Cải cách thủ tục hành chính nông nghiệp và môi trường: 10 điều doanh nghiệp cần biết

Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ quý khách hàng là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường về những thay đổi trong thủ tục hành chính (TTHC) thời gian gần đây. Bài viết này sẽ tổng hợp và phân tích chi tiết những nỗ lực cải cách của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), giúp bạn nắm bắt cơ hội và giảm thiểu rủi ro tuân thủ.

Những con số ấn tượng về cải cách TTHC nông nghiệp và môi trường là gì?

Theo thông tin từ Bộ NN&MT, tính đến nay, ngành đã triển khai mạnh mẽ các giải pháp giúp tổng thời gian giải quyết TTHC được cắt giảm tới 8.987 ngày, tương đương mức giảm 53,39%. Chi phí tuân thủ mà người dân và doanh nghiệp tiết kiệm được ước tính khoảng 5.310 tỷ đồng, giảm hơn 54% so với trước đây. Số lượng TTHC thuộc thẩm quyền cấp Bộ đã giảm từ 267 xuống còn 148 thủ tục.

Đây là những con số rất đáng khích lệ, cho thấy quyết tâm cắt giảm gánh nặng hành chính của cơ quan quản lý nhà nước. Bộ NN&MT hiện là một trong những Bộ, ngành được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ biểu dương về nỗ lực cải cách TTHC.

Doanh nghiệp được hưởng lợi gì từ những thay đổi này?

Giảm thời gian và chi phí

Với việc cắt giảm hơn một nửa thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ, doanh nghiệp có thể:

• Rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
• Giảm chi phí hành chính, nhân sự cho việc chuẩn bị hồ sơ.
• Tăng khả năng cạnh tranh nhờ tiết kiệm nguồn lực.

Cơ chế ưu tiên cho doanh nghiệp tuân thủ tốt

Tại Diễn đàn đối thoại, các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp đã kiến nghị và được lãnh đạo Bộ NN&MT ghi nhận về việc xây dựng cơ chế ưu tiên với các doanh nghiệp tuân thủ tốt quy định pháp luật. Cụ thể, các doanh nghiệp này sẽ được:

• Áp dụng cơ chế quản lý linh hoạt hơn.
• Giảm bớt các thủ tục kiểm tra không cần thiết.
• Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đặc biệt với các thủ tục liên quan tiếp nhận và giải ngân nguồn tài trợ quốc tế.

Định hướng quản lý mới: Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Theo lãnh đạo Bộ NN&MT, định hướng quan trọng là chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn thay vì giấy phép; đơn giản hóa hồ sơ, giảm tối đa gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là thay vì phải xin phép trước mọi hoạt động, doanh nghiệp sẽ tự chịu trách nhiệm tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, và cơ quan quản lý sẽ kiểm tra sau nếu có dấu hiệu vi phạm.

Tình huống thực tế

Một doanh nghiệp sản xuất phân bón hữu cơ trước đây phải chờ 30 ngày để được cấp giấy phép sản xuất cho mỗi lô hàng mới. Với cơ chế mới, doanh nghiệp chỉ cần đăng ký và tự công bố sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn, có thể đưa sản phẩm ra thị trường ngay, tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể.

Những kiến nghị cải cách nổi bật từ doanh nghiệp và hiệp hội

Tại các diễn đàn đối thoại, nhiều kiến nghị quan trọng đã được đưa ra và được Bộ NN&MT tiếp thu, xử lý:

• Hoàn thiện văn bản hướng dẫn: Cần sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực thi, bảo đảm quy định rõ ràng, thống nhất, thuận lợi trong quá trình triển khai.
• Tăng cường minh bạch thông tin: Xây dựng cơ sở dữ liệu công khai để hỗ trợ tra cứu, giảm rủi ro phát sinh trong quá trình đăng ký và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Áp dụng quản lý rủi ro: Đẩy mạnh áp dụng phương thức quản lý dựa trên đánh giá rủi ro, phù hợp thông lệ quốc tế. Các sản phẩm có mức độ rủi ro thấp cần được áp dụng cơ chế quản lý linh hoạt hơn.
• Ưu tiên doanh nghiệp tuân thủ tốt: Có cơ chế ưu tiên với các doanh nghiệp tuân thủ tốt quy định pháp luật, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Bộ NN&MT cam kết xử lý kiến nghị như thế nào?

Lãnh đạo Bộ NN&MT khẳng định Bộ luôn cầu thị, duy trì các kênh đối thoại thường xuyên, không chỉ qua các diễn đàn định kỳ mà cả trong xử lý công việc hàng ngày. Mọi ý kiến, phản ánh của doanh nghiệp cần được tiếp nhận và xử lý kịp thời để không bỏ lỡ cơ hội đầu tư, kinh doanh.

Với các kiến nghị cụ thể, lãnh đạo Bộ giao các đơn vị liên quan trả lời bằng văn bản với yêu cầu việc phản hồi phải đi thẳng vào vấn đề, làm rõ nguyên nhân, hướng xử lý, trách nhiệm thực hiện; tránh tình trạng trả lời chung chung hoặc chỉ viện dẫn quy định pháp luật.

Lời khuyên từ luật sư

Để tận dụng tối đa lợi ích từ cải cách TTHC, chúng tôi khuyên quý khách hàng:

1. Cập nhật thường xuyên các văn bản quy phạm pháp luật mới của Bộ NN&MT trên cổng thông tin điện tử chính thức (phapluat.gov.vn, mard.gov.vn).
2. Xây dựng hệ thống tuân thủ nội bộ để đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tận dụng cơ chế ưu tiên cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.
3. Tham gia các diễn đàn đối thoại với cơ quan quản lý để kịp thời phản ánh khó khăn, vướng mắc.
4. Lưu trữ hồ sơ, chứng từ đầy đủ để sẵn sàng cho công tác hậu kiểm khi cần.
5. Tham khảo ý kiến luật sư trước khi thực hiện các thủ tục phức tạp hoặc có yếu tố nước ngoài, đặc biệt là các dự án có nguồn tài trợ quốc tế.