên mới như đất đá lẫn than đang là vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản quan tâm. Công văn 5886/CT-CS ngày 14/8/2026 do Cục Thuế ban hành đã có những hướng dẫn cụ thể về việc xác định giá tính thuế cho các loại tài nguyên mới này. Chúng tôi sẽ phân tích chi tiết nội dung công văn và những quy định pháp lý liên quan để quý khách hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Công văn 5886/CT-CS năm 2026 hướng dẫn điều gì về thuế tài nguyên?

Công văn 5886/CT-CS do Cục Thuế ban hành ngày 14/8/2026 nhằm trả lời công văn số 7823/STC-QLG&CS ngày 15/7/2026 của Sở Tài chính tỉnh Quảng Ninh về vướng mắc trong xác định giá tính thuế tài nguyên đối với đất đá lẫn than và bã sàng.

Văn bản này khẳng định lại các quy định pháp luật hiện hành và chỉ đạo quy trình xử lý khi phát sinh loại tài nguyên mới. Cụ thể, Cục Thuế nhấn mạnh hai văn bản pháp lý nền tảng:

• Thông tư 152/2015/TT-BTC ngày 02/10/2015 của Bộ Tài chính về hướng dẫn giá tính thuế tài nguyên
• Thông tư 41/2024/TT-BTC ngày 20/5/2024 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 152/2015/TT-BTC

Giá tính thuế tài nguyên được quy định như thế nào theo Thông tư 152/2015/TT-BTC?

Theo Điều 6 Thông tư 152/2015/TT-BTC, giá tính thuế tài nguyên được xác định như sau:

“Giá tính thuế tài nguyên là giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên của tổ chức, cá nhân khai thác chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng nhưng không được thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định; Trường hợp giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định thì tính thuế tài nguyên theo giá do UBND cấp tỉnh quy định.”

Đáng chú ý, đối với loại tài nguyên không xác định được giá bán đơn vị do có chứa nhiều chất khác nhau, giá tính thuế được xác định như sau:

• Căn cứ tổng doanh thu bán tài nguyên trong tháng (chưa có thuế GTGT)
• Tính cho từng chất có trong tài nguyên khai thác theo tỷ lệ hàm lượng của từng chất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm định, phê duyệt
• Sản lượng tài nguyên bán ra ghi trên chứng từ bán hàng tương ứng với từng chất

Thông tư 41/2024/TT-BTC sửa đổi quy định nào về trách nhiệm của UBND cấp tỉnh?

Điều 2 Thông tư 41/2024/TT-BTC sửa đổi điểm a khoản 1 Điều 13 Thông tư 152/2015/TT-BTC, quy định trách nhiệm của UBND cấp tỉnh như sau:

“Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm: Chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Bảng giá tính thuế tài nguyên áp dụng tại địa phương; Thường xuyên rà soát, điều chỉnh phù hợp với biến động của thị trường.”

Quy định này nhấn mạnh yêu cầu cập nhật giá tính thuế thường xuyên, đảm bảo phù hợp với thực tế biến động giá thị trường, tránh tình trạng giá tính thuế lạc hậu gây thất thu ngân sách hoặc tạo gánh nặng bất hợp lý cho doanh nghiệp.

Trường hợp phát sinh tài nguyên mới như đất đá lẫn than cần xử lý ra sao?

Trong công văn số 7823/STC-QLG&CS, Sở Tài chính tỉnh Quảng Ninh nêu rõ: “Theo hồ sơ Sở Nông nghiệp và Môi trường đang cấp phép thu hồi cho đất đá lẫn than và bã sàng từ quá trình chế biến đất đá lẫn than là hai loại tài nguyên mới”.

Trước tình huống này, Cục Thuế hướng dẫn quy trình xử lý gồm 3 bước:

1. Phối hợp xác định: Sở Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan trình UBND tỉnh Quảng Ninh xem xét, quyết định về loại tài nguyên mới và giá tính thuế tài nguyên
2. Thẩm quyền quyết định: UBND cấp tỉnh là cơ quan có thẩm quyền cuối cùng trong việc xác định giá tính thuế tại địa phương
3. Vướng mắc về tiền cấp quyền khai thác: Trường hợp có vướng mắc về tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét, giải quyết theo đúng chức năng và thẩm quyền

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp khai thác đất đá lẫn than cần làm gì?

Giả sử doanh nghiệp bạn đang khai thác đất đá lẫn than tại Quảng Ninh hoặc một tỉnh thành khác. Sản phẩm sau khai thác là hỗn hợp chứa nhiều chất khác nhau, không thể xác định giá bán đơn vị cho từng loại riêng biệt. Trong trường hợp này, theo quy định tại Điều 6 Thông tư 152/2015/TT-BTC:

Giá tính thuế sẽ được xác định dựa trên tổng doanh thu bán tài nguyên trong tháng, phân bổ theo tỷ lệ hàm lượng từng chất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm định. Tuy nhiên, nếu đây là tài nguyên mới, doanh nghiệp cần:

• Liên hệ Sở Tài chính địa phương để được hướng dẫn thủ tục
• Cung cấp hồ sơ về thành phần, hàm lượng các chất trong tài nguyên
• Phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình kiểm định, phê duyệt
• Chờ quyết định của UBND tỉnh về giá tính thuế trước khi kê khai, nộp thuế

Trong thời gian chờ quyết định, doanh nghiệp nên tạm tính thuế theo mức dự kiến và theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn mới để điều chỉnh kịp thời, tránh bị phạt chậm nộp hoặc truy thu thuế.

Lời khuyên từ luật sư về thuế tài nguyên năm 2026

Dựa trên nội dung Công văn 5886/CT-CS và các quy định pháp luật liên quan, chúng tôi khuyến nghị quý khách một số điểm quan trọng sau:

1. Luôn cập nhật Bảng giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh ban hành, vì giá này có thể được điều chỉnh thường xuyên theo biến động thị trường theo Thông tư 41/2024/TT-BTC
2. Không tự ý kê khai giá tính thuế thấp hơn giá do UBND cấp tỉnh quy định – đây là hành vi vi phạm có thể bị xử lý truy thu và phạt vi phạm hành chính về thuế
3. Lưu giữ đầy đủ chứng từ bán hàng, kết quả kiểm định hàm lượng từng chất trong tài nguyên để phục vụ việc kê khai thuế chính xác
4. Chủ động phối hợp với Sở Tài chính khi phát sinh loại tài nguyên mới, không chờ đến khi cơ quan thuế kiểm tra mới xử lý
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia thuế trước khi thực hiện các hợp đồng khai thác, chế biến tài nguyên phức tạp có chứa nhiều chất khác nhau

Bài viết trên được cập nhật dựa trên nội dung Công văn 5886/CT-CS ngày 14/8/2026 của Cục Thuế. Nếu quý khách có vướng mắc cụ thể về tình huống của mình, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.