Miễn chi phí giám định từ 01/8/2026: 9 nhóm đối tượng được hưởng lợi

Chúng tôi cập nhật đến bạn đọc những điểm tin pháp lý nổi bật nhất trong tuần từ 07/8 đến 13/8/2026, tập trung vào các thay đổi quan trọng trong lĩnh vực hành chính, dân sự và tài chính có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và hoạt động của doanh nghiệp.

1. Miễn chi phí giám định trong tố tụng hình sự: 9 nhóm đối tượng được hưởng lợi

Theo Pháp lệnh 04/2026/UBTVQH16 sửa đổi Pháp lệnh Chi phí tố tụng 05/2024/UBTVQH15, kể từ 01/8/2026, 9 nhóm đối tượng được miễn tiền tạm ứng chi phí giám định và chi phí giám định trong tố tụng hình sự. Quy định này áp dụng khi người thuộc các nhóm trên có yêu cầu giám định được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận hoặc thuộc trường hợp cơ quan này trưng cầu giám định.

Cụ thể, 9 nhóm đối tượng bao gồm:

• Trẻ em;
• Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo;
• Người cao tuổi được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng;
• Người khuyết tật được hưởng chính sách bảo trợ xã hội;
• Người có công với cách mạng;
• Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng đặc biệt khó khăn;
• Cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi liệt sĩ;
• Người nhiễm chất độc da cam;
• Người bị thiệt hại trong trường hợp phải giám định thiệt hại theo pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

2. Sửa đổi thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

Chính phủ đã ban hành Nghị định 311/2026/NĐ-CP ngày 06/8/2026, sửa đổi, bổ sung Nghị định 189/2025/NĐ-CP về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Nghị định mới điều chỉnh thẩm quyền của các chức danh như Chi cục trưởng, Giám đốc sở, Chánh Thanh tra tỉnh, Cục trưởng, Trưởng đoàn kiểm tra, Trưởng đoàn thanh tra trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước.

Đáng chú ý, Nghị định 311/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 26/9/2026, tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động xử phạt, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp sẽ giúp giảm thiểu tình trạng chồng chéo, nâng cao trách nhiệm của từng chức danh trong quá trình xử lý vi phạm.

3. Quy định mới về hợp đồng phái sinh trong thủ tục phá sản

Nghị định 318/2026/NĐ-CP ban hành ngày 12/8/2026 quy định chi tiết Luật Phục hồi, phá sản, trong đó nêu rõ các trường hợp không áp dụng đối với hợp đồng phái sinh có điều khoản thanh toán ròng. Cụ thể, việc xử lý tài sản bảo đảm, thanh toán, bù trừ nghĩa vụ trong các hợp đồng này sẽ không bị tạm dừng, vô hiệu hay tạm đình chỉ khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.

4. Thắt chặt tỷ lệ an toàn hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 40/2026/TT-NHNN ngày 10/8/2026 quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của quỹ tín dụng nhân dân. Thông tư có hiệu lực ngay từ ngày ban hành, yêu cầu các quỹ phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, tỷ lệ khả năng chi trả, và các giới hạn cho vay chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và sự ổn định của hệ thống tài chính.

Bạn nên làm gì tiếp theo? Nếu bạn thuộc một trong 9 nhóm đối tượng nêu trên và đang có vụ việc liên quan đến tố tụng hình sự, hãy chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ chứng minh để được hưởng quyền miễn giảm chi phí giám định. Đối với doanh nghiệp, hãy rà soát lại các quy trình nội bộ để tuân thủ đúng các quy định mới về thẩm quyền xử phạt hành chính và các tỷ lệ an toàn tài chính.