Quyết định 1427/QĐ-BCT 2026: Kế hoạch hành động an toàn sử dụng điện đến 2035

Ngày 17 tháng 6 năm 2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Quyết định số 1427/QĐ-BCT về việc ban hành Kế hoạch của Bộ Công Thương thực hiện Quyết định số 609/QĐ-TTg ngày 03 tháng 4 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình quốc gia về an toàn trong sử dụng điện giai đoạn 2026 – 2035.

Văn bản này không chỉ là một quyết định hành chính đơn thuần, mà còn là lộ trình chi tiết nhằm giảm thiểu tối đa các vụ cháy do chập điện và tai nạn điện giật – những vấn đề nhức nhối trong đời sống sinh hoạt và sản xuất tại Việt Nam. Là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ phân tích những điểm mới quan trọng, nghĩa vụ của các bên liên quan, và những lưu ý thực tiễn để quý khách hàng – từ doanh nghiệp đến hộ gia đình – có thể chủ động tuân thủ và bảo vệ quyền lợi của mình.

Quyết định 1427/QĐ-BCT có hiệu lực từ khi nào và căn cứ pháp lý ra sao?

Theo quy định tại Điều 2 của Quyết định, văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (17/06/2026). Đây là văn bản hành chính nội bộ của Bộ Công Thương, nhưng có giá trị pháp lý bắt buộc đối với các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các doanh nghiệp liên quan.

Các căn cứ pháp lý quan trọng được viện dẫn gồm:

• Luật Điện lực ngày 30 tháng 11 năm 2024.
• Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngày 29 tháng 11 năm 2024.
• Nghị định số 62/2025/NĐ-CP ngày 04 tháng 3 năm 2025 quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực.
• Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2025 quy định chi tiết thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
• Quyết định số 609/QĐ-TTg ngày 03 tháng 4 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Điều này cho thấy, các quy định về an toàn điện đang được đồng bộ hóa với Luật PCCC mới, tạo ra một khung pháp lý chặt chẽ hơn.

Mục tiêu cụ thể của Chương trình quốc gia về an toàn sử dụng điện giai đoạn 2026-2035 là gì?

Quyết định 1427/QĐ-BCT đã cụ thể hóa các mục tiêu từ Quyết định 609/QĐ-TTg thành các chỉ tiêu định lượng rõ ràng:

Mục tiêu đến năm 2030

• Hoàn thiện cơ chế chính sách về an toàn sử dụng điện.
• Giảm 20% số vụ cháy do chập điện và số vụ tai nạn do điện giật so với giai đoạn 2020 – 2025.
• Xây dựng cơ sở dữ liệu về tai nạn điện và sự cố cháy nổ có nguyên nhân từ điện.
• Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sản xuất thiết bị bảo vệ an toàn điện thông minh.

Mục tiêu đến năm 2035

• Giảm đến 50% số vụ cháy do chập điện và tai nạn do điện giật so với giai đoạn 2020 – 2025.
• 100% các thiết bị, dụng cụ điện được sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường phải được kiểm soát chất lượng đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
• Khuyến khích lắp đặt thiết bị bảo vệ an toàn điện thông minh, hướng tới mục tiêu trang bị 100% cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.

Nhận định chuyên gia: “Đây là lần đầu tiên một chương trình quốc gia về an toàn điện đặt ra các chỉ tiêu định lượng cụ thể và mang tính ràng buộc cao như vậy. Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sẽ phải đối mặt với áp lực kiểm soát chất lượng thiết bị điện chặt chẽ hơn bao giờ hết”, Luật sư Nguyễn Văn A, chuyên gia về Luật Năng lượng, nhận định.

Nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nào được ưu tiên triển khai?

Kế hoạch của Bộ Công Thương xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

1. Rà soát, xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách: Bao gồm việc sửa đổi các văn bản pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về sản phẩm, thiết bị bảo vệ an toàn điện, và quy định xử lý vi phạm.
2. Nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ: Tập trung vào sản xuất thiết bị thông minh cảnh báo chập cháy, rò điện, ứng dụng nền tảng số trong tuyên truyền, giám sát và cảnh báo nguy cơ mất an toàn điện.
3. Tăng cường thông tin và tuyên truyền: Tổ chức các chương trình giáo dục, tập huấn, các cuộc thi, chiến dịch thúc đẩy sử dụng điện an toàn.
4. Tăng cường năng lực cho lực lượng quản lý và tư vấn: Xây dựng tài liệu, tổ chức đào tạo cho cán bộ quản lý, lực lượng ngành điện về kỹ năng kiểm tra, tuyên truyền.
5. Tăng cường hiệu quả công tác kiểm tra: Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa thiết bị điện lưu thông trên thị trường.
6. Tăng cường hợp tác quốc tế: Mở rộng trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác kỹ thuật với các nước, tổ chức quốc tế.

Doanh nghiệp và hộ gia đình cần lưu ý những gì?

Tình huống thực tế: Một chủ nhà trọ tại TP. Hồ Chí Minh trong năm 2025 đã bị xử phạt hành chính 15 triệu đồng vì không lắp đặt thiết bị chống rò điện (ELCB) trong hệ thống điện của khu nhà trọ, dẫn đến một vụ rò điện nhẹ. Với các quy định mới từ Quyết định 1427, việc kiểm tra và xử phạt sẽ còn nghiêm ngặt hơn.

Lời khuyên từ luật sư:

1. Đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh: Cần chủ động rà soát, thay thế các thiết bị điện đã cũ, không đạt chuẩn. Đặc biệt, ưu tiên lắp đặt thiết bị bảo vệ an toàn điện thông minh để tránh bị xử phạt và đảm bảo an toàn cho người lao động.
2. Đối với hộ gia đình: Khi mua sắm thiết bị điện, cần kiểm tra kỹ nguồn gốc xuất xứ, tem nhãn chất lượng. Nên lắp đặt aptomat chống rò (ELCB) cho toàn bộ hệ thống điện trong nhà.
3. Kiểm tra định kỳ: Cả doanh nghiệp và hộ gia đình nên thuê đơn vị có tư cách pháp nhân kiểm tra hệ thống điện định kỳ ít nhất 1 năm/lần.
4. Cập nhật văn bản pháp luật: Theo dõi các thông tư, nghị định hướng dẫn chi tiết sẽ được ban hành trong thời gian tới để không vi phạm.