Kinh tế mạnh là nền tảng quốc phòng vững chắc: Bạn cần biết gì?

Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp, câu hỏi về mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và củng cố quốc phòng – an ninh ngày càng trở nên cấp thiết. Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV đã khẳng định: phát triển kinh tế là nền tảng vững chắc cho quốc phòng mạnh. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chủ trương này, cũng như những tác động trực tiếp đến đời sống và doanh nghiệp.

Vì sao kinh tế mạnh là nền tảng cho quốc phòng mạnh?

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng, kinh tế phát triển sẽ tạo nguồn lực cho hiện đại hóa quân đội, phát triển công nghiệp quốc phòng, nâng cao trình độ khoa học công nghệ cũng như bảo đảm hậu cần, kỹ thuật và khả năng tự chủ chiến lược. Ngược lại, nếu nền kinh tế yếu hoặc phụ thuộc lớn vào bên ngoài thì nguy cơ bị chi phối về chính trị, an ninh và lợi ích quốc gia sẽ gia tăng.

Tình huống thực tế: Hạ tầng giao thông vừa phục vụ kinh tế vừa là pháo đài quốc phòng

Một ví dụ điển hình là hệ thống đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, thúc đẩy du lịch, mà còn đóng vai trò chiến lược trong việc cơ động lực lượng, hậu cần quân sự khi cần thiết. Tương tự, các cảng biển nước sâu như Lạch Huyện (Hải Phòng) hay Cái Mép – Thị Vải (Bà Rịa – Vũng Tàu) vừa là cửa ngõ xuất nhập khẩu, vừa là căn cứ hải quân tiềm năng.

Bên cạnh đó, việc kết hợp phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh giúp hình thành thế trận chiến lược toàn diện ngay trong thời bình. Những công trình hạ tầng như hệ thống giao thông, cảng biển, sân bay, mạng lưới thông tin liên lạc, năng lượng hay hạ tầng số vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa có giá trị chiến lược đối với quốc phòng khi cần thiết. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các khu vực biên giới, biển đảo, vùng sâu, vùng xa – những địa bàn vừa giữ vai trò “phên dậu” của Tổ quốc vừa là không gian phát triển mới của đất nước.

Đối ngoại quốc phòng hoạt động như thế nào trong bối cảnh mới?

Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, đối ngoại quốc phòng được xác định như một “tuyến phòng thủ từ sớm, từ xa” để bảo vệ Tổ quốc bằng biện pháp hòa bình. Đối ngoại không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ bảo đảm an ninh quân sự mà còn trực tiếp góp phần mở rộng không gian phát triển, bảo vệ lợi ích dân tộc.

“Đối ngoại quốc phòng không chỉ xử trí vấn đề an ninh quân sự, mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền, giữ vững môi trường đầu tư, chuỗi cung ứng, an ninh kinh tế và lợi ích chiến lược của quốc gia” – Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu nhấn mạnh.

Chính sách quốc phòng “4 không” là gì?

Nền tảng xuyên suốt của đối ngoại quốc phòng Việt Nam vẫn là đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế. Cụ thể, chính sách quốc phòng “4 không” bao gồm:

• Không tham gia liên minh quân sự;
• Không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam;
• Không chọn bên, không chọn phe;
• Không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

Cách tiếp cận này giúp Việt Nam giữ được thế cân bằng chiến lược, tránh bị cuốn vào các vòng xoáy đối đầu, đồng thời tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước. Song song với đó là việc xây dựng lòng tin chiến lược với các nước láng giềng, các đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện và các tổ chức quốc tế thông qua nhiều cơ chế hợp tác thực chất.

An ninh phi truyền thống: Tại sao doanh nghiệp và người dân cần quan tâm?

Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, điều này đòi hỏi đối ngoại quốc phòng phải chuyển từ tư duy ứng phó truyền thống sang tư duy an ninh toàn diện, chủ động và linh hoạt hơn.

Không gian mạng – “Mặt trận mới” bảo vệ Tổ quốc

Đặc biệt là không gian mạng, nơi đây đã trở thành một “mặt trận mới” của bảo vệ Tổ quốc. Các nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu, thao túng thông tin hay phụ thuộc công nghệ có thể tác động trực tiếp đến năng lực quản trị đất nước và an ninh quốc gia. Đối với doanh nghiệp, một cuộc tấn công mạng có thể gây thiệt hại hàng tỷ đồng, làm gián đoạn sản xuất, thậm chí phá sản. Vì vậy, cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế về chia sẻ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực bảo vệ không gian mạng quốc gia.

Biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng

Trong khi đó, đối với biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng hay an ninh nguồn nước, không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết hiệu quả nếu thiếu hợp tác quốc tế. Đây cũng là lý do Việt Nam chủ động tham gia nhiều cơ chế hợp tác quốc phòng đa phương như ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) hay các cơ chế của Liên hợp quốc.

Lời khuyên từ luật sư: 5 điều doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý

1. Theo dõi sát các văn bản pháp luật mới: Các nghị định, thông tư liên quan đến an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân (như Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân) có hiệu lực và tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
2. Đầu tư vào hạ tầng số an toàn: Doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực bảo mật, phòng chống tấn công mạng, coi đây là khoản đầu tư chiến lược.
3. Chú trọng an ninh chuỗi cung ứng: Đa dạng hóa nguồn cung, tránh phụ thuộc vào một thị trường duy nhất để giảm thiểu rủi ro đứt gãy.
4. Nắm rõ chính sách đối ngoại: Hiểu về chính sách quốc phòng “4 không” giúp doanh nghiệp tự tin hơn khi tham gia thị trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị.
5. Tham gia các chương trình hợp tác quốc tế: Tận dụng các cơ hội từ các diễn đàn đa phương để mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ mới.