Hướng dẫn Thông tư 54/2025/TT-BKHCN: Kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo mới nhất

Ngày 31 tháng 12 năm 2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 54/2025/TT-BKHCN quy định về hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường. Đây là văn bản quan trọng thay thế các quy định cũ, tác động trực tiếp đến các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực đo lường tại Việt Nam.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những nội dung cốt lõi của Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, giúp quý khách nắm bắt kịp thời các quy định mới về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký chỉ định và những lưu ý quan trọng để tuân thủ đúng pháp luật.

Thông tư 54/2025/TT-BKHCN quy định về vấn đề gì?

Theo Điều 1 Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, văn bản này quy định về hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường. Tuy nhiên, Thông tư này không áp dụng đối với:

• Hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường bức xạ, hạt nhân
• Hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phục vụ trực tiếp cho hoạt động đo lường đặc thù thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh

Các lĩnh vực nêu trên được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành khác.

Đối tượng áp dụng của Thông tư 54/2025/TT-BKHCN gồm những ai?

Theo Điều 2 Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, đối tượng áp dụng bao gồm:

1. Tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường (gọi chung là tổ chức cung cấp dịch vụ)
2. Tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm được chỉ định — bao gồm tổ chức kiểm định phương tiện đo nhóm 2 và tổ chức kiểm định chuẩn đo lường dùng trực tiếp để kiểm định phương tiện đo nhóm 2
3. Các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân khác có liên quan

Đáng chú ý, quy định này phân biệt rõ hai loại hình tổ chức: tổ chức cung cấp dịch vụ thông thường và tổ chức được chỉ định. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần xác định rõ mình thuộc đối tượng nào để thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý tương ứng.

Hồ sơ đăng ký chỉ định gồm những giấy tờ gì?

Theo Điều 3 Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, hồ sơ đăng ký chỉ định thực hiện hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo nhóm 2, chuẩn đo lường dùng trực tiếp để kiểm định phương tiện đo nhóm 2 bao gồm:

1. Đăng ký chỉ định theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 54/2025/TT-BKHCN
2. Báo cáo về cơ sở vật chất kỹ thuật, nhân lực theo Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 105/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 12 Điều 2 Nghị định số 154/2018/NĐ-CP)
3. Bản công bố đã thiết lập và duy trì hệ thống quản lý phù hợp Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17025 đối với hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường theo Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này

Như vậy, so với quy định cũ, điểm mới đáng chú ý là yêu cầu bản công bố hệ thống quản lý phù hợp TCVN ISO/IEC 17025 — đây là tiêu chuẩn quốc tế về năng lực của phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn, thể hiện yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ đo lường.

Trình tự xử lý hồ sơ và thời hạn giải quyết như thế nào?

Theo Điều 4 Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, trình tự xử lý hồ sơ đăng ký chỉ định được thực hiện như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Tổ chức có nhu cầu lập 01 bộ hồ sơ đăng ký chỉ định gửi đến Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thông qua một trong các cách thức sau:

• Nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa
• Gửi qua dịch vụ bưu chính
• Nộp trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công Quốc gia

Bước 2: Kiểm tra hồ sơ (07 ngày làm việc)

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, nếu hồ sơ không hợp lệ, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia sẽ thông báo bằng văn bản cho tổ chức về lý do từ chối hoặc nội dung cần hoàn thiện.

Lưu ý quan trọng: Nếu tổ chức không hoàn thiện hồ sơ trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày ban hành văn bản thông báo, Ủy ban sẽ kết thúc việc giải quyết hồ sơ.

Bước 3: Thành lập đoàn đánh giá (20 ngày làm việc)

Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ủy ban ban hành quyết định thành lập đoàn đánh giá tại cơ sở.

Bước 4: Cấp quyết định chỉ định (10 ngày làm việc)

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ kết quả đánh giá, nếu đạt yêu cầu, Ủy ban xem xét và cấp quyết định chỉ định theo Mẫu số 07. Thời hạn hiệu lực của quyết định chỉ định là 05 năm kể từ ngày ban hành.

Trường hợp kết quả đánh giá không đạt yêu cầu, Ủy ban thông báo bằng văn bản cho tổ chức đăng ký và các cơ quan, tổ chức liên quan.

Việc đánh giá tại cơ sở được thực hiện như thế nào?

Theo Điều 5 Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, việc đánh giá tại cơ sở được quy định chi tiết như sau:

Thành phần đoàn đánh giá

• Gồm trưởng đoàn và các thành viên, số lượng tối thiểu 01 người (tùy thuộc lĩnh vực đăng ký)
• Trưởng đoàn và thành viên phải hoàn thành khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ chuyên gia đánh giá do đơn vị thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia tổ chức
• Trưởng đoàn phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm quản lý hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm
• Thành viên đoàn phải có chuyên môn phù hợp và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực đo lường tương ứng

Phương pháp đánh giá

Đoàn đánh giá sử dụng đồng thời các phương pháp sau:

1. Phỏng vấn trực tiếp người phụ trách, nhân viên của tổ chức đăng ký
2. Xem xét hồ sơ lưu trữ, các tài liệu liên quan
3. Quan sát thực tế điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật và nhân lực
4. Đánh giá sự thành thạo của nhân viên thông qua quan sát thao tác và xử lý kết quả kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm thực tế

Trình tự và thời hạn đánh giá

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban hành quyết định thành lập đoàn đánh giá, trưởng đoàn phải nộp hồ sơ kết quả đánh giá về Ủy ban. Hồ sơ gồm: chương trình đánh giá, phiếu đánh giá kỹ thuật đo lường, phiếu đánh giá hệ thống quản lý, biên bản tổng hợp kết quả.

Đáng chú ý, trường hợp tổ chức có những điểm không phù hợp nhưng có thể khắc phục, đoàn đánh giá sẽ thông báo nội dung và thời hạn khắc phục. Thời gian khắc phục không quá 30 ngày. Thời gian khắc phục và đánh giá lại (nếu có) sẽ không tính vào thời hạn đánh giá.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định về thời gian khắc phục 30 ngày tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện điều kiện hoạt động, nhưng cũng yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động, nghiêm túc trong việc khắc phục để tránh kéo dài thời gian xin cấp phép.

Chi phí đánh giá

Chi phí và các điều kiện khác phục vụ việc đánh giá tại cơ sở do tổ chức đăng ký chỉ định bảo đảm. Đây là quy định cần lưu ý vì doanh nghiệp phải chuẩn bị ngân sách cho hoạt động này.

Thủ tục điều chỉnh nội dung quyết định chỉ định và chỉ định lại

Theo Điều 6 Thông tư 54/2025/TT-BKHCN, quy định về điều chỉnh nội dung quyết định chỉ định và chỉ định lại như sau:

Các trường hợp điều chỉnh

1. Đăng ký bổ sung lĩnh vực, thu hẹp hoặc mở rộng phạm vi đã được chỉ định
2. Điều chỉnh thông tin trên quyết định đã cấp (trong trường hợp hợp nhất, sáp nhập, đổi tên, chia, tách, chuyển đổi hình thức, thay đổi địa chỉ, địa điểm hoạt động)
3. Đăng ký chỉ định lại

Hồ sơ điều chỉnh thông tin

Đối với trường hợp điều chỉnh thông tin trên quyết định đã cấp, hồ sơ gồm:

• Công văn đề nghị nêu rõ nội dung điều chỉnh
• Bản sao có đóng dấu sao y của tổ chức hoặc bản sao điện tử các tài liệu liên quan đến nội dung điều chỉnh

Đối với trường hợp bổ sung lĩnh vực hoặc chỉ định lại, hồ sơ thực hiện theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 3 (gồm Đăng ký chỉ định, Báo cáo cơ sở vật chất – nhân lực, Bản công bố hệ thống quản lý TCVN ISO/IEC 17025).

Thời hạn thông báo hồ sơ không hợp lệ là 07 ngày làm việc, và thời hạn hoàn thiện hồ sơ là 90 ngày — tương tự quy định tại Điều 4.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi xin chỉ định?

Tình huống: Công ty TNHH Đo lường ABC (Hà Nội) hoạt động trong lĩnh vực kiểm định phương tiện đo nhóm 2, đang chuẩn bị hồ sơ xin chỉ định theo Thông tư mới.

Phân tích của luật sư:

Công ty ABC cần lưu ý các vấn đề sau:

1. Kiểm tra điều kiện nhân sự: Đảm bảo có ít nhất 01 nhân viên đáp ứng yêu cầu về chuyên môn và có ít nhất 03 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đo lường để có thể tham gia đoàn đánh giá sau này.
2. Hoàn thiện hệ thống quản lý theo TCVN ISO/IEC 17025: Đây là điều kiện bắt buộc, doanh nghiệp cần thiết lập và duy trì hệ thống này trước khi nộp hồ sơ.
3. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ: Sử dụng đúng mẫu biểu theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 54/2025/TT-BKHCN và Nghị định 105/2016/NĐ-CP.
4. Dự trù chi phí đánh giá: Doanh nghiệp phải tự bảo đảm chi phí cho đoàn đánh giá đến làm việc tại cơ sở.
5. Theo dõi thời hạn: Nắm rõ các mốc thời gian 07 ngày, 20 ngày, 10 ngày, 30 ngày và 90 ngày để chủ động phối hợp, tránh bị từ chối hoặc kết thúc giải quyết hồ sơ.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên những phân tích nêu trên, chúng tôi đưa ra một số khuyến nghị quan trọng cho quý khách:

1. Cập nhật ngay các mẫu biểu mới: Thông tư 54/2025/TT-BKHCN ban hành các mẫu biểu mới (Mẫu số 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07) tại Phụ lục kèm theo. Doanh nghiệp tuyệt đối không sử dụng các mẫu cũ để tránh bị trả hồ sơ.
2. Rà soát điều kiện nhân lực: Đảm bảo đội ngũ nhân viên đáp ứng yêu cầu về kinh nghiệm (ít nhất 03 năm) và hoàn thành các khóa bồi dưỡng, tập huấn chuyên gia đánh giá nếu có nhu cầu tham gia đoàn đánh giá.
3. Chuẩn bị tài chính: Dự trù ngân sách cho hoạt động đánh giá tại cơ sở, bao gồm chi phí đi lại, ăn ở cho đoàn đánh giá và các chi phí liên quan khác.
4. Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến: Thông tư cho phép nộ
   Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?

   Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.

   Gọi ngay Hotline: 1900.6588
   ⚖️

   Tham vấn chuyên môn bởi: Luật Quang Huy

   Bài viết này được kiểm duyệt và hiệu đính chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư của Luật Quang Huy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin pháp lý chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho quý độc giả.