Kỷ luật cán bộ, công chức đã nghỉ hưu: 2 thay đổi trọng tâm theo Nghị định 251/2025/NĐ-CP

Kể từ ngày 23/9/2025, Nghị định 251/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành chính thức có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung một số quy định quan trọng về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức tại Nghị định 172/2025/NĐ-CP. Những thay đổi này tập trung vào việc siết chặt kỷ luật đối với những người đã thôi việc hoặc nghỉ hưu, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

1. Thay đổi thẩm quyền kỷ luật người đã thôi việc, nghỉ hưu từ 23/9/2025 như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 251/2025/NĐ-CP, thẩm quyền kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã thôi việc, nghỉ hưu được điều chỉnh theo hướng chi tiết và chặt chẽ hơn so với Điều 22 Nghị định 172/2025/NĐ-CP trước đây.

Cụ thể:

• Hình thức xóa tư cách chức vụ, chức danh: Thuộc thẩm quyền của cấp đã bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc chỉ định giữ chức vụ, chức danh cao nhất. Tuy nhiên, Nghị định mới bổ sung thêm ngoại lệ:
• Người do Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn → Thủ tướng Chính phủ ra quyết định xử lý kỷ luật.
• Người do Quốc hội bầu → Ủy ban Thường vụ Quốc hội ra quyết định xử lý kỷ luật.
• Hình thức khiển trách hoặc cảnh cáo: Cũng được bổ sung quy định tương tự, thuộc thẩm quyền của cấp bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm. Ngoại trừ các trường hợp do Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn hoặc do Quốc hội bầu, thẩm quyền sẽ thuộc về Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Như vậy, so với quy định cũ chỉ đề cập đến người do Quốc hội phê chuẩn, Nghị định 251/2025/NĐ-CP đã mở rộng và làm rõ thẩm quyền xử lý đối với cả những người do Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn và người do Quốc hội bầu.

2. Thủ tục kỷ luật người đã thôi việc, nghỉ hưu thay đổi ra sao?

Nghị định 251/2025/NĐ-CP đã sửa đổi quy trình xử lý kỷ luật đối với người đã thôi việc, nghỉ hưu có hành vi vi phạm trong quá trình công tác. Cụ thể, thủ tục được chia làm hai trường hợp:

Trường hợp 1: Người đã có quyết định kỷ luật trước đó

Bước 1: Đề xuất hình thức, thời điểm kỷ luật và thời gian thi hành kỷ luật.

• Nếu thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu là cơ quan đề xuất, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.
• Nếu thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ: Cơ quan quản lý, sử dụng trước khi thôi việc, nghỉ hưu đề xuất, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng thời gửi tới Bộ Nội vụ để thẩm định trước khi Thủ tướng xem xét, quyết định.

Bước 2: Ra quyết định kỷ luật.

Trường hợp 2: Người chưa có quyết định kỷ luật

Thẩm quyền kỷ luật (đã nêu ở phần 1) sẽ trực tiếp quyết định việc xử lý kỷ luật và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Quy định này nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc bổ sung quy định về thẩm định của Bộ Nội vụ đối với các đề xuất thuộc thẩm quyền của Thủ tướng là một bước tiến quan trọng, giúp tăng cường tính khách quan và chuyên môn trong quá trình xử lý kỷ luật.

1. Xác định rõ cơ quan đề xuất: Luôn xác định đúng cơ quan có thẩm quyền đề xuất dựa trên chức vụ, chức danh cuối cùng của người vi phạm.
2. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Hồ sơ vi phạm cần được tập hợp đầy đủ, rõ ràng, bao gồm các quyết định kỷ luật cũ (nếu có), kết luận thanh tra, kiểm tra…
3. Tuân thủ thời hiệu: Cần lưu ý quy định về thời hiệu xử lý kỷ luật theo Luật Cán bộ, công chức và các văn bản hướng dẫn.
4. Tham khảo ý kiến pháp lý: Trong các trường hợp phức tạp, nên tham khảo ý kiến của cơ quan tư pháp hoặc luật sư chuyên ngành hành chính.
5. Cập nhật quy định mới: Liên tục theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành Nghị định 251/2025/NĐ-CP để áp dụng chính xác.