Hướng dẫn quy trình đăng ký sở hữu trí tuệ

Tổ chức cá nhân để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình thì cần phải làm thủ tục đăng ký sở hữu trí tuệ với cơ quan có thẩm quyền. Đây là hoạt động quan trọng để các tổ chức, cá nhân có thể bảo vệ mình khỏi các nguy cơ bị xâm phạm đến quyền sở hữu trí tuệ của mình.

Bài viết này luật Quang Huy sẽ hướng dẫn mọi người quy trình đăng ký sở hữu trí tuệ theo quy định hiện hành.

1. Sở hữu trí tuệ là gì?

Sở hữu trí tuệ hay còn gọi là quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là ngăn ngừa các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xảy ra trên thực tế mà còn là việc xử lý, giải quyết khi có xâm phạm nhằm chấm dứt hành vi xâm phạm và bồi thường thiệt hại.

2. Đăng ký sở hữu trí tuệ là gì?

Đăng ký sở hữu trí tuệ là thủ tục được thực hiện tại Cơ quan đăng ký để ghi nhận quyền sở hữu hợp pháp tài sản trí tuệ cho chủ sở hữu và được tiến hành theo các bước được pháp luật quy định.

3. Căn cứ phát sinh, xác lập quyền sở hữu trí tuệ

Căn cứ phát sinh quyền sở hữu trí tuệ như sau:

• Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký.
• Quyền liên quan phát sinh kể từ khi cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá được định hình hoặc thực hiện mà không gây phương hại đến quyền tác giả.
• Quyền sở hữu công nghiệp được xác lập như sau:

• Quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật này hoặc công nhận đăng ký quốc tế theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; đối với nhãn hiệu nổi tiếng, quyền sở hữu được xác lập trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký;
• Quyền sở hữu công nghiệp đối với tên thương mại được xác lập trên cơ sở sử dụng hợp pháp tên thương mại đó;
• Quyền sở hữu công nghiệp đối với bí mật kinh doanh được xác lập trên cơ sở có được một cách hợp pháp bí mật kinh doanh và thực hiện việc bảo mật bí mật kinh doanh đó;
• Quyền chống cạnh tranh không lành mạnh được xác lập trên cơ sở hoạt động cạnh tranh trong kinh doanh.

• Quyền đối với giống cây trồng được xác lập trên cơ sở quyết định cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật sở hữu trí tuệ.

4. Các loại hình đăng ký sở hữu trí tuệ

Các quyền sở hữu trí tuệ thường được nhắc đến là quyền tài sản và quyền nhân thân. Sở hữu trí tuệ (intellectual property) được định nghĩa là các quyền liên quan tới:

• Các tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học.
• Kiểu dáng công nghiệp.
• Quyền bảo hộ chống cạnh tranh không lành mạnh.
• Và tất cả các quyền khác liên quan đến hoạt động trí tuệ củ
• Buổi biểu diễn của các nghệ sĩ, bản ghi âm (thu âm), chương trình phát thanh, truyền hình.
• Con người trong các lĩnh vực công nghiệp, khoa học, văn học hoặc nghệ thuật.
• Nhãn hiệu hàng hóa, nhãn hiệu dịch vụ, tên thương mại và chỉ dẫn thương mại, thương hiệu, biểu trưng.
• Sáng chế thuộc mọi lĩnh vực với sự nỗ lực sáng tạo của con người, xem thêm bằng sáng chế.

Hiện nay, tại Việt Nam, 3 đối tượng được bảo hộ của quyền sở hữu trí tuệ là:

• Quyền sở hữu trí tuệ đối với sở hữu công nghiệp gồm

• Đăng ký nhãn hiệu;
• Đăng ký Sáng chế, giải pháp hữu ích;
• Đăng ký Kiểu dáng công nghiệp;
• Đăng ký chỉ dẫn địa lý.

• Sở hữu trí tuệ đối với giống cây trồng;
• Quyền sở hữu trí tuệ đối với quyền tác giả, quyền liên quan gồm:

• Quyền liên quan cuộc biểu diễn
• Quyền liên quan bản ghi âm, ghi hình
•  Quyền liên quan đến chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá.

5. Quy trình đăng ký sở hữu trí tuệ

Tùy thuộc vào từng sản phẩm đăng ký sở hữu trí tuệ để được phân loại và đăng ký theo các đối tượng nêu trên.

Với mỗi sản phẩm đăng ký sẽ có các bước tiến hành khác nhau và do các cơ quan quản lý khác nhau thực hiện việc thẩm tra hồ sơ và cấp giấy chứng nhận đăng ký SHTT. Tuy nhiên, về cơ bản các bước sẽ được thực hiện như sau:

5.1. Lựa chọn đối tượng đăng ký sở hữu trí tuệ

Với mỗi sản phẩm đăng ký sẽ có hình thức đăng ký khác nhau, các đối tượng bạn có thể lựa chọn bao gồm

• Đăng ký nhãn hiệu (hay còn được gọi nhiều là đăng ký logo, thương hiệu)
• Đăng ký chỉ dẫn địa lý
• Đăng ký sáng chế
• Đăng ký kiểu dáng công nghiệp hay còn gọi là đăng ký kiểu dáng sản phẩm
• Đăng ký giải pháp hữu ích
• Đăng ký bản quyền tác giả (cho các tác phẩm như bài hát, phần mềm, kịch bản, game, truyện, tạo hình, bản vẽ, âm nhạc…) hoặc quyền liên quan (bản ghi âm, ghi hình, chương trình biểu diễn)
• Đăng ký quyền liên quan đến giống cây trồng

5.2. Xác định cơ quan đăng ký

Mỗi đối tượng được phân loại ở trên sẽ được đăng ký tại một cơ quan có thẩm quyền khác nhau phù hợp với vai trò chức năng quản lý.

Cơ quan đăng ký sẽ được xác định như sau:

Thứ nhất, đăng ký Sở hữu công nghiệp sẽ do Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam tiến hành thủ tục hành chính để nhận và cấp giấy chứng nhận đăng ký các đối tượng sở hữu công nghiệp cho cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước

Cục Sở hữu trí tuệ có trụ sở chính tại địa chỉ 384-386 đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.

Ngoài ra, nếu như bạn đang ở tại các tỉnh thành miền trung và miền nam, để thuận tiện có thể đến các văn phòng đại diện của Cục Sở hữu trí tuệ tại Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Địa chỉ cụ thể như sau:

• Tại Đà Nẵng: Tầng 3, số 135 đường Minh Mạng, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Điện thoại: (0236) 3889 955.
• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Lầu 7, tòa nhà Hà Phan, số 17 – 19 Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Điện thoại bộ phận nhận đơn: (028) 3920 8483.

Thứ hai, đăng ký Bản quyền tác giả, quyền liên quan sẽ do cục bản quyền tác giả Việt Nam tiến hành thủ tục hành chính như trên, địa chỉ cụ thể như sau:

• Tại Hà Nội: Trụ sở chính: Số 33 Ngõ 294/2 Kim Mã, Quận Ba Đình, TP. Hà Nội. Điện thoại: (024) 3823 6908; Email: cbqtg@hn.vnn.vn.
• Tại Đà Nẵng: Văn phòng Đại diện tại địa chỉ: 01, Đường An Nhơn 7, Phường An Hải Bắc, Quận Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng. Điện thoại: (0236) 3606 967; Email: covdanang@vnn.vn.
• Tại Thành phố Hồ Chí Minh: Văn phòng Đại diện tại: 170 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3, Điện thoại: (028) 3930 8086; Email: covhcm@vnn.vn

Thứ ba, đăng ký Quyền liên quan đến giống cây trồng sẽ do Cục trồng trọt tiến hành thủ tục hành chính nêu trên, địa chỉ tại Nhà A6, 2, Ngọc Hà, Phường Ngọc Hà, Quận Ba Đình, Thành Phố Hà Nội, Ngọc Hồ, Ba Đình, Hà Nội

5.3. Chuẩn bị hồ sơ đăng ký đối tượng sở hữu trí tuệ

Hồ sơ đăng ký cũng sẽ phụ thuộc vào từng loại hình đăng ký, cụ thể

5.3.1. Hồ sơ đăng ký sở hữu trí tuệ cho đối tượng sở hữu công nghiệp

• 02 bản tờ khai đăng ký của đối tượng sau: giải pháp hữu ích, nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, chỉ dẫn địa lý (theo mẫu);
• 05 mẫu nhãn hiệu đính kèm kích thước 8cm x 8 cm (áp dụng cho đăng ký nhãn hiệu);
• 02 bản mô tả về kiểu dáng công nghiệp kèm bản chụp sản phẩm đăng ký (áp dụng cho đăng ký kiểu dáng công nghiệp);
• 02 bản mô tả về sáng chế kèm hình vẽ (nếu có) và yêu cầu bảo hộ sáng chế (áp dụng cho đăng ký sáng chế);
• 02 bản mô tả về giải pháp hữu ích và yêu cầu bảo hộ (trường hợp có đăng ký giải pháp hữu ích);
• Giấy ủy quyền hoặc là hợp đồng ủy quyền;
• Tài liệu có liên quan (nếu có).

5.3.2. Hồ sơ đăng ký sở hữu trí tuệ cho quyền tác giả và quyền liên quan tác giả

• Đơn đăng ký sở hữu trí tuệ về bản quyền tác giả và quyền liên quan tác giả dựa vào mẫu của Cục bản quyền tác giả (theo mẫu);
• Giấy cam đoan của tác giả về sáng tác ra tác phẩm;
• Tuyên bố của tác giả về chủ sở hữu của tác phẩm;
• Hợp đồng ủy quyền/giấy ủy quyền cho đơn vị thứ ba nhằm thực hiện việc đăng ký quyền tác giả;
• Quyết định giao việc cho tác giả hoặc văn bản, hợp đồng chứng minh việc đi thuê bên khác trong sáng tạo ra tác phẩm;
• CMND của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm (bản sao chứng thực);
• Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;
• Văn bản đồng ý của tác giả nếu tác phẩm đăng ký có nhiều tác giả;
• 02 bản tác phẩm đăng ký quyền tác giả hoặc là 02 bản sao, bản định hình đăng ký quyền liên quan.

5.3.3. Hồ sơ đăng ký sở hữu trí tuệ với giống cây trồng

• Tờ khai đăng ký giống cây trồng (theo mẫu);
• Ảnh chụp kèm với  tờ khai kỹ thuật theo mẫu quy định;
• Giấy ủy quyền hoặc là hợp đồng ủy quyền trong việc đăng ký trường hợp sử dụng dịch vụ đăng ký;
• Tài liệu khác như các tài liệu chứng minh quyền được chuyển giao; quyền của người nộp đơn; quyền được hưởng ngày ưu tiên…

5.4. Nộp hồ sơ và theo dõi hồ sơ đăng ký sau khi nộp cho đến khi nhận được thông báo cuối cùng

Sau khi đã chuẩn bị xong hồ sơ đăng ký, khách hàng sẽ nộp hồ sơ tại 1 trong các cơ quan nêu trên để được tiến hành thẩm định hồ sơ đăng ký, theo dõi hồ sơ cho đến khi nhận được kết quả cuối cùng của việc đăng ký độc quyền sở hữu trí tuệ sản phẩm.

6. Tại sao phải đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ?

Đăng ký sở hữu trí tuệ là một việc làm rất quan trọng và cần thiết của chủ sở hữu để bảo vệ được tài sản trí tuệ của mình, việc đăng ký sẽ giúp khách hàng được độc quyền sử dụng sản phẩm đã đăng ký trên toàn lãnh thổ Việt Nam cũng như có những vai trò sau:

• Khuyến khích sự sáng tạo

Đối với chủ thể nắm quyền sở hữu, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ sẽ khuyến khích sự sáng tạo. Thúc đẩy những nỗ lực, cống hiến của họ vào các hoạt động nghiên cứu. Cải tiến kỹ thuật, tạo ra những sản phẩm tốt.

• Thúc đẩy kinh doanh

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ góp phần giảm thiểu tổn thất. Và thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh hợp pháp. Nhờ vào quyền sở hữu trí tuệ, các doanh nghiệp sẽ không phải đối mặt với những thiệt hại về mặt kinh tế do hành vi “chiếm đoạt” của các đối thủ cạnh tranh.

• Bảo vệ lợi ích người tiêu dùng

Nếu không bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ thì trên thị trường sẽ tràn lan những sản phẩm giả, kém chất lượng. Ảnh hưởng nghiêm trọng về cả uy tín và doanh thu cho các chủ thể đang sản xuất, kinh doanh những mặt hàng có chất lượng, có sự đầu tư trí tuệ vào sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ giúp cho người tiêu dùng có cơ hội lựa chọn. Và được sử dụng các hàng hóa, dịch vụ chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của họ.

• Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ hiệu quả sẽ tạo được môi trường cạnh tranh lành mạnh. Là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Pháp luật sở hữu trí tuệ chống mọi hành vi sử dụng các dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu đang được bảo hộ. Cũng như những hành vi sử dụng trái phép thông tin bí mật được bảo hộ.

• Tạo uy tín cho doanh nghiệp

Một cá nhân, tổ chức phải trải qua thời gian dài để có thể cho ra một sản phẩm mang thương hiệu riêng của mình. Họ phải đầu tư trong nhiều năm. Và có thể phải mất rất nhiều chi phí cho hoạt động nghiên cứu và triển khai mới có thể đưa một sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Nhờ vào bảo vệ sở hữu trí tuệ, công ty sẽ xây dựng được “uy tín thương hiệu”, được nhiều người biết đến và tin dùng.

7. Chi phí đăng ký sở hữu trí tuệ

Chi phí sẽ bao gồm các chi phí cho từng đối tượng đăng ký cụ thể, khoản phí này sẽ được cơ quan đăng ký quy định.

Ngoài ra, khi khách hàng tiến hành sử dụng dịch vụ đăng ký của công ty cung cấp dịch vụ, khách hàng sẽ cần thanh toán thêm chi phí dịch vụ.

Trong 03 đối tượng của Sở hữu trí tuệ như trên đã đề cập, lệ phí đăng ký cho các đối tượng sở hữu công nghiệp sẽ là cao nhất so với phí của các đối tượng khác.

Do đối tượng được bảo hộ dưới hình thức sở hữu trí tuệ tương đối nhiều, nên nếu bạn đang muốn đăng ký sở hữu trí tuệ loại hình cụ thể nào, hãy liên hệ cho luật Quang Huy theo số 19006588 để được tư vấn chi tiết hơn.

8. Đăng ký sở hữu trí tuệ ở Việt Nam có được bảo hộ trên toàn thế giới hay không?

Về cơ bản, sở hữu trí tuệ sẽ đăng ký theo lãnh thổ và quyền sở hữu trí tuệ cũng theo nguyên tắc lãnh thổ (đăng ký bảo hộ ở quốc gia nào sẽ được bảo hộ tại quốc gia đó).

Ví dụ: 1 nhãn hiệu X nộp đơn đăng ký tại Việt Nam và không đăng ký tại Nhật, nhãn hiệu đó chỉ được bảo hộ độc quyền tại Việt Nam và không được bảo hộ tại Nhật.

Tuy nhiên, đối với quyền tác giả với tác phẩm văn học, nghệ thuật công ước Berne quy định khi 1 tác phẩm đã được đăng ký bảo hộ tại 1 quốc gia có tham gia (là thành viên) của Công ước Berne sẽ được bảo hộ tại các quốc gia còn lại là thành viên của công ước Berne.

Như vậy, ngoại trừ tác phẩm văn học nghệ thuật, còn lại các quyền sở hữu trí tuệ của sản phẩm sau khi đăng ký bảo hộ sẽ theo nguyên tắc lãnh thổ, chỉ được bảo hộ tại quốc gia đã đăng ký.

9. Dịch vụ đăng ký sở hữu trí tuệ tại Luật Quang Huy

Làm thủ tục đăng ký sở hữu trí tuệ tương đối phức tạp và khó khăn nếu như bạn không nắm rõ được các quy định pháp luật và ít tiếp xúc với thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, bạn có thể gặp khó khăn về lựa chọn loại hình sở hữu trí tuệ khi thực hiện thủ tục.

Không những thế, các quy định pháp luật về thủ tục hành chính cũng thường xuyên thay đổi, điều chỉnh. Những điều đó sẽ làm bạn mất rất nhiều thời gian và công sức khi thực hiện thủ tục bảo vệ sở hữu trí tuệ.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp… tại Việt Nam, Luật Quang Huy chính là đơn vị có thể giúp bạn thực hiện thủ tục đăng ký sở hữu trí tuệ một cách nhanh chóng, dễ dàng, giúp bạn tiết kiệm tối đa thời gian, chi phí, công sức phải bỏ ra.

Cụ thể, các công việc Luật Quang Huy sẽ hỗ trợ khách hàng nếu bạn lựa chọn sử dụng dịch vụ của chúng tôi là:

• Tư vấn miễn phí các vấn đề pháp lý liên quan đến đăng ký sở hữu trí tuệ;
• Chuẩn bị các giấy tờ theo quy định và do cơ quan nhà nước yêu cầu để đăng ký sở hữu trí tuệ;
• Thực hiện toàn bộ các thủ tục thay khách hàng tại các cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
• Trả kết quả đăng ký đến tận tay khách hàng;
• Hỗ trợ hậu mãi ngay cả khi hợp đồng dịch vụ pháp lý đã hoàn toàn chấm dứt.

Nếu bạn có nhu cầu hãy liên hệ ngay để Luật Quang Huy có thể tư vấn miễn phí cho bạn!

10. Cơ sở pháp lý

• Luật sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019.
• Nghị định số 119/2010/NĐ-CP quy định về trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi giấy phép vận tải đường bộ qua biên giới.
• Thông tư 01/2007/TT-BKHCN hướng dẫn thi hành Nghị định 103/2006/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.

Trên đây là toàn bộ câu trả lời của chúng tôi về quy trình đăng ký sở hữu trí tuệ. Qua bài viết này, chúng tôi mong rằng sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Nếu nội dung bài viết còn chưa rõ, hoặc bạn cần tư vấn, hỏi đáp thêm về dịch vụ hỗ bạn có thể kết nối tới Tổng đài tư vấn luật sở hữu trí tuệ trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để được tư vấn trực tiếp.

Trân trọng./.