Thời hiệu khiếu nại quyết định thu hồi đất: 90 ngày tính từ khi nào? Hướng dẫn chi tiết

Khi nhận được quyết định thu hồi đất từ Ủy ban nhân dân, nhiều người dân thường băn khoăn: Tôi có bao nhiêu thời gian để khiếu nại? Thời điểm bắt đầu tính thời hiệu là lúc nào? Nếu tôi đi công tác xa hoặc ốm đau thì có được gia hạn không? Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách luật sư tư vấn – sẽ cung cấp cho quý khách câu trả lời chính xác dựa trên quy định pháp luật hiện hành.

Lưu ý quan trọng: Thời hiệu khiếu nại quyết định thu hồi đất là 90 ngày, kể từ ngày bạn nhận được hoặc biết được quyết định. Nếu bỏ lỡ thời hạn này, quyền khiếu nại của bạn có thể bị mất hiệu lực.

Thời hiệu khiếu nại quyết định thu hồi đất: 90 ngày tính từ thời điểm nào?

Theo quy định tại Điều 237 Luật Đất đai 2024 (số 31/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/8/2024), người sử dụng đất có quyền khiếu nại quyết định hành chính về quản lý đất đai. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại.

Cụ thể, Điều 9 Luật Khiếu nại 2011 (số 02/2011/QH13) quy định:

Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Như vậy, thời điểm bắt đầu tính thời hiệu khiếu nại quyết định thu hồi đất được xác định như sau:

• Trường hợp 1: Bạn đã nhận trực tiếp quyết định thu hồi đất (qua ký nhận, niêm yết tại nhà, gửi bảo đảm). → Thời hiệu tính từ ngày bạn ký nhận hoặc ngày niêm yết.
• Trường hợp 2: Bạn chưa nhận được quyết định nhưng biết được nội dung quyết định (ví dụ: qua thông báo của UBND xã, qua hàng xóm, qua phương tiện thông tin đại chúng). → Thời hiệu tính từ ngày bạn có căn cứ chứng minh biết được quyết định.

Tình huống thực tế: Ông A nhận được Quyết định thu hồi đất số 123/QĐ-UBND ngày 15/6/2025. Ông ký nhận ngày 20/6/2025. Do bận công việc, ông chỉ định khiếu nại vào tháng 10. Tuy nhiên, theo quy định, thời hiệu 90 ngày của ông A kết thúc vào ngày 18/9/2025 (từ 20/6 đến 18/9). Ông A đã bỏ lỡ thời hiệu khiếu nại.

Trường hợp nào được gia hạn thời hiệu khiếu nại?

Pháp luật có quy định ngoại lệ nhân văn dành cho những trường hợp gặp trở ngại khách quan. Cụ thể, khoản 2 Điều 9 Luật Khiếu nại 2011 quy định:

Trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, địch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khiếu nại.

Điều này có nghĩa: nếu bạn bị ốm nặng phải nằm viện 30 ngày trong thời gian 90 ngày khiếu nại, thì 30 ngày đó sẽ được cộng thêm vào thời hiệu. Tuy nhiên, bạn cần có giấy tờ chứng minh (giấy ra viện, xác nhận của cơ quan y tế, giấy đi đường…) để bảo vệ quyền lợi.

Lưu ý: Trở ngại khách quan phải là sự kiện bất khả kháng, không phải do lỗi của bạn. Việc “bận công việc” hoặc “quên” thường không được chấp nhận.

Khiếu nại quyết định thu hồi đất có bị cưỡng chế không?

Điều 40 Nghị định 102/2024/NĐ-CP (quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2024) quy định rõ:

Trong khi chưa có quyết định giải quyết khiếu nại thì vẫn phải tiếp tục thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc, cưỡng chế thực hiện kiểm đếm bắt buộc, quyết định thu hồi đất, quyết định cưỡng chế thu hồi đất.

Điều này có nghĩa: việc khiếu nại không làm tự động dừng quá trình thu hồi đất. Bạn vẫn có thể bị cưỡng chế nếu không chấp hành. Tuy nhiên, nếu sau đó cơ quan có thẩm quyền kết luận việc thu hồi là trái pháp luật, thì:

• Phải dừng cưỡng chế nếu việc cưỡng chế chưa hoàn thành.
• Phải hủy bỏ quyết định thu hồi đất đã ban hành.
• Phải bồi thường thiệt hại do quyết định hành chính gây ra (nếu có).

Cưỡng chế thu hồi đất được thực hiện khi nào? Điều kiện và nguyên tắc

Điều 89 Luật Đất đai 2024 quy định chi tiết về cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất. Dưới đây là các điều kiện bắt buộc:

1. Quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành mà người có đất không chấp hành, sau khi UBND cấp xã, Mặt trận Tổ quốc và cơ quan chức năng đã vận động, thuyết phục.
2. Quyết định cưỡng chế đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi.
3. Quyết định cưỡng chế đã có hiệu lực thi hành.
4. Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế có hiệu lực thi hành. Nếu từ chối nhận hoặc vắng mặt, UBND cấp xã sẽ lập biên bản.

Về nguyên tắc, cưỡng chế phải được thực hiện:

• Công khai, minh bạch, dân chủ, khách quan.
• Trong giờ hành chính (không được thực hiện từ 22h đến 6h sáng hôm sau, vào ngày nghỉ, ngày lễ, hoặc 15 ngày trước và sau Tết Âm lịch).
• Chỉ thực hiện với người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và các đối tượng liên quan.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn thực tế, chúng tôi khuyến nghị quý khách:

1. Hành động ngay khi nhận được quyết định: Đừng chờ đợi. Hãy kiểm tra ngày nhận và tính toán thời hiệu 90 ngày. Ghi chú ngày kết thúc vào lịch để tránh quên.
2. Thu thập bằng chứng về thời điểm nhận quyết định: Giữ lại biên nhận, biên bản giao nhận, hoặc chụp ảnh niêm yết. Đây là căn cứ quan trọng để xác định thời hiệu.
3. Khiếu nại bằng văn bản: Soạn đơn khiếu nại gửi đến cơ quan đã ban hành quyết định (thường là UBND huyện/quận). Nêu rõ nội dung khiếu nại, căn cứ pháp lý, và yêu cầu giải quyết.
4. Không chờ giải quyết khiếu nại mới chấp hành: Như đã phân tích, khiếu nại không tự động dừng cưỡng chế. Bạn cần chấp hành trong khi chờ kết quả giải quyết, trừ khi có quyết định khác.
5. Tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý: Nếu quyết định thu hồi có dấu hiệu vi phạm pháp luật (sai thẩm quyền, không đúng mục đích, thiếu minh bạch), hãy tham vấn luật sư ngay để được hướng dẫn chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được tham vấn bởi Luật sư Nguyễn Đức Hùng, dựa trên các quy định pháp luật hiện hành: Luật Đất đai 2024 (31/2024/QH15), Luật Khiếu nại 2011 (02/2011/QH13), Nghị định 102/2024/NĐ-CP. Nếu còn thắc mắc, quý khách vui lòng liên hệ qua tổng đài 1900.6588 hoặc hotline 090 222 9061 để được tư vấn trực tiếp.