6 tranh chấp lao động được khởi kiện thẳng ra Tòa không cần hòa giải (2025)

Khi xảy ra mâu thuẫn trong quan hệ lao động, nhiều người lao động thường nghĩ rằng phải trải qua thủ tục hòa giải tại cơ sở mới có thể đưa vụ việc ra Tòa án. Tuy nhiên, Bộ luật Lao động năm 2019 đã quy định rõ 06 trường hợp tranh chấp lao động được khởi kiện thẳng ra Tòa mà không cần qua bước hòa giải nào. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết từng trường hợp, thẩm quyền của Tòa án và thời hạn giải quyết để bạn có thể chủ động bảo vệ quyền lợi của mình.

1. 06 trường hợp tranh chấp lao động được kiện thẳng ra Tòa không cần hòa giải

Căn cứ Khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2021), các tranh chấp lao động cá nhân sau đây được quyền khởi kiện trực tiếp tại Tòa án mà không cần thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động:

1. Tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.
2. Tranh chấp về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động (bao gồm trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm).
3. Tranh chấp giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động.
4. Tranh chấp về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật.
5. Tranh chấp về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
6. Tranh chấp giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.

Lưu ý quan trọng: Đối với các tranh chấp lao động không thuộc 06 trường hợp trên, người lao động bắt buộc phải thực hiện thủ tục hòa giải thông qua hòa giải viên lao động trước khi khởi kiện ra Tòa án, theo đúng trình tự quy định tại Điều 188 Bộ luật Lao động 2019.

2. Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động?

Theo điểm c khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13, Tòa án nhân dân cấp huyện là cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về lao động ở cấp sơ thẩm.

Riêng các tranh chấp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp thì thẩm quyền giải quyết thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh ở cấp sơ thẩm.

Thẩm quyền theo lãnh thổ

Căn cứ khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền theo lãnh thổ được xác định như sau:

• Không có thỏa thuận: Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc (nếu bị đơn là cá nhân) hoặc nơi bị đơn có trụ sở (nếu bị đơn là tổ chức).
• Có thỏa thuận: Các bên có thể thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn (nguyên đơn là cá nhân) hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn (nguyên đơn là tổ chức).

3. Thời hạn giải quyết tranh chấp lao động tại Tòa án là bao lâu?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời gian giải quyết một vụ án lao động thường kéo dài khoảng 06 tháng. Dưới đây là các mốc thời gian cụ thể:

Bước 1: Nộp đơn khởi kiện (Điều 190 BLTTDS 2015)

• Nộp trực tiếp hoặc trực tuyến: Tòa cấp/thông báo ngay việc đã nhận đơn.
• Nộp qua bưu chính: Thông báo nhận đơn trong 02 ngày làm việc.

Bước 2: Phân công Thẩm phán xem xét đơn (Điều 191 BLTTDS 2015)

• Trong 03 ngày làm việc, Chánh án phân công 01 Thẩm phán xem xét đơn.
• Trong 05 ngày làm việc, Thẩm phán ra một trong các quyết định: yêu cầu sửa đổi, bổ sung; thụ lý; chuyển đơn; hoặc trả lại đơn khởi kiện.

Bước 3: Thụ lý vụ án (Điều 195, 196 BLTTDS 2015)

• Người khởi kiện nộp tiền tạm ứng án phí trong 07 ngày kể từ ngày nhận thông báo.
• Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý, Tòa thông báo cho các bên.

Bước 4: Chuẩn bị xét xử (Điều 203 BLTTDS 2015)

• Thời gian chuẩn bị xét xử là 02 tháng kể từ ngày thụ lý.
• Có thể gia hạn thêm 01 tháng nếu vụ án phức tạp hoặc do sự kiện bất khả kháng.

Bước 5: Xét xử sơ thẩm (Khoản 4 Điều 203 BLTTDS 2015)

• Trong 01 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa mở phiên tòa sơ thẩm.
• Có thể kéo dài đến 02 tháng nếu có lý do chính đáng.

Bước 6: Giao bản án và thời điểm có hiệu lực

• Giao bản án cho các bên trong 10 ngày kể từ ngày tuyên án.
• Bản án có hiệu lực pháp luật sau 30 ngày kể từ ngày tuyên án nếu không bị kháng cáo, kháng nghị (Điều 17, 273, 280 BLTTDS 2015).

Trên đây là những thông tin chi tiết về 06 loại tranh chấp lao động được khởi kiện thẳng ra Tòa không cần hòa giải theo quy định của Bộ luật Lao động 2019 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nếu bạn đang gặp vướng mắc liên quan đến tranh chấp lao động, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua tổng đài 1900.6588 để được luật sư tư vấn chi tiết và miễn phí.