Cắt giảm TTHC dựa trên dữ liệu: Mốc thời gian bắt buộc và lưu ý mới nhất 2026

Chào bạn, trong bối cảnh cải cách hành chính diễn ra mạnh mẽ, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) dựa trên dữ liệu đang là một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Là một luật sư tư vấn, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ các doanh nghiệp và người dân về quy định mới này. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các mốc thời gian, yêu cầu và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước theo chỉ đạo mới nhất, giúp bạn nắm bắt kịp thời và chủ động trong các giao dịch hành chính.

Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP quy định gì về cắt giảm TTHC dựa trên dữ liệu?

Ngày 15 tháng 11 năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP quy định về việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu. Theo đó, thay vì yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp các loại giấy tờ như trước đây, các cơ quan nhà nước sẽ chủ động khai thác, sử dụng thông tin từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành để giải quyết hồ sơ.

Cụ thể, Nghị quyết này đã quy định thay thế các loại giấy tờ là thành phần hồ sơ TTHC bằng thông tin tương ứng được khai thác từ cơ sở dữ liệu đối với 786 TTHC thuộc phạm vi quản lý của các Bộ, ngành sau:

• Bộ Công Thương
• Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Bộ Khoa học và Công nghệ
• Bộ Nông nghiệp và Môi trường
• Bộ Nội vụ
• Bộ Tài chính
• Bộ Tư pháp
• Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
• Bộ Xây dựng
• Ngân hàng Nhà nước
• Bộ Y tế
• Bộ Ngoại giao
• Bộ Quốc phòng
• Bộ Công an
• Bộ Dân tộc và Tôn giáo

Đáng chú ý, theo thống kê của Bộ Tư pháp, Nghị quyết 66.7 đã điều chỉnh 221 văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm 22 Luật, 113 Nghị định của Chính phủ, 8 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 76 Thông tư, Thông tư liên tịch và 2 Quyết định của Bộ trưởng. Điều này cho thấy quy mô và tầm ảnh hưởng rất lớn của chính sách này đến hệ thống pháp luật hiện hành.

Vì sao cần phải đảm bảo việc cắt giảm TTHC dựa trên dữ liệu thực chất, hiệu quả?

Mặc dù mục tiêu của Nghị quyết 66.7 là rất rõ ràng và tích cực, nhưng thực tế triển khai thời gian qua đã phát sinh một số bất cập, hạn chế. Các bộ, cơ quan, địa phương đã phản ánh về những khó khăn trong quá trình thực hiện, đặc biệt là vấn đề đảm bảo tính thực chất của việc cắt giảm. Nếu không được kiểm tra, giám sát chặt chẽ, việc cắt giảm có thể chỉ mang tính hình thức, không thực sự giảm gánh nặng hồ sơ, giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp.

Chính vì vậy, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã có chỉ đạo quyết liệt nhằm đảm bảo việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu phải thực chất và hiệu quả. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương phải rà soát kỹ lưỡng, tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn và hoàn thành đúng các mốc thời gian quan trọng.

Các mốc thời gian quan trọng cần lưu ý trong năm 2026-2027 là gì?

Để đảm bảo tiến độ thực hiện, Phó Thủ tướng đã đưa ra các mốc thời gian cụ thể và bắt buộc. Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết:

1. Trước ngày 15/8/2026: Các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND tỉnh, thành phố phải hoàn thành việc rà soát, tái cấu trúc quy trình các TTHC cắt giảm, thay thế thành phần hồ sơ dựa trên dữ liệu đã được công bố. Việc rà soát phải tuân thủ hướng dẫn tại Thông tư 01/2023/TT-VPCP ngày 05/4/2023 của Văn phòng Chính phủ và Công văn số 3695/BTP-KSTT ngày 28/5/2026 của Bộ Tư pháp.
2. Trước ngày 30/8/2026: Các bộ, cơ quan ngang bộ phải có ý kiến bằng văn bản gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công an về danh mục TTHC có thể cắt giảm dựa trên dữ liệu theo Văn bản số 3666/BCA-C12 ngày 16/7/2026 của Bộ Công an.
3. Trước ngày 30/9/2026: Bộ Tư pháp chủ trì tổ chức các đoàn kiểm tra tại các bộ, cơ quan, địa phương để đánh giá tổng thể việc thực hiện. Đồng thời, Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Công an rà soát, thống nhất danh mục TTHC và trình Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo.
4. Trước ngày 01/3/2027: Các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành việc xây dựng, trình ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật để sửa đổi quy định TTHC theo yêu cầu cắt giảm dựa trên dữ liệu.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc tuân thủ nghiêm túc các mốc thời gian nêu trên là yếu tố then chốt để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của Nghị quyết 66.7, tránh tình trạng chậm trễ kéo dài gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.

Trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc kiểm tra, giám sát là gì?

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ Tư pháp có vai trò trung tâm trong việc đảm bảo tính thực chất của việc cắt giảm TTHC. Cụ thể, Bộ Tư pháp cần thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Tăng cường hướng dẫn, tập huấn: Tổ chức các khóa đào tạo, hướng dẫn cho các bộ, cơ quan, địa phương về việc thực hiện tái cấu trúc TTHC dựa trên dữ liệu, đáp ứng đúng yêu cầu của pháp luật.
• Chủ trì tổ chức các đoàn kiểm tra: Phối hợp với Hội đồng tư vấn cải cách TTHC của Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra tại các bộ, cơ quan, địa phương để đánh giá tổng thể việc thực hiện.
• Đề xuất giải pháp tổng thể: Trên cơ sở kết quả kiểm tra, đề xuất với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp khắc phục, hoàn thành trước ngày 30/9/2026.
• Đôn đốc, theo dõi: Giám sát chặt chẽ việc sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành, địa phương để đảm bảo tiến độ theo Nghị quyết.

Tình huống thực tế: Vì sao cần kiểm tra tính thực chất của việc cắt giảm TTHC?

Chúng tôi từng tiếp nhận một trường hợp khách hàng là doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng. Khi làm thủ tục cấp phép, doanh nghiệp vẫn bị yêu cầu nộp bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mặc dù cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đã có thông tin này và Nghị quyết 66.7 đã quy định được phép khai thác. Nguyên nhân là do cán bộ tiếp nhận hồ sơ chưa được tập huấn kỹ hoặc quy trình nội bộ chưa được cập nhật.

Tình huống này cho thấy nếu không có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ từ cấp trên và các đoàn kiểm tra của Bộ Tư pháp, việc cắt giảm TTHC có thể chỉ “nằm trên giấy” mà không đi vào thực tiễn. Người dân và doanh nghiệp vẫn phải chịu những thủ tục rườm rà không cần thiết, làm giảm hiệu quả của chính sách.

Lời khuyên từ luật sư

Trên cơ sở các quy định và chỉ đạo mới nhất, chúng tôi xin đưa ra một số lời khuyên cho người dân và doanh nghiệp như sau:

1. Chủ động tìm hiểu thông tin: Trước khi thực hiện bất kỳ TTHC nào, hãy kiểm tra xem thủ tục đó có thuộc danh mục cắt giảm dựa trên dữ liệu theo Nghị quyết 66.7 hay không. Điều này giúp bạn tránh phải chuẩn bị những giấy tờ không cần thiết.
2. Yêu cầu giải thích bằng văn bản: Nếu cán bộ tiếp nhận hồ sơ vẫn yêu cầu các giấy tờ đã được cắt giảm, bạn có quyền yêu cầu họ giải thích bằng văn bản hoặc nêu rõ căn cứ pháp lý. Trong trường hợp cần thiết, hãy phản ánh đến cơ quan cấp trên hoặc đường dây nóng.
3. Theo dõi tiến độ sửa đổi pháp luật: Các văn bản quy phạm pháp luật sẽ được sửa đổi trước ngày 01/3/2027. Bạn nên theo dõi các cập nhật này để nắm bắt kịp thời những thay đổi trong quy định.
4. Ghi nhận phản hồi: Nếu gặp khó khăn trong quá trình thực hiện TTHC, hãy ghi nhận đầy đủ thông tin và gửi phản hồi đến các cơ quan chức năng để góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ hành chính công.