Quy chế quản lý nghĩa trang liệt sĩ Bắc Kạn: 7 quy định mới bạn cần biết

Quý khách đang tìm hiểu về quy định mới nhất trong quản lý các công trình ghi công liệt sĩ và mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn? Bài viết này của chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn toàn bộ thông tin cần thiết từ Quyết định 20/2023/QĐ-UBND, có hiệu lực từ ngày 29 tháng 7 năm 2023, thay thế Quyết định 03/2018/QĐ-UBND trước đó. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc bảo tồn, chăm sóc các công trình thiêng liêng này.

Quyết định 20/2023/QĐ-UBND là gì và áp dụng cho ai?

Theo đó, Quyết định số 20/2023/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn, ông Nguyễn Đăng Bình, ký ban hành ngày 19 tháng 7 năm 2023. Văn bản này có hiệu lực kể từ ngày 29 tháng 7 năm 2023 và thay thế hoàn toàn Quyết định số 03/2018/QĐ-UBND ngày 21 tháng 3 năm 2018.

Căn cứ pháp lý chính để ban hành Quyết định này bao gồm:

• Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng ngày 09 tháng 12 năm 2020 (Điều 41 và Điều 42 quy định về công trình ghi công liệt sĩ và mộ liệt sĩ).
• Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (đặc biệt các Điều 152, 153, 154).
• Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2019.

Phân cấp quản lý công trình ghi công liệt sĩ và mộ liệt sĩ như thế nào?

Cụ thể, theo Điều 3 của Quy chế (kèm theo Quyết định 20/2023/QĐ-UBND), việc phân cấp quản lý được thực hiện như sau:

• Sở Lao động – Thương binh và Xã hội: Là cơ quan giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước đối với toàn bộ các công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.
• UBND cấp huyện: Trực tiếp quản lý các công trình lớn gồm: Nghĩa trang liệt sĩ (bao gồm cả nghĩa trang liệt sĩ tỉnh), Đền thờ liệt sĩ, Đài tưởng niệm liệt sĩ trên địa bàn huyện.
• UBND cấp xã: Trực tiếp quản lý nhà bia ghi tên liệt sĩ trên địa bàn xã.

Tình huống thực tế:

Một gia đình có thân nhân là liệt sĩ đang an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Chợ Mới (Bắc Kạn). Theo quy định mới, nếu họ có nguyện vọng di dời mộ liệt sĩ về quê theo nguyện vọng, họ cần liên hệ với Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội thuộc UBND huyện Chợ Mới để được hướng dẫn thủ tục. Trong khi đó, nếu muốn thăm viếng, chỉnh trang phần mộ, họ sẽ làm việc trực tiếp với Ban quản lý nghĩa trang (do UBND huyện chỉ đạo).

Nội dung quản lý cụ thể đối với từng loại công trình là gì?

Đối với Nghĩa trang liệt sĩ:

Theo Điều 4 của Quy chế, UBND cấp huyện có trách nhiệm thực hiện 12 nội dung quản lý chính, bao gồm:

• Lập sơ đồ nghĩa trang, quản lý hồ sơ mộ liệt sĩ (thông tin mộ, vị trí, biên bản bàn giao hài cốt).
• Xây dựng nội quy về quản lý, chăm sóc, thăm viếng.
• Tổ chức lễ truy điệu, tiếp nhận và an táng hài cốt liệt sĩ (do các đơn vị tìm kiếm, quy tập bàn giao hoặc do thân nhân di chuyển từ các nghĩa trang khác).
• Phục vụ lễ viếng của các đoàn đại biểu trong và ngoài tỉnh.
• Hướng dẫn thân nhân liệt sĩ đến thăm viếng, xác nhận vào giấy giới thiệu thăm viếng mộ liệt sĩ.
• Phối hợp giải quyết các trường hợp có nguyện vọng cất bốc, di dời mộ liệt sĩ.
• Kiểm tra, giải quyết đính chính thông tin trên bia mộ liệt sĩ, cấp giấy báo tin mộ liệt sĩ.
• Xây dựng kế hoạch quy hoạch, đầu tư, nâng cấp, sửa chữa, tu bổ.
• Phối hợp giáo dục truyền thống cách mạng, tổ chức thắp nến tri ân.
• Huy động các nguồn lực để tôn tạo, nâng cấp, sửa chữa.

Đối với Đài tưởng niệm, Đền thờ liệt sĩ, Nhà bia ghi tên liệt sĩ:

Các công trình này được quản lý với 5 nội dung chính, bao gồm: xây dựng nội quy thăm viếng; bảo vệ, chăm sóc khuôn viên đảm bảo trang nghiêm, sạch đẹp; đón tiếp, hướng dẫn tổ chức và nhân dân đến thăm viếng; tổ chức thắp nến tri ân; xây dựng kế hoạch cải tạo, nâng cấp; và huy động nguồn lực hợp pháp.

Đối với mộ liệt sĩ:

Quy chế nhấn mạnh hai điểm quan trọng:

• Thống nhất về kích thước, quy cách và nội dung: Theo khoản 2 Điều 152 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, mộ liệt sĩ trong cùng một nghĩa trang phải được xây dựng thống nhất.
• Quy trình đính chính thông tin: Thực hiện theo Điều 154 Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Kinh phí quản lý được lấy từ đâu?

Theo Điều 5 của Quy chế, kinh phí quản lý, đầu tư xây dựng, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp các công trình ghi công liệt sĩ và mộ liệt sĩ được thực hiện theo quy định của:

• Luật ngân sách nhà nước
• Luật đầu tư công
• Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng hiện hành
• Nguồn lực hợp pháp khác (nếu có), bao gồm cả nguồn huy động từ cộng đồng.

Đáng chú ý: UBND cấp huyện có trách nhiệm bố trí ngân sách địa phương và nguồn huy động từ cộng đồng để bổ sung vốn xây dựng, nâng cấp, sửa chữa, tu bổ công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn (theo khoản 5 Điều 8).

Trách nhiệm của các cấp chính quyền và người dân

Trách nhiệm của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội

Theo Điều 6, Sở có 4 nhiệm vụ chính:

• Chủ trì, phối hợp triển khai Quy chế.
• Tổng hợp, lập kế hoạch đầu tư, cải tạo, nâng cấp trình UBND tỉnh phê duyệt.
• Tham mưu phân bổ nguồn kinh phí (Trung ương, địa phương, cộng đồng).
• Thực hiện các nhiệm vụ tại khoản 3 Điều 153 Nghị định 131/2021/NĐ-CP.

Trách nhiệm của UBND cấp huyện và cấp xã

Ngoài việc quản lý trực tiếp các công trình, UBND cấp huyện còn có trách nhiệm:

• Chỉ đạo Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội thực hiện các nhiệm vụ tại khoản 2 Điều 153 Nghị định 131/2021/NĐ-CP.
• Hợp đồng, thuê mướn từ 01 đến 02 người làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ, chăm sóc công trình (tùy theo diện tích, quy mô).
• Tổ chức lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ do các đơn vị tìm kiếm, quy tập trong nước.

Đối với UBND cấp xã, ngoài quản lý nhà bia ghi tên liệt sĩ, còn có trách nhiệm kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc gia đình liệt sĩ hoặc thân nhân liệt sĩ chăm sóc, tu bổ mộ liệt sĩ do gia đình quản lý (Điều 9, khoản 4).

Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đến thăm viếng

Theo Điều 11, mọi tổ chức và cá nhân khi đến thăm viếng, dâng hương, tham quan, sinh hoạt truyền thống tại các công trình ghi công liệt sĩ phải:

• Chấp hành nội quy, quy định của cơ quan quản lý.
• Tuân theo sự hướng dẫn của người làm công tác chăm sóc.
• Không tự ý lắp đặt, cải tạo, di dời làm thay đổi thiết kế, kết cấu, mỹ quan các phần mộ và hạng mục công trình.
• Không tự ý làm thay đổi thông tin trên bia mộ liệt sĩ.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: Việc ban hành Quyết định 20/2023/QĐ-UBND là bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình quản lý, đảm bảo tính trang nghiêm, bền vững cho các công trình ghi công liệt sĩ tại Bắc Kạn, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền và người dân.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên nội dung Quy chế, chúng tôi xin đưa ra một số lưu ý quan trọng cho quý khách:

1. Đối với thân nhân liệt sĩ: Nếu có nhu cầu di dời mộ, đính chính thông tin trên bia mộ hoặc cần giấy tờ xác nhận, hãy liên hệ trực tiếp với UBND cấp huyện (qua Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội) để được hướng dẫn cụ thể theo quy trình mới.
2. Đối với các tổ chức, đoàn thể: Khi tổ chức các hoạt động thăm viếng, thắp nến tri ân, cần phối hợp chặt chẽ với UBND cấp huyện hoặc cấp xã (tùy loại công trình) để đảm bảo tuân thủ nội quy và an toàn.
3. Đối với cá nhân: Tuyệt đối không tự ý thay đổi, sửa chữa bất kỳ hạng mục nào của công trình mà không có sự cho phép của cơ quan quản lý. Hành vi vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
4. Đối với chính quyền địa phương: Cần khẩn trương rà soát, lập kế hoạch và bố trí ngân sách để thực hiện các nhiệm vụ quản lý, tu bổ theo đúng Quy chế.

Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào về Quy chế này hoặc cần hỗ trợ pháp lý liên quan, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết.