Thông tư 32/2026/TT-BXD: Hướng dẫn chi tiết thi công, kiểm định và bảo trì công trình xây dựng

Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, một loạt quy định mới về quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình xây dựng chính thức có hiệu lực. Đây là kết quả của việc Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 32/2026/TT-BXD (ngày 22/6/2026) nhằm hướng dẫn chi tiết một số điều của Nghị định 207/2026/NĐ-CP. Bài viết này sẽ giúp bạn – dù là chủ đầu tư, nhà thầu, hay chủ sở hữu công trình – nắm bắt kịp thời những thay đổi quan trọng và trách nhiệm pháp lý mới.

Thông tư 32/2026/TT-BXD áp dụng cho những đối tượng nào?

Thông tư này áp dụng cho tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có liên quan đến quản lý chất lượng công trình xây dựng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam. Điều này có nghĩa, bất kỳ ai tham gia vào chuỗi hoạt động xây dựng – từ chủ đầu tư, nhà thầu, đến chủ sở hữu công trình – đều phải tuân thủ.

Kế hoạch tổ chức thí nghiệm được quy định thế nào?

Theo Khoản 5 Điều 6 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, nhà thầu thi công xây dựng phải lập kế hoạch tổ chức thí nghiệm, bao gồm các nội dung chủ yếu: đối tượng thí nghiệm (vật liệu, cấu kiện, kết cấu, thiết bị), các phép thử tương ứng và thời điểm thí nghiệm dự kiến; phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng được sử dụng. Lưu ý quan trọng: Bất kỳ điều chỉnh nào đối với kế hoạch này đều phải được chủ đầu tư chấp thuận trước khi thực hiện.

• Trách nhiệm của nhà thầu: Nghiên cứu hồ sơ thiết kế, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng, chỉ dẫn kỹ thuật và hợp đồng xây dựng để lập kế hoạch.
• Quyền yêu cầu: Nhà thầu có quyền yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu thiết kế cung cấp thông tin, tài liệu để làm rõ các nội dung liên quan.

Quan trắc công trình trong quá trình thi công: ai chịu trách nhiệm?

Nhà thầu thi công xây dựng có trách nhiệm lập đề cương quan trắc và trình chủ đầu tư chấp thuận. Nội dung đề cương bao gồm: đối tượng, phạm vi, thông số, tần suất, thời điểm quan trắc; nhân lực, thiết bị; quy trình thực hiện; phương pháp phân tích, xử lý số liệu; đánh giá, kết luận và đề xuất.

Đáng chú ý, khi kết quả quan trắc vượt quá giá trị giới hạn cho phép hoặc có dấu hiệu bất thường ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn chịu lực, nhà thầu phải báo cáo kịp thời bằng văn bản cho chủ đầu tư và nhà thầu thiết kế để có biện pháp xử lý.

Tình huống thực tế: Giả sử trong quá trình thi công một tòa nhà cao tầng, thiết bị quan trắc phát hiện độ lún của móng vượt ngưỡng thiết kế. Theo quy định mới, nhà thầu phải lập tức báo cáo bằng văn bản. Nếu chủ đầu tư nghi ngờ kết quả không trung thực, họ có thể thuê nhà thầu quan trắc độc lập. Nếu sai sót được chứng minh, nhà thầu thi công phải khắc phục và chi trả toàn bộ chi phí phát sinh.

Quy trình kiểm định xây dựng gồm những bước nào?

Thông tư quy định rõ trình tự thực hiện kiểm định xây dựng, bao gồm:

1. Chủ đầu tư/chủ sở hữu lập và phê duyệt nhiệm vụ kiểm định; lựa chọn tổ chức kiểm định đủ điều kiện năng lực.
2. Tổ chức kiểm định lập đề cương kiểm định trình phê duyệt, thực hiện kiểm định và lập báo cáo kết quả.

Đề cương kiểm định phải có: mục đích, đối tượng, nội dung; danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn; năng lực của chủ trì và cá nhân thực hiện; quy trình, phương pháp; tiến độ; dự toán chi phí. Báo cáo kết quả bao gồm: căn cứ, thông tin công trình, nội dung thực hiện, kết quả thí nghiệm/quan trắc/tính toán và kết luận.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: “Quy định về tính độc lập của tổ chức kiểm định là điểm mới quan trọng, giúp tăng cường tính khách quan, đặc biệt trong các vụ việc do cơ quan quản lý nhà nước yêu cầu.”

Giám định xây dựng được thực hiện như thế nào?

Trình tự giám định xây dựng được quy định tại Khoản 5 Điều 9 Nghị định 207/2026/NĐ-CP. Cơ quan có thẩm quyền (gọi là cơ quan giám định) sẽ thông báo bằng văn bản cho chủ đầu tư về việc tổ chức giám định, nêu rõ căn cứ, đối tượng, thời gian và nội dung. Chủ đầu tư có trách nhiệm tập hợp hồ sơ, tài liệu, số liệu kỹ thuật liên quan theo yêu cầu.

Kết luận giám định phải bao gồm: căn cứ thực hiện, thông tin đối tượng, nội dung, trình tự tổ chức, kết quả giám định, phân định trách nhiệm và biện pháp xử lý, khắc phục (nếu có).

Công trình nào phải quan trắc trong quá trình bảo trì?

Theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư, các công trình dân dụng, sản xuất vật liệu, sản phẩm xây dựng, công nghiệp nhẹ, hạ tầng kỹ thuật phải quan trắc trong quá trình khai thác, sử dụng bao gồm:

• Cấp đặc biệt: Nhà, kết cấu dạng nhà; công trình nhiều tầng có sàn; công trình có kết cấu nhịp lớn dạng khung.
• Cấp I trở lên: Công trình dạng cột, trụ, tháp; sân vận động, nhà thi đấu có khán đài.

Phạm vi quan trắc tập trung vào các kết cấu chịu lực chính (giàn mái không gian, hệ khung chịu lực chính, khán đài, ống khói, si lô). Các thông số quan trắc bao gồm: biến dạng nghiêng, lún, nứt, võng, chuyển vị cùng giá trị giới hạn, thời gian và chu kỳ đo.

Công bố công trình hết thời hạn sử dụng theo thiết kế

Khi công trình đến thời điểm hết thời hạn sử dụng theo thiết kế, chủ sở hữu hoặc chủ quản lý, sử dụng phải lập báo cáo gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nội dung báo cáo gồm: tên công trình, địa điểm, loại và cấp công trình, thông số kỹ thuật chính, thời hạn sử dụng và dự kiến phương án xử lý. Cơ quan nhà nước sẽ công bố thông tin này trên trang thông tin điện tử của mình.

1. Nắm rõ phạm vi áp dụng: Xác định công trình của bạn có thuộc diện phải quan trắc bảo trì hay không dựa trên Phụ lục Thông tư.
2. Lập kế hoạch thí nghiệm ngay từ đầu: Nhà thầu cần chủ động nghiên cứu hồ sơ thiết kế và lập kế hoạch thí nghiệm, tránh bị động khi có yêu cầu điều chỉnh.
3. Kiểm tra tính độc lập của tổ chức kiểm định: Khi kiểm định theo yêu cầu của cơ quan nhà nước, đảm bảo tổ chức kiểm định không có xung đột lợi ích với các nhà thầu khác.
4. Chuẩn bị hồ sơ giám định đầy đủ: Chủ đầu tư cần tập hợp đầy đủ hồ sơ, tài liệu kỹ thuật để phục vụ công tác giám định khi có yêu cầu.
5. Chủ động báo cáo công trình hết hạn sử dụng: Để tránh các rủi ro pháp lý, chủ sở hữu cần lập báo cáo đúng hạn và công bố theo quy định.

Nếu quý khách cần tư vấn chi tiết về việc áp dụng Thông tư 32/2026/TT-BXD vào dự án cụ thể, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.