Quan hệ tư pháp Việt-Lào: Hợp tác thể chế, biên giới và đào tạo nhân lực năm 2025

Trong bối cảnh quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Lào ngày càng phát triển, lĩnh vực tư pháp và pháp luật luôn được hai nước đặc biệt coi trọng. Chúng tôi xin được tư vấn chi tiết về những nội dung hợp tác trọng tâm vừa được lãnh đạo cấp cao hai nước thảo luận, giúp bạn đọc nắm bắt kịp thời các định hướng chính sách pháp lý mới nhất.

Nội dung hợp tác tư pháp trọng tâm giữa Việt Nam và Lào là gì?

Trong cuộc tiếp xúc, hai bên đã thống nhất tập trung vào ba trụ cột chiến lược:

• Xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật: Hai Bộ Tư pháp sẽ phối hợp xây dựng hành lang pháp lý phù hợp, đặc biệt cho các dự án kết nối trọng điểm giữa hai nước.
• Giải quyết vấn đề quốc tịch, hộ tịch vùng biên giới: Thông qua cơ chế Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung biên giới, hai bên sẽ chủ động xử lý dứt điểm các vấn đề phát sinh, tạo điều kiện cho nhân dân giao thương.
• Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao: Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, đặc biệt trong việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.

“Việt Nam trước sau như một luôn ủng hộ Lào phát triển, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Lào trên tất cả các lĩnh vực” – Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Cải cách tư pháp Việt Nam có điểm gì mới đáng chú ý?

Theo thông tin từ cuộc tiếp xúc, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật. Cụ thể:

• Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật (thành lập theo Quyết định số 07-QĐ/TW ngày 15/3/2023) và Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương (thành lập theo Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005) đã được hợp nhất.
• Mô hình mới: Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trực tiếp làm Trưởng ban.
• Mục tiêu: Tăng cường hiệu quả, tránh chồng chéo, đảm bảo tính thống nhất từ khâu xây dựng đến thực thi pháp luật.

“Bộ Tư pháp Lào mong muốn học hỏi kinh nghiệm từ Việt Nam, nhất là việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật” – Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Lào Khamphan Phommathat chia sẻ.

Tình huống thực tế: Hội nghị Tư pháp các tỉnh biên giới Việt-Lào hoạt động như thế nào?

Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung biên giới Việt Nam – Lào là cơ chế hợp tác thiết thực, được hai Bộ Tư pháp luân phiên tổ chức. Theo đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cơ chế này đã góp phần giữ vững an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực biên giới.

Ví dụ cụ thể: Trong 5 năm qua (2020-2025), các tỉnh biên giới như Nghệ An (Việt Nam) và Xiengkhuang (Lào) đã phối hợp giải quyết thành công trên 200 vụ việc về hộ tịch, quốc tịch cho người dân hai bên biên giới, giúp giảm 35% khiếu nại liên quan đến thủ tục hành chính biên giới so với giai đoạn 2015-2020.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những định hướng hợp tác này, chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng và các tổ chức liên quan lưu ý:

1. Doanh nghiệp có dự án kết nối Việt-Lào: Cần theo dõi chặt chẽ các thỏa thuận pháp lý mới giữa hai Bộ Tư pháp để đảm bảo tuân thủ và tận dụng các ưu đãi.
2. Cá nhân có liên quan đến hộ tịch, quốc tịch vùng biên giới: Nên chủ động liên hệ cơ quan tư pháp địa phương để được hướng dẫn thủ tục, nhất là khi có các chính sách mới về giải quyết vấn đề tồn đọng.
3. Cán bộ ngành tư pháp: Tận dụng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng do hai Bộ Tư pháp tổ chức để nâng cao năng lực chuyên môn.
4. Các tỉnh biên giới: Chủ động tham gia Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung biên giới để kịp thời xử lý vấn đề phát sinh.
5. Nhà đầu tư: Cập nhật thông tin về Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật để dự báo các thay đổi về chính sách pháp luật trong thời gian tới.

Bài viết được thực hiện dựa trên thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn) và các văn bản pháp luật liên quan do Quốc hội, Chính phủ ban hành.