Đồng bộ quy định tiền lương đóng BHXH cho người lao động đã qua đào tạo nghề năm 2024

Kể từ ngày 05/6/2023, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chính thức ban hành Quyết định 948/QĐ-BHXH, sửa đổi, bổ sung Quyết định 595/QĐ-BHXH nhằm đồng bộ quy định về tiền lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động đã qua học nghề, đào tạo nghề với quy định tại Nghị định 38/2022/NĐ-CP. Vậy những thay đổi cụ thể là gì? Doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý những điểm gì? Bài viết dưới đây của chúng tôi sẽ giải đáp chi tiết.

Quy định cũ về tiền lương đóng BHXH cho lao động qua đào tạo nghề có gì bất cập?

Trước đây, theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 5 Nghị định 90/2019/NĐ-CP, tiền lương của người lao động làm công việc đòi hỏi đã qua học nghề, đào tạo nghề phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng. Quy định này được áp dụng thống nhất trong các văn bản hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tại Quyết định 595/QĐ-BHXH.

Tuy nhiên, khi Nghị định 38/2022/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2022, quy định về mức lương tối thiểu đối với lao động đã qua học nghề đã được thay đổi. Cụ thể, Nghị định 38/2022/NĐ-CP không còn quy định về mức lương cao hơn ít nhất 7% cho nhóm lao động này, mà chỉ quy định mức lương thấp nhất mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo tháng và theo giờ.

Điều này dẫn đến sự không đồng bộ giữa quy định về lương tối thiểu và quy định về tiền lương đóng BHXH. Nhiều doanh nghiệp và người lao động vẫn nhầm tưởng rằng tiền lương đóng BHXH bắt buộc đối với lao động đã qua học nghề, đào tạo nghề vẫn phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng.

Quyết định 948/QĐ-BHXH sửa đổi những nội dung gì về tiền lương đóng BHXH?

Ngày 05/6/2023, Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành Quyết định 948/QĐ-BHXH nhằm sửa đổi, bổ sung Quyết định 595/QĐ-BHXH cho phù hợp với Nghị định 38/2022/NĐ-CP. Nội dung sửa đổi quan trọng nhất là:

Theo đó, bãi bỏ tiết a, tiết b điểm 2.6 khoản 2 Điều 6 của Quyết định 595/QĐ-BHXH. Các tiết này trước đây quy định:

• Tiết a: Người lao động làm công việc hoặc chức danh đòi hỏi lao động qua đào tạo, học nghề (kể cả lao động do doanh nghiệp tự dạy nghề) phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng.
• Tiết b: Người lao động làm công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 5%; công việc hoặc chức danh có điều kiện lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương của công việc hoặc chức danh có độ phức tạp tương đương, làm việc trong điều kiện lao động bình thường.

Như vậy, kể từ ngày 05/6/2023, quy định về tiền lương đóng BHXH bắt buộc đối với người lao động đã qua học nghề, đào tạo nghề không còn bị ràng buộc bởi mức cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng nữa.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc đồng bộ quy định này giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng hành chính và tránh nhầm lẫn khi xác định tiền lương đóng BHXH. Tuy nhiên, người lao động cần lưu ý rằng việc này không làm giảm quyền lợi của họ, vì tiền lương đóng BHXH vẫn phải đảm bảo không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

Mức lương tối thiểu vùng hiện nay áp dụng từ 01/7/2022 là bao nhiêu?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 38/2022/NĐ-CP, mức lương tối thiểu vùng áp dụng từ ngày 01/7/2022 được quy định cụ thể như sau:

Đáng chú ý, mức lương tối thiểu vùng này là mức sàn để người sử dụng lao động trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường. Đối với lao động đã qua đào tạo nghề, doanh nghiệp vẫn có thể thỏa thuận mức lương cao hơn, nhưng không bắt buộc phải cao hơn ít nhất 7% như quy định cũ.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi áp dụng mức lương tối thiểu vùng

Căn cứ khoản 3 Điều 5 Nghị định 38/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động có trách nhiệm quan trọng sau đây:

• Rà soát lại các thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các quy chế, quy định của doanh nghiệp để điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với quy định mới.
• Không được xóa bỏ hoặc cắt giảm các chế độ tiền lương khi người lao động làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật và các chế độ khác theo quy định của pháp luật lao động.
• Đối với các nội dung đã thỏa thuận, cam kết trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động hoặc các thỏa thuận hợp pháp khác có lợi hơn cho người lao động so với quy định tại Nghị định này thì tiếp tục được thực hiện, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Tình huống thực tế

Anh Minh là công nhân sản xuất tại một nhà máy ở Khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Hà Nội, thuộc Vùng I). Anh đã hoàn thành khóa đào tạo nghề 3 tháng do doanh nghiệp tổ chức. Trước đây, theo quy định cũ, mức lương đóng BHXH của anh phải cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng Vùng I (4.680.000 đồng), tức là ít nhất 5.007.600 đồng. Tuy nhiên, kể từ ngày 05/6/2023, doanh nghiệp chỉ cần đảm bảo mức lương đóng BHXH của anh không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng (4.680.000 đồng), mà không bắt buộc phải cộng thêm 7%. Điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc xác định mức lương, nhưng vẫn phải đảm bảo quyền lợi tối thiểu cho người lao động.

Những lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp và người lao động

Mức lương đóng BHXH vẫn phải đảm bảo không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Dù quy định về mức cao hơn 7% đã được bãi bỏ, nhưng tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc vẫn không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng, theo quy định tại điểm 2.6 khoản 2 Điều 6 Quyết định 595/QĐ-BHXH (sau khi sửa đổi).

Các thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động vẫn được giữ nguyên. Nếu hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể đã quy định mức lương cao hơn 7% so với mức lương tối thiểu vùng, thì doanh nghiệp không được tự ý giảm xuống, trừ khi có thỏa thuận khác giữa các bên.

Doanh nghiệp cần cập nhật quy chế nội bộ. Sau khi Quyết định 948/QĐ-BHXH có hiệu lực, doanh nghiệp nên rà soát và điều chỉnh các quy định nội bộ về tiền lương, bảo hiểm xã hội để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Lời khuyên từ luật sư

1. Doanh nghiệp nên nhanh chóng rà soát và điều chỉnh mức lương đóng BHXH cho người lao động đã qua đào tạo nghề, đảm bảo không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng nhưng không bắt buộc phải cao hơn 7%.
2. Người lao động cần kiểm tra bảng lương và thông báo đóng BHXH hàng tháng để đảm bảo quyền lợi của mình không bị ảnh hưởng. Nếu phát hiện bất kỳ sự sai lệch nào, hãy liên hệ ngay với cơ quan BHXH hoặc luật sư để được tư vấn.
3. Lưu giữ hồ sơ liên quan đến hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các quyết định điều chỉnh tiền lương để làm căn cứ đối chiếu khi cần thiết.
4. Theo dõi các văn bản pháp luật mới về tiền lương và bảo hiểm xã hội, đặc biệt là các quy định về mức lương tối thiểu vùng có thể thay đổi theo từng năm.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi thực hiện các thay đổi lớn về chính sách tiền lương để tránh rủi ro pháp lý.