Bạn cần biết gì về tội xâm phạm chỗ ở của người khác năm 2026? Mức phạt mới nhất

Chào bạn, chúng tôi là luật sư tư vấn trực tiếp tại đây. Chắc hẳn bạn đã từng lo lắng khi có người lạ tự tiện vào nhà mình, hoặc khi phát hiện chủ nhà cũ chiếm giữ căn hộ sau khi hết hợp đồng thuê. Đây không chỉ là chuyện khó chịu thông thường, mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở là quyền hiến định của mỗi công dân. Vậy, nếu bạn hoặc người thân bị xâm phạm chỗ ở, cần làm gì? Mức phạt mới nhất năm 2026 cho hành vi này là bao nhiêu? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết.

1. Tội xâm phạm chỗ ở của người khác được hiểu như thế nào theo quy định mới?

Theo Điều 22 Hiến pháp 2013, mọi công dân đều có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được sự đồng ý, trừ trường hợp pháp luật cho phép (như khám xét theo lệnh của cơ quan có thẩm quyền).

Cụ thể, căn cứ Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015 (số 100/2015/QH13), sửa đổi, bổ sung bởi khoản 31 Điều 1 Bộ luật Hình sự sửa đổi 2017 (số 12/2017/QH14), các hành vi sau đây cấu thành tội phạm:

• Khám xét trái pháp luật chỗ ở: Hành vi lục soát, tìm kiếm người, đồ vật, tài sản… trong phạm vi chỗ ở của người khác mà không có lệnh khám xét hợp pháp hoặc không tuân thủ đúng thủ tục.
• Đuổi trái pháp luật người khác ra khỏi chỗ ở: Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác buộc người khác rời khỏi nơi họ đang ở hợp pháp (ví dụ: tranh chấp thừa kế, chủ nhà tự ý đuổi người thuê trái hạn).
• Chiếm giữ chỗ ở hoặc cản trở trái phép: Ngăn cản người đang quản lý hợp pháp vào chỗ ở của họ (ví dụ: chủ nợ siết nợ, giữ nhà con nợ).
• Xâm nhập trái pháp luật chỗ ở: Tự ý đột nhập vào nhà người khác khi không được phép.

Đối tượng tác động của tội phạm này là “chỗ ở hợp pháp”, bao gồm: nhà ở, căn hộ, ký túc xá, tàu, thuyền mà người dân đang sinh sống, hoặc các công trình khác được pháp luật công nhận là nơi cư trú.

2. Mức phạt hành chính đối với hành vi xâm phạm chỗ ở năm 2026 là bao nhiêu?

Nếu hành vi xâm phạm chỗ ở chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự (ví dụ: chỉ mới đe dọa, chưa gây hậu quả nghiêm trọng), người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Tuy nhiên, hiện nay chưa có quy định riêng biệt về xử phạt hành chính đối với hành vi xâm phạm chỗ ở, mà các hành vi liên quan thường bị xử lý theo các điều khoản khác.

Cụ thể, theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ năm 2026), hai mức phạt chính có thể áp dụng:

• Phạt tiền từ 20 – 40 triệu đồng đối với hành vi: “Hoạt động dịch vụ bảo vệ có sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực nhằm mục đích đe dọa, cản trở, gây khó khăn cho hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân” (căn cứ điểm c khoản 5 Điều 15).
• Phạt tiền từ 3 – 5 triệu đồng đối với hành vi “Cưỡng đoạt tài sản nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự” (căn cứ điểm e khoản 2 Điều 18). Hành vi này thường đi kèm với việc chiếm giữ chỗ ở trái phép.

3. Mức phạt hình sự đối với tội xâm phạm chỗ ở của người khác mới nhất 2026

Căn cứ Điều 158 Bộ luật Hình sự 2015 (số hiệu chính xác: 100/2015/QH13, sửa đổi bởi 12/2017/QH14), mức phạt được chia làm hai khung hình phạt chính:

3.1. Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm

Áp dụng cho người thực hiện một trong các hành vi: khám xét trái phép, đuổi trái phép, chiếm giữ hoặc xâm nhập trái phép chỗ ở của người khác.

3.2. Khung 2: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm

Áp dụng khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Có tổ chức (có sự bàn bạc, phân công vai trò giữa nhiều người).
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn (ví dụ: cán bộ địa chính tự ý khám xét nhà dân).
• Phạm tội 02 lần trở lên.
• Làm người bị xâm phạm chỗ ở tự sát (hậu quả đặc biệt nghiêm trọng).
• Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm sau khi chấp hành xong hình phạt chính.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo. Để được tư vấn chính xác cho trường hợp cụ thể của bạn, vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua số hotline 1900.6588 (miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí).