Hợp đồng thời vụ 2025: 4 rủi ro pháp lý doanh nghiệp cần tránh ngay

Nhiều doanh nghiệp vẫn có thói quen ký hợp đồng thời vụ để tiết kiệm chi phí bảo hiểm xã hội cho người lao động. Tuy nhiên, kể từ ngày 01/01/2021, khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực, loại hợp đồng này đã chính thức bị “khai tử”. Nếu doanh nghiệp vẫn tiếp tục sử dụng hợp đồng thời vụ, bạn có thể đối mặt với các rủi ro pháp lý nghiêm trọng, từ mức phạt hành chính lên đến 75 triệu đồng cho đến trách nhiệm hình sự với mức phạt tiền đến 03 tỷ đồng. Bài viết này của chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định mới và cách tránh những rủi ro này.

Hiện nay hợp đồng thời vụ có còn được pháp luật công nhận?

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động chỉ được phân loại dựa trên thời hạn, cụ thể:

• Hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Hai bên không xác định thời điểm chấm dứt hiệu lực.
• Hợp đồng lao động xác định thời hạn: Hai bên xác định thời điểm chấm dứt hiệu lực trong thời gian không quá 36 tháng kể từ thời điểm có hiệu lực.

Như vậy, tên gọi “hợp đồng thời vụ” (hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng) đã không còn giá trị pháp lý. Mọi thỏa thuận lao động, dù được gọi bằng tên khác, nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, đều được coi là hợp đồng lao động và phải tuân thủ quy định mới.

Rủi ro pháp lý số 1: Hợp đồng thời vụ có thể tự động chuyển thành hợp đồng không xác định thời hạn

Đây là một trong những rủi ro lớn nhất mà doanh nghiệp có thể gặp phải. Theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 20 Bộ luật Lao động 2019, khi hợp đồng lao động xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày hợp đồng hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới. Nếu không ký kết, hợp đồng đã giao kết trở thành hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp A ký hợp đồng thời vụ 3 tháng với anh B để làm công việc thu hoạch mùa vụ. Hết 3 tháng, anh B vẫn tiếp tục làm việc thêm 10 ngày để hoàn thành công việc dở dang. Doanh nghiệp không ký hợp đồng mới. Theo quy định, sau 30 ngày, hợp đồng thời vụ này sẽ tự động chuyển thành hợp đồng không xác định thời hạn, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN và các chế độ khác cho anh B như một lao động chính thức.

Rủi ro pháp lý số 2: Bị xử phạt hành chính nặng nề vì trốn đóng bảo hiểm xã hội

Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng rằng ký hợp đồng thời vụ sẽ giúp họ né tránh được nghĩa vụ đóng bảo hiểm. Tuy nhiên, theo quy định tại điểm a khoản 7 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp (dù đã ký hợp đồng thời vụ), mức phạt sẽ rất nặng:

• Mức phạt tiền: Từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng (nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự).
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc đóng đủ số tiền trốn đóng, nộp tiền lãi bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân của năm trước liền kề tính trên số tiền, thời gian chậm đóng, không đóng, trốn đóng.

Bên cạnh đó, theo khoản 1 Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, doanh nghiệp còn phải nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền BHXH, bảo hiểm thất nghiệp trốn đóng và số ngày trốn đóng vào quỹ BHXH, quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Rủi ro pháp lý số 3: Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Không chỉ dừng lại ở mức phạt hành chính, doanh nghiệp (pháp nhân thương mại) thực hiện hành vi trốn đóng bảo hiểm còn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Theo Điều 216 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017, mức phạt đối với pháp nhân thương mại có thể lên đến 03 tỷ đồng. Ngoài ra, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp cũng có thể bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm hoặc cao hơn tùy theo mức độ vi phạm.

Rủi ro pháp lý số 4: Luôn phải đảm bảo quyền lợi tối thiểu cho người lao động

Bất kể hợp đồng có tên gọi là gì, một khi đã được xác định là hợp đồng lao động, quyền lợi của người lao động phải được bảo đảm đầy đủ. Cụ thể, doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định về:

• Tiền lương: Trả đúng thời hạn, không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.
• Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi: Đảm bảo số giờ làm việc tiêu chuẩn, nghỉ lễ, nghỉ phép năm theo quy định.
• An toàn lao động: Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động, bồi thường tai nạn lao động nếu có.

Nếu doanh nghiệp cố tình vi phạm, người lao động hoàn toàn có quyền khởi kiện ra tòa án, và doanh nghiệp sẽ buộc phải bồi thường thiệt hại.

Lời khuyên từ luật sư

Để tránh những rủi ro pháp lý nêu trên, chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện ngay các biện pháp sau:

1. Chấm dứt ngay việc sử dụng hợp đồng thời vụ: Chuyển sang ký hợp đồng lao động xác định thời hạn (tối đa 36 tháng) hoặc hợp đồng lao động không xác định thời hạn, phù hợp với tính chất công việc.
2. Rà soát toàn bộ hợp đồng đã ký: Kiểm tra tất cả các hợp đồng lao động hiện có, nếu phát hiện hợp đồng thời vụ, hãy nhanh chóng thương lượng với người lao động để ký lại hợp đồng mới theo đúng quy định.
3. Đảm bảo nghĩa vụ đóng bảo hiểm: Đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho tất cả người lao động thuộc đối tượng, tránh tình trạng trốn đóng dù là vô ý.
4. Tham khảo ý kiến luật sư: Trước khi ký kết bất kỳ hợp đồng lao động nào, nên nhờ luật sư tư vấn để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, đặc biệt khi doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng lao động thời vụ, ngắn hạn.

Câu hỏi thường gặp