Bạn cần biết gì về Nghị định 186/2026/NĐ-CP mới về xử phạt vi phạm sở hữu công nghiệp?

Chào bạn, trong bối cảnh thương mại điện tử và môi trường số phát triển mạnh mẽ, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp ngày càng tinh vi. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 186/2026/NĐ-CP để sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng trong lĩnh vực này, đặc biệt là về xử phạt vi phạm hành chính. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ tư vấn chi tiết cho bạn về những điểm mới nổi bật, giúp bạn hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Những biện pháp khắc phục hậu quả nào được bổ sung theo Nghị định 186/2026/NĐ-CP?

Cụ thể, theo sửa đổi tại điểm a, khoản 3 Điều 3 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP, các biện pháp khắc phục hậu quả nay bao gồm:

• Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa, phương tiện kinh doanh;
• Buộc hoàn trả tên miền;
• Buộc thu hồi tên miền;
• Ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (biện pháp mới);
• Buộc thay đổi tên doanh nghiệp, tên hộ kinh doanh;
• Loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên doanh nghiệp, tên hộ kinh doanh.

Đây là một thay đổi đáng chú ý, đặc biệt trong môi trường số, giúp cơ quan chức năng có thêm công cụ mạnh mẽ để xử lý các website, tên miền vi phạm.

Nguyên tắc xử phạt và thủ tục xử phạt thay đổi thế nào?

Nghị định số 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 30 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP. Theo đó:

• Khi phát hiện vi phạm, người có thẩm quyền và công chức, viên chức thi hành công vụ có quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
• Mỗi hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần. Nếu nhiều tổ chức, cá nhân cùng thực hiện một hành vi, mỗi đối tượng đều bị xử phạt.
• Nếu một tổ chức, cá nhân thực hiện nhiều hành vi vi phạm hoặc vi phạm nhiều lần, họ sẽ bị xử phạt đối với từng hành vi.
• Việc xác định hành vi vi phạm đã kết thúc hay đang thực hiện để tính thời hiệu xử phạt được thực hiện theo khoản 1 Điều 8 Nghị định số 118/2021/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định số 68/2025/NĐ-CP và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP).
• Đặc biệt, việc xử lý vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp trên môi trường điện tử được thực hiện khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin theo Điều 18a Luật Xử lý vi phạm hành chính.

“Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định mới này tạo ra một khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn, đặc biệt là trong việc xử lý các vi phạm diễn ra trên không gian mạng, vốn là thách thức lớn trong thời gian qua.”

Biện pháp ngăn chặn tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp được quy định chi tiết ra sao?

Đây là điểm mới quan trọng nhất của Nghị định. Cụ thể, Nghị định bổ sung khoản 3a vào sau khoản 3 Điều 31 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về biện pháp khắc phục hậu quả ngăn chặn truy cập tên miền:

• Trong vòng 05 ngày kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm áp dụng biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn truy cập đến tên miền vi phạm trên mạng Internet tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp viễn thông phải gửi văn bản báo cáo kết quả cho cơ quan ban hành quyết định trong vòng 10 ngày sau khi hoàn tất việc ngăn chặn.
• Trong trường hợp có quyết định khôi phục truy cập, doanh nghiệp viễn thông phải khôi phục trong vòng 03 ngày kể từ khi nhận được quyết định và báo cáo trong vòng 10 ngày.

Quy định này giúp quy trình xử lý tên miền vi phạm trở nên minh bạch và có thời hạn cụ thể, tránh tình trạng kéo dài hoặc thiếu trách nhiệm từ các bên liên quan.

Thẩm quyền xử phạt được phân định và nâng cao như thế nào?

Nghị định đã chi tiết hóa thẩm quyền xử phạt cho từng chức danh thuộc các lực lượng thực thi khác nhau, bao gồm:

• Bộ Khoa học và Công nghệ
• Quản lý thị trường
• Hải quan
• Công an
• Chủ tịch UBND các cấp
• Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ

Đáng chú ý, mức thẩm quyền phạt tiền rất cao được xác định cho người đứng đầu các lực lượng thực thi chuyên ngành, lên tới 250.000.000 đồng. Điều này thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp của bạn bị chiếm dụng tên miền thương hiệu

Giả sử bạn là chủ một doanh nghiệp sản xuất giày dép có thương hiệu “ABC” đã được đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu. Một đối thủ cạnh tranh đã đăng ký tên miền “abcshoes.vn” và sử dụng để bán hàng giả, gây thiệt hại đến uy tín và doanh thu của bạn.

Với quy định mới của Nghị định 186/2026/NĐ-CP, bạn có thể:

1. Gửi đơn yêu cầu xử lý vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền (ví dụ: Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ).
2. Cơ quan chức năng sẽ tiến hành xác minh và ra quyết định xử phạt, áp dụng biện pháp ngăn chặn truy cập tên miền.
3. Trong vòng 05 ngày, doanh nghiệp viễn thông sẽ chặn truy cập tên miền “abcshoes.vn” tại Việt Nam, chấm dứt ngay hành vi bán hàng giả trực tuyến.

Lời khuyên từ luật sư

Để bảo vệ quyền lợi của mình và tuân thủ pháp luật, chúng tôi khuyên bạn:

1. Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp sớm: Nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế… cần được đăng ký ngay khi có ý tưởng kinh doanh để làm cơ sở pháp lý vững chắc.
2. Theo dõi và giám sát thị trường: Thường xuyên kiểm tra các tên miền, website, sản phẩm trên thị trường để phát hiện sớm các hành vi xâm phạm.
3. Lưu giữ bằng chứng vi phạm: Chụp màn hình, sao lưu dữ liệu, công chứng các bằng chứng về hành vi xâm phạm để phục vụ quá trình tố cáo.
4. Liên hệ luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ: Các thủ tục xử phạt hành chính có thể phức tạp, cần có sự tư vấn chuyên nghiệp để đạt hiệu quả cao nhất.
5. Chủ động hợp tác với cơ quan chức năng: Cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu để hỗ trợ quá trình xử lý vi phạm diễn ra nhanh chóng.

Hiệu lực thi hành của Nghị định 186/2026/NĐ-CP

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15 tháng 7 năm 2026. Do đó, bạn và doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với các quy định mới trong thời gian tới.