Quyết định 136/2026/QĐ-UBND Cà Mau: Hướng dẫn chi tiết phòng cháy chữa cháy rừng

Quyết định 136/2026/QĐ-UBND là gì và có hiệu lực khi nào?

Theo Quyết định 136/2026/QĐ-UBND do UBND tỉnh Cà Mau ban hành ngày 08/6/2026, văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19 tháng 6 năm 2026. Đây là văn bản thay thế cho Quyết định số 25/2020/QĐ-UBND ngày 10/11/2020 trước đây.

Cụ thể, tại Điều 2 của Quyết định quy định rõ: “Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 19 tháng 6 năm 2026. Quyết định số 25/2020/QĐ-UBND ngày 10 tháng 11 năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau ban hành Quy định phòng cháy và chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh Cà Mau hết hiệu lực kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành.”

Quyết định này được ban hành dựa trên nhiều căn cứ pháp lý quan trọng, bao gồm:

• Luật Lâm nghiệp số 16/2017/QH14 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 16/2023/QH15, Luật số 31/2024/QH15 và Luật số 146/2025/QH15.
• Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15.
• Nghị định số 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 58/2024/NĐ-CP và Nghị định số 42/2026/NĐ-CP.
• Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
• Thông tư số 16/2025/TTSNNMT ngày 19/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đối tượng và phạm vi áp dụng của Quyết định 136/2026/QĐ-UBND?

Theo Điều 1 và Điều 2 của Quy định ban hành kèm theo Quyết định 136/2026/QĐ-UBND, phạm vi điều chỉnh bao gồm:

• Cấp dự báo cháy rừng và bảng tra cấp dự báo cháy rừng.
• Mức hỗ trợ tiền ăn đối với lực lượng tham gia chữa cháy rừng.
• Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong công tác phòng cháy và chữa cháy rừng.

Đối tượng áp dụng rất rộng, bao gồm: cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư trong nước và các tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan đến hoạt động phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Giải thích các thuật ngữ quan trọng trong Quyết định 136/2026/QĐ-UBND

Tại Điều 3 của Quy định, các thuật ngữ được giải thích cụ thể như sau:

• Cháy rừng: Là trường hợp xảy ra cháy trên đất có rừng trồng hoặc rừng tự nhiên có gây thiệt hại đến rừng, ảnh hưởng đến môi trường.
• Rừng dễ cháy: Bao gồm rừng tràm, rừng keo lai, rừng trên đảo, rừng trồng bằng các loài cây khác có khả năng dễ cháy trên đất quy hoạch lâm nghiệp.
• Chủ rừng: Là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư được Nhà nước giao rừng, cho thuê rừng; giao đất, cho thuê đất để trồng rừng; tự phục hồi, phát triển rừng; nhận chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế rừng.
• Công trình phòng cháy và chữa cháy rừng: Gồm đường băng cản lửa, kênh, mương ngăn lửa; suối, hồ, đập, bể chứa nước, trạm bơm, hệ thống cấp nước chữa cháy; chòi quan sát phát hiện cháy rừng; tháp quan trắc lửa rừng; hệ thống biển cấm, biển báo hiệu cấp dự báo cháy rừng…
• Lực lượng phòng cháy và chữa cháy rừng cơ sở: Là lực lượng của các đơn vị chủ rừng, UBND cấp xã lập ra để làm nhiệm vụ phòng cháy và chữa cháy rừng.
• Phương châm “4 tại chỗ”: Bao gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ.
• Cơ quan Kiểm lâm sở tại: Là Hạt Kiểm lâm hoặc Chi cục Kiểm lâm ở những địa phương không có Hạt Kiểm lâm.

Phương châm và yêu cầu trong phòng cháy chữa cháy rừng tại Cà Mau

Theo Điều 4 của Quy định, phương châm hoạt động là: “Phòng cháy rừng là chính, chữa cháy rừng phải khẩn trương, kịp thời, triệt để và an toàn.”

Các yêu cầu cụ thể bao gồm:

• Hạn chế đến mức thấp nhất và loại bỏ nguồn lửa gây cháy rừng, khả năng bén lửa của vật liệu cháy.
• Dập tắt kịp thời đám cháy khi mới phát sinh; chấm dứt nhanh sự lây lan, đảm bảo an toàn cho lực lượng và phương tiện.
• UBND cấp xã phải chỉ đạo thực hiện công tác phòng cháy chữa cháy rừng trong phạm vi địa bàn quản lý.
• Chủ rừng phải thực hiện các quy định về phòng cháy chữa cháy rừng.
• Cơ quan Kiểm lâm có trách nhiệm tham mưu, hướng dẫn và tổ chức thực hiện, đồng thời tổ chức dự báo cháy rừng và thông tin kịp thời các cấp dự báo đến UBND cấp xã, các chủ rừng nơi có rừng dễ cháy trong suốt mùa khô.
• Lực lượng Công an, Quân đội có trách nhiệm phối hợp với lực lượng Kiểm lâm.

Trách nhiệm lập phương án, kế hoạch phòng cháy chữa cháy rừng

Điều 5 của Quy định quy định chi tiết về thời hạn lập phương án, kế hoạch:

• Tất cả chủ rừng, UBND cấp xã được giao quản lý diện tích rừng chưa giao, chưa cho thuê trên địa bàn có rừng dễ cháy có trách nhiệm lập và tổ chức thực hiện Phương án phòng cháy và chữa cháy rừng theo quy định tại Điều 45 Nghị định số 156/2018/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 42/2026/NĐ-CP.
• Thời hạn hoàn thành: Phương án phải hoàn thành trước ngày 30 tháng 9 hàng năm và gửi đến cơ quan Kiểm lâm sở tại và cơ quan Công an có liên quan.
• UBND cấp xã xây dựng Kế hoạch phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn quản lý trước ngày 30 tháng 10 hàng năm.
• Chi cục Kiểm lâm tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng Kế hoạch cấp tỉnh, trình UBND tỉnh xem xét quyết định trước mùa khô hàng năm.

Cấp dự báo cháy rừng và biện pháp giữ nước phòng cháy

Điều 8 quy định 5 cấp dự báo cháy rừng:

• Cấp I: Cấp thấp – Ít có khả năng cháy rừng.
• Cấp II: Cấp trung bình.
• Cấp III: Cấp cao.
• Cấp IV: Cấp nguy hiểm.
• Cấp V: Cấp cực kỳ nguy hiểm.

Biển báo hiệu cấp dự báo cháy rừng thực hiện theo Mẫu số 04 Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 156/2018/NĐ-CP.

Về việc giữ nước phòng cháy (Điều 7):

• Tất cả các đập, cống điều tiết nước và rãnh thoát nước ở các khu rừng tập trung dễ cháy, chủ rừng phải đắp đập, đóng cống kịp thời để giữ nước.
• Vườn Quốc gia U Minh Hạ: Thời gian bắt đầu đắp đập, đóng cống giữ nước trung bình từ cuối tháng 9 hàng năm.
• Các khu vực còn lại: Đắp đập, đóng cống trung bình vào cuối tháng 10 hàng năm.
• Thời gian cụ thể do Chi cục Kiểm lâm thông báo.
• Khi kết thúc mùa khô, các chủ rừng, địa phương mở cống xả nước để tránh gây ngập úng.

Tình huống thực tế

Chúng tôi lấy ví dụ: Ông A là chủ rừng trồng tràm tại huyện U Minh, tỉnh Cà Mau. Theo Quyết định 136/2026/QĐ-UBND, ông A có trách nhiệm:

• Lập Phương án phòng cháy chữa cháy rừng trước ngày 30/9 hàng năm và gửi đến Hạt Kiểm lâm địa phương.
• Đắp đập, đóng cống giữ nước từ cuối tháng 9 hàng năm (vì thuộc khu vực Vườn Quốc gia U Minh Hạ).
• Thường xuyên theo dõi thông báo cấp dự báo cháy rừng từ Chi cục Kiểm lâm để chủ động các biện pháp phòng ngừa.

Nếu ông A không thực hiện đúng các quy định này, theo Điều 7 khoản 3, cơ quan Kiểm lâm sẽ phối hợp với Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ kiểm tra và xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm.

Lời khuyên từ luật sư

1. Chủ rừng là tổ chức, hộ gia đình: Phải hoàn thành Phương án phòng cháy chữa cháy rừng trước ngày 30/9 hàng năm. Đây là thời hạn pháp lý bắt buộc, nếu chậm trễ có thể bị xử lý vi phạm hành chính.
2. Người dân sống gần rừng: Cần chú ý theo dõi các thông báo về cấp dự báo cháy rừng (đặc biệt là cấp IV, V) để không sử dụng lửa bất cẩn trong sản xuất và sinh hoạt. Theo Điều 6, UBND cấp xã có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến kiến thức này.
3. Doanh nghiệp khai thác, kinh doanh rừng: Phải xây dựng lực lượng phòng cháy chữa cháy rừng cơ sở và đảm bảo phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy, lực lượng, phương tiện, hậu cần tại chỗ).
4. UBND cấp xã: Phải hoàn thành Kế hoạch phòng cháy chữa cháy rừng trước ngày 30/10 hàng năm và tổ chức tuyên truyền rộng rãi.
5. Lưu ý đặc thù Cà Mau: Với đặc thù rừng tràm và Vườn Quốc gia U Minh Hạ, việc đắp đập, đóng cống giữ nước từ cuối tháng 9 là yếu tố sống còn để phòng cháy. Các chủ rừng cần chủ động thực hiện ngay khi có thông báo từ Chi cục Kiểm lâm.