Hướng dẫn chi tiết về sắp xếp, thành lập tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố sau sáp nhập

Quý khách hàng thân mến,

Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc sắp xếp, thành lập tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố là một nhiệm vụ chính trị quan trọng. Ngày 20/6/2026, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW về “Một số nội dung về sắp xếp, thành lập tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố”. Bài viết này của chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các quy định mới, giúp quý khách nắm rõ quy trình, tiêu chuẩn và lộ trình thực hiện.

Mục đích và yêu cầu của việc sắp xếp tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố là gì?

Theo Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW, mục đích chính của việc sắp xếp, thành lập tổ chức đảng là:

• Đồng bộ, thống nhất với việc sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố.
• Phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thực tiễn của từng địa phương.
• Góp phần tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng.
• Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.

Đáng chú ý, Hướng dẫn yêu cầu phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chi bộ và cán bộ, đảng viên, đồng thời kiên quyết khắc phục tư tưởng cá nhân, cục bộ, địa phương, “lợi ích nhóm”.

Những thay đổi về tên gọi và nhiệm kỳ của chi bộ thôn, tổ dân phố sau sáp nhập?

Về tên gọi

Theo Hướng dẫn, tên gọi của các chi bộ thôn, tổ dân phố mới sẽ được xác định như sau:

• Lấy theo tên gọi trong nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã, phường hoặc quyết định của Ủy ban nhân dân đặc khu về sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố.
• Đối với các thôn, tổ dân phố không thuộc diện sắp xếp nhưng có thay đổi về tên gọi thì ban hành quyết định đổi tên chi bộ.

Về nhiệm kỳ

Một điểm mới quan trọng là thống nhất thực hiện thí điểm nhiệm kỳ của chi bộ thôn, tổ dân phố là 05 năm. Cụ thể:

• Đối với chi bộ mới thành lập sau sắp xếp: Nhiệm kỳ đầu tiên không nhất thiết là 05 năm mà được tính theo nhiệm kỳ của cấp ủy cấp trên trực tiếp là nhiệm kỳ 2025-2030.
• Đối với chi bộ không thuộc diện sắp xếp: Áp dụng nhiệm kỳ 05 năm, tính theo thời gian nhiệm kỳ của cấp ủy cấp trên trực tiếp là nhiệm kỳ 2025-2030.

Lưu ý: Quy định này nhằm bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất trong toàn hệ thống chính trị, tránh tình trạng nhiệm kỳ lệch pha giữa các cấp.

Tiêu chuẩn và cơ cấu nhân sự cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố được quy định thế nào?

Căn cứ Chỉ thị số 45-CT/TW ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp, Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW quy định chi tiết tiêu chuẩn cấp ủy viên như sau:

Tiêu chuẩn cấp ủy viên

1. Bản lĩnh chính trị vững vàng; phẩm chất đạo đức, lối sống tốt; gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
2. Năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ; có tinh thần trách nhiệm, khả năng đoàn kết, tập hợp, vận động Nhân dân.
3. Trình độ học vấn: tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên và trình độ lý luận chính trị phù hợp.
4. Khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nền tảng số phục vụ công tác; đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở cơ sở.
5. Đủ sức khỏe để tham gia hoạt động cấp ủy.
6. Không quá 65 tuổi tại thời điểm chỉ định.
7. Ngoại lệ: Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo, nếu chưa bảo đảm tiêu chuẩn về trình độ học vấn hoặc độ tuổi, ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh có thể xem xét, quyết định trên cơ sở bảo đảm các tiêu chuẩn khác và có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng.

Cơ cấu và số lượng cấp ủy

Về cơ cấu, Hướng dẫn khuyến khích thực hiện mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc trưởng ban công tác mặt trận. Đồng thời, ưu tiên lựa chọn những đồng chí đang đảm nhiệm các chức danh chủ chốt ở thôn, tổ dân phố.

Về số lượng cấp ủy, quy định cụ thể như sau:

• Chi bộ có dưới 9 đảng viên chính thức: chỉ định bí thư và chỉ định 1 phó bí thư (nếu cần thiết).
• Chi bộ có từ 9 đảng viên chính thức trở lên: chỉ định bí thư, 1 phó bí thư và chi ủy viên. Số lượng chi ủy viên không quá 7 đồng chí, bao gồm bí thư và 1 phó bí thư.

Quan điểm của chúng tôi: Việc khuyến khích kiêm nhiệm bí thư chi bộ với trưởng thôn là một bước tiến quan trọng, giúp tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối và nâng cao hiệu quả điều hành ở cơ sở.

Quy trình chỉ định chi ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ mới được thực hiện qua 4 bước nào?

Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW quy định quy trình chỉ định chi ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ mới gồm 04 bước như sau:

1. Bước 1: Thường trực đảng ủy cấp xã chỉ đạo Ban xây dựng Đảng tham mưu xây dựng đề án nhân sự, xác định rõ số lượng, cơ cấu, dự kiến nhân sự; báo cáo, xin ý kiến của ban thường vụ đảng ủy cấp xã.
2. Bước 2: Tổ chức hội nghị triển khai quán triệt Đề án thành lập chi bộ mới và thảo luận lấy ý kiến về đề án nhân sự với sự tham gia của bí thư, phó bí thư chi bộ các thôn, tổ dân phố thuộc diện sắp xếp.
3. Bước 3: Tổ chức các hội nghị làm việc với các chi ủy chi bộ cũ (hoặc bí thư, phó bí thư) để thảo luận, tham gia ý kiến và biểu quyết nhân sự chi bộ mới.
4. Bước 4: Ban thường vụ đảng ủy cấp xã thảo luận, biểu quyết nhân sự và quyết định chỉ định chi ủy, bí thư, phó bí thư chi bộ nhiệm kỳ 2025-2030 theo thẩm quyền.

Lộ trình và thời hạn hoàn thành việc sắp xếp tổ chức đảng là khi nào?

Theo Hướng dẫn, các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm:

• Lãnh đạo, chỉ đạo việc sắp xếp, thành lập mới tổ chức đảng đồng bộ, thống nhất với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố.
• Chỉ đạo ban tổ chức tỉnh ủy cụ thể hóa và hướng dẫn các đảng ủy xã, phường, đặc khu thực hiện.
• Hoàn thành trước ngày 30/6/2026 việc xây dựng đề án, phương án nhân sự và bàn giao, tiếp nhận hồ sơ tài liệu.

Bên cạnh đó, các cấp ủy cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, nắm bắt tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Tình huống thực tế

Tình huống: Xã A có 3 thôn: Thôn 1 (15 đảng viên), Thôn 2 (12 đảng viên), Thôn 3 (8 đảng viên). Sau sáp nhập, Thôn 1 và Thôn 2 nhập thành Thôn Mới (27 đảng viên), Thôn 3 giữ nguyên (8 đảng viên).

Áp dụng Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW:

• Chi bộ Thôn Mới (27 đảng viên) sẽ được chỉ định bí thư, 1 phó bí thư và chi ủy viên (không quá 7 đồng chí).
• Chi bộ Thôn 3 (8 đảng viên, dưới 9 đảng viên) chỉ chỉ định bí thư và 1 phó bí thư (nếu cần).
• Nhân sự cấp ủy phải đáp ứng tiêu chuẩn: không quá 65 tuổi, tốt nghiệp THPT trở lên, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin.
• Quy trình 4 bước phải được thực hiện, hoàn thành trước 30/6/2026.

Lời khuyên từ luật sư

1. Chuẩn bị kỹ lưỡng đề án nhân sự: Các đảng ủy cấp xã cần rà soát kỹ tiêu chuẩn, cơ cấu độ tuổi, trình độ của cán bộ, đảng viên để xây dựng đề án nhân sự phù hợp, bảo đảm tính kế thừa và phát triển.
2. Quan tâm đến yếu tố chuyển đổi số: Hướng dẫn yêu cầu cấp ủy viên có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, do đó cần ưu tiên lựa chọn những nhân sự trẻ, có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm.
3. Bảo đảm tính đồng thuận: Quy trình chỉ định nhân sự cần phát huy dân chủ, thảo luận kỹ lưỡng với các chi ủy cũ để tránh mất đoàn kết, khiếu kiện sau sắp xếp.
4. Tuân thủ nghiêm thời hạn: Mốc 30/6/2026 là thời hạn quan trọng. Các địa phương cần xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công trách nhiệm rõ ràng để hoàn thành đúng tiến độ.
5. Chú ý đến ngoại lệ: Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để từng bước chuẩn hóa đội ngũ cấp ủy viên.

Bài viết dựa trên Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW ngày 20/6/2026 của Ban Tổ chức Trung ương. Quý khách cần tư vấn thêm về quy trình thực hiện, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết.