Án lệ 80/2025/AL: Tặng cho vé số của vợ, chồng có cần sự đồng ý của người kia không?

Bạn đã bao giờ nhận được một tờ vé số từ vợ hoặc chồng của ai đó, và rồi tờ vé số đó trúng giải đặc biệt? Câu chuyện tưởng như cổ tích này lại là một vụ án dân sự phức tạp, dẫn đến sự ra đời của Án lệ số 80/2025/AL – một bước ngoặt quan trọng trong việc xác định quyền sở hữu tài sản tặng cho giữa vợ chồng. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết nội dung án lệ, giúp bạn hiểu rõ khi nào một giao dịch tặng cho vé số có hiệu lực và khi nào bạn có thể đối mặt với rủi ro pháp lý.

Tình huống nào dẫn đến Án lệ 80/2025/AL?

Vụ án bắt nguồn từ một tình huống rất thực tế: ngày 07/01/2021, ông Trần Thanh T mua một tờ vé số và đưa cho bà Nguyễn Thị Thu D, kèm lời hứa nếu trúng thưởng sẽ chia đều cho các công nhân có mặt trong ngày hôm đó. Sau khi tờ vé số trúng giải đặc biệt trị giá 2.000.000.000 đồng, ông T đã thay đổi thái độ, không thực hiện lời hứa và giữ toàn bộ tiền thưởng. Các nguyên đơn (gồm bà D và 17 công nhân khác) đã khởi kiện yêu cầu ông T chia thưởng.

Quy định pháp luật nào được áp dụng trong Án lệ 80/2025/AL?

Theo quy định tại Điều 457 Bộ luật Dân sự năm 2015, hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù. Khoản 1 Điều 458 quy định rõ: đối với động sản không phải đăng ký quyền sở hữu, hợp đồng tặng cho có hiệu lực từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản.

Điểm mấu chốt trong vụ án này là khoản 2 Điều 32 và Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014. Tòa án đã xác định: tờ vé số chưa mở thưởng là động sản, không phải bất động sản hay tài sản phải đăng ký quyền sở hữu. Do đó, người nhận vé số không buộc phải biết đó là tài sản chung hay tài sản riêng của vợ chồng người tặng. Việc tặng cho này không cần sự đồng ý của người vợ hoặc chồng của người tặng.

Án lệ 80/2025/AL quyết định thế nào về trường hợp tranh chấp?

Trong quá trình xét xử, ông T cho rằng mình chỉ nhờ bà D dò kết quả, chứ không tặng cho. Tuy nhiên, Tòa án đã căn cứ vào nhiều chứng cứ gián tiếp để bác bỏ lời khai này:

• Hành vi bất thường của ông T: Sau khi trúng số, ông T tự ý thay thế và di dời camera quan sát tại xưởng, đồng thời nhờ người khác đi lĩnh thưởng và có lời khai mâu thuẫn về địa điểm lĩnh thưởng.
• Việc thưởng Tết bất thường: Ông T thưởng Tết cho công nhân từ 5-20 triệu đồng/người, cao hơn nhiều so với mức 1 tuần lương hàng năm, cho thấy ông đang thực hiện một phần lời hứa chia thưởng.
• Lời khai tại phiên tòa sơ thẩm: Ông T đồng ý trả thêm 200 triệu đồng cho các nguyên đơn mà không giải thích được lý do, chứng tỏ ông biết mình có nghĩa vụ phải chia thưởng.

Tình huống thực tế: Bạn nên làm gì khi nhận được vé số từ người khác?

Hãy tưởng tượng: Bạn đang làm việc tại một cửa hàng, sếp đưa cho bạn một tờ vé số và nói “Nếu trúng thì chia cho mọi người”. Bạn cầm tờ vé số, cất vào túi. Chiều tối, tờ vé số trúng giải đặc biệt 5 tỷ đồng. Sếp bỗng nhiên nói rằng ông ta chỉ nhờ bạn dò kết quả. Lúc này, bạn cần làm gì?

Theo Án lệ 80/2025/AL, bạn cần:

1. Ghi nhận ngay lời nói của sếp: Nếu có thể, hãy nhờ người khác làm chứng hoặc ghi âm (nếu được phép) để có chứng cứ về ý chí tặng cho.
2. Không tự ý cất giữ hoặc thay đổi tài sản: Nếu sếp đưa cho bạn và bạn nhận, hãy coi đó là tài sản của bạn. Tuy nhiên, nếu sếp đòi lại, tốt nhất bạn nên giao lại và yêu cầu làm rõ bằng văn bản.
3. Tìm kiếm lời khuyên pháp lý ngay: Khi có tranh chấp, hãy liên hệ luật sư để được tư vấn về khả năng thu thập chứng cứ và khởi kiện.

Lời khuyên từ luật sư về Án lệ 80/2025/AL

Án lệ này mang lại nhiều bài học thực tiễn cho cả người tặng và người nhận tài sản. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:

1. Đối với người tặng cho tài sản: Nếu bạn muốn tặng cho một tài sản có giá trị (như vé số có khả năng trúng thưởng), hãy lập hợp đồng bằng văn bản để tránh tranh chấp. Việc tặng cho bằng lời nói vẫn có hiệu lực, nhưng rủi ro chứng minh là rất lớn.
2. Đối với người nhận tài sản: Khi nhận tài sản từ người khác, đặc biệt là tài sản có giá trị, hãy chủ động thu thập chứng cứ: nhờ người làm chứng, ghi âm, hoặc yêu cầu người tặng ký xác nhận.
3. Về tài sản chung của vợ chồng: Theo Án lệ, nếu bạn nhận tặng cho một tài sản là động sản không phải đăng ký quyền sở hữu từ một người đã kết hôn, bạn không cần lo lắng về việc tài sản đó có phải là tài sản chung hay không. Giao dịch vẫn có hiệu lực mà không cần sự đồng ý của người vợ/chồng của người tặng.
4. Khi có tranh chấp: Tòa án sẽ căn cứ vào toàn bộ hành vi của các bên, không chỉ lời khai. Những hành vi bất thường như thay đổi camera, trả tiền bất thường… sẽ bị xem xét như chứng cứ chống lại người có hành vi đó.
5. Án lệ có hiệu lực từ khi nào? Án lệ số 80/2025/AL được ban hành năm 2025 và có hiệu lực ngay sau đó. Các Tòa án trên cả nước sẽ áp dụng án lệ này để giải quyết các vụ việc tương tự.

Câu hỏi thường gặp