Thông tư 14/2015/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết phân loại kiểm tra chất lượng an toàn thực phẩm hàng hóa xuất nhập khẩu

Khi làm thủ tục hải quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu, việc phân loại hàng hóa và kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm là một trong những bước quan trọng nhất. Nếu không nắm rõ quy định, bạn có thể gặp rắc rối về mã số, thuế suất, thậm chí bị từ chối thông quan. Thông tư 14/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính chính là văn bản pháp lý “gối đầu giường” giúp bạn hiểu rõ quy trình này. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ tư vấn chi tiết những điểm cốt lõi bạn cần biết.

Thông tư 14/2015/TT-BTC là gì và áp dụng cho ai?

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư 14/2015/TT-BTC (ban hành ngày 30/01/2015 bởi Bộ Tài chính), văn bản này hướng dẫn chi tiết về:

• Phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
• Sử dụng kết quả phân tích để phân loại hàng hóa.
• Kiểm tra chất lượng và kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Đối tượng áp dụng bao gồm: người khai hải quan (doanh nghiệp, cá nhân xuất nhập khẩu), cơ quan hải quan, công chức hải quan và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động này.

Nguyên tắc phân loại hàng hóa theo Thông tư 14/2015/TT-BTC là gì?

Điều 4 Thông tư 14/2015/TT-BTC quy định rõ nguyên tắc cốt lõi:

1. Một mặt hàng chỉ có một mã số duy nhất theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Điều này có nghĩa là cùng một loại hàng hóa không thể được khai báo với hai mã số khác nhau.
2. Khi phân loại, phải tuân thủ các quy định tại:
   • Điều 26 Luật Hải quan số 54/2014/QH13 ngày 23/6/2014.
   • Điều 16 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 15/1/2015 của Chính phủ.
   • Các nội dung hướng dẫn tại Thông tư này.

Nếu bạn không chắc chắn về mã số, có thể sử dụng các tài liệu như Chú giải chi tiết Danh mục HS, Tuyển tập ý kiến phân loại của WCO, hoặc cơ sở dữ liệu của Tổng cục Hải quan (theo Điều 6).

Phân tích hàng hóa được thực hiện khi nào và như thế nào?

Theo Điều 3 Thông tư 14/2015/TT-BTC, phân tích hàng hóa được thực hiện trong các trường hợp:

• Cơ quan hải quan không đủ cơ sở để xác định tính chính xác việc phân loại hàng hóa của người khai hải quan. Ví dụ: khi hàng hóa có thành phần phức tạp, khó xác định mã số.
• Cơ quan hải quan không đủ điều kiện thực hiện phân tích (ví dụ: thiếu máy móc, thiết bị) thì có thể sử dụng dịch vụ giám định của các tổ chức giám định thương mại theo quy định của pháp luật.
• Người khai hải quan cũng có thể chủ động sử dụng dịch vụ giám định để xác định thông tin về thành phần, tính chất lý, hóa, công dụng của hàng hóa, nhằm đảm bảo khai báo chính xác.

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp nhập khẩu máy móc công nghiệp phức tạp. Họ khai báo mã số cho từng bộ phận riêng lẻ. Cơ quan hải quan nghi ngờ và yêu cầu phân tích. Kết quả phân tích cho thấy đây là một tổ hợp máy thuộc Chương 84, nên phải áp dụng mã số duy nhất cho toàn bộ tổ hợp, thay vì từng bộ phận. Điều này giúp doanh nghiệp tránh bị phạt do khai sai mã số.

Kết quả phân loại hàng hóa được sử dụng để làm gì?

Điều 5 Thông tư 14/2015/TT-BTC quy định rõ hai mục đích chính:

1. Áp dụng chính sách quản lý hàng hóa: Dựa trên mã số phân loại, cơ quan hải quan sẽ xác định hàng hóa có thuộc danh mục cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu, cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu, hoặc thuộc đối tượng kiểm tra chuyên ngành hay không. Việc này được thực hiện tại thời điểm đăng ký tờ khai.
2. Áp dụng mức thuế: Mã số phân loại là cơ sở để xác định mức thuế suất áp dụng cho hàng hóa, theo các Biểu thuế có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai. Sai mã số có thể dẫn đến nộp thừa hoặc thiếu thuế.

Trường hợp đặc biệt: Phân loại máy liên hợp hoặc tổ hợp máy

Điều 7 Thông tư 14/2015/TT-BTC hướng dẫn chi tiết về trường hợp này:

• Người khai hải quan có thể lựa chọn phân loại theo quy định tại Chú giải pháp lý 3, 4, 5 Phần XVI của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam (phân loại theo tổ hợp) hoặc phân loại theo từng máy móc, thiết bị riêng lẻ.
• Nếu chọn phân loại theo tổ hợp, phải đăng ký Danh mục máy móc, thiết bị trước khi nhập khẩu lô hàng đầu tiên tại Chi cục hải quan nơi thuận tiện nhất. Kèm theo phiếu theo dõi trừ lùi.
• Việc này giúp doanh nghiệp nhập khẩu nhiều máy móc từ nhiều nguồn khác nhau, về nhiều chuyến, nhưng vẫn được hưởng mã số và thuế suất ưu đãi cho toàn bộ tổ hợp.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo quyền lợi và tránh rủi ro khi áp dụng Thông tư 14/2015/TT-BTC, chúng tôi khuyên bạn:

1. Nắm rõ đặc điểm hàng hóa: Trước khi khai báo, hãy xác định chính xác thành phần, cấu tạo, tính năng, công dụng của hàng hóa. Điều này giúp bạn chọn đúng mã số ngay từ đầu.
2. Sử dụng dịch vụ giám định khi cần: Nếu hàng hóa phức tạp, hãy chủ động thuê tổ chức giám định để có kết quả phân tích chính xác, tránh bị cơ quan hải quan yêu cầu phân tích và mất thời gian.
3. Đăng ký Danh mục đối với máy liên hợp: Nếu nhập khẩu máy móc thuộc Chương 84, 85, 90, hãy đăng ký Danh mục theo hướng dẫn tại Điều 7 để được hưởng ưu đãi về mã số và thuế.
4. Theo dõi thay đổi pháp lý: Các văn bản hướng dẫn phân loại có thể thay đổi. Hãy cập nhật thường xuyên trên trang thông tin điện tử của Tổng cục Hải quan.
5. Lưu giữ hồ sơ: Giữ lại tất cả chứng từ liên quan đến phân loại, phân tích, giám định để làm căn cứ khi có tranh chấp.

Câu hỏi thường gặp