Hướng dẫn chi tiết Thông tư 85/2026/TT-BTC: Đơn giản hóa thủ tục phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu từ 15/9

Bạn đang kinh doanh xuất nhập khẩu và loay hoay với các thủ tục phân loại hàng hóa rườm rà? Từ ngày 15/9/2026, một văn bản pháp lý mới sẽ chính thức “thổi luồng gió mới” vào lĩnh vực này, giúp bạn tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm bớt gánh nặng hành chính. Đó là Thông tư số 85/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 17/7/2026, thay thế hai thông tư hiện hành. Chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những điểm mới, giúp quý khách nắm bắt cơ hội và tuân thủ đúng quy định.

Thông tư 85/2026/TT-BTC là gì và có hiệu lực khi nào?

Theo Cục Hải quan, ngày 17/7/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026, thay thế hoàn toàn hai thông tư trước đó:

• Thông tư số 14/2015/TT-BTC ngày 30/1/2015
• Thông tư số 17/2021/TT-BTC ngày 26/2/2021 (sửa đổi, bổ sung Thông tư 14/2015/TT-BTC)

Thông tư này được ban hành trong bối cảnh Đảng, Quốc hội và Chính phủ liên tiếp ban hành nhiều chủ trương lớn về cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, như Nghị quyết số 57-NQ/TW, 59-NQ/TW, 66-NQ/TW và 68-NQ/TW. Mục tiêu là hiện thực hóa các định hướng này trong lĩnh vực hải quan, giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu.

7 thay đổi quan trọng trong Thông tư 85/2026/TT-BTC mà doanh nghiệp cần biết

Chúng tôi xin điểm lại 7 điểm mới nổi bật nhất, được trích dẫn trực tiếp từ văn bản gốc và ý kiến của Cục Hải quan:

1. Bãi bỏ quy định kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm trong phạm vi điều chỉnh

Thay đổi cốt lõi: Thông tư không còn quy định việc sử dụng kết quả phân tích để kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Điều này giúp doanh nghiệp không phải thực hiện thêm một bước kiểm tra chồng chéo, giảm thời gian thông quan.

2. Linh hoạt căn cứ xác định tên gọi và mã số hàng hóa

Thay đổi cốt lõi: Đối với hàng hóa chưa đủ cơ sở xác định tên gọi, doanh nghiệp được phép sử dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn và tiêu chí do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ban hành làm căn cứ. Đây là điểm mới giúp giải quyết các trường hợp hàng hóa đặc thù, phức tạp.

3. Sửa đổi quy định về văn bản hướng dẫn phân loại

Thay đổi cốt lõi: Chỉ áp dụng văn bản hướng dẫn phân loại do Cục trưởng Cục Hải quan ban hành. Các văn bản hướng dẫn trước đây của cấp dưới sẽ không còn hiệu lực, giúp thống nhất và minh bạch hóa quy trình.

4. Đơn giản hóa thủ tục đăng ký Danh mục máy liên hợp, tổ hợp máy

Thay đổi cốt lõi: Máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các Chương 84, 85 và 90 nhập khẩu trong cùng một chuyến hàng không phải đăng ký Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi. Ngoài ra, người khai hải quan được nộp hồ sơ đăng ký Danh mục trước thời điểm đăng ký tờ khai nhập khẩu lô hàng đầu tiên, thay vì trước thời điểm nhập khẩu lần đầu như quy định cũ.

5. Quy định rõ thời hạn xử lý và đánh giá rủi ro

Thay đổi cốt lõi: Thông tư quy định rõ thời hạn xử lý của cơ quan Hải quan sau khi tiếp nhận Danh mục và Phiếu theo dõi trừ lùi. Đồng thời, giao cơ quan Hải quan nơi đăng ký Danh mục tổ chức phân loại, đánh giá rủi ro đối với các Danh mục chưa hoàn thành nhập khẩu theo thời hạn đăng ký, phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.

6. Đơn giản hóa thủ tục lấy mẫu hàng hóa

Thay đổi cốt lõi: Trường hợp người khai hải quan vắng mặt, việc lấy mẫu chỉ cần có sự chứng kiến của một trong các bên (doanh nghiệp kinh doanh cảng, cơ quan nhà nước tại khu vực hoặc đại diện doanh nghiệp vận tải), thay vì phải có đầy đủ các bên như trước. Điều này giúp quy trình lấy mẫu diễn ra nhanh chóng hơn.

7. Quy định về lưu mẫu và thời hạn giải quyết khiếu nại

Thay đổi cốt lõi: Nếu bạn không đồng ý với kết quả phân tích, phân loại hoặc kết quả kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật, mẫu hàng hóa sẽ được lưu giữ trong thời hạn 120 ngày kể từ ngày ban hành thông báo, để phục vụ việc giải quyết khiếu nại.

Bên cạnh đó, Thông tư còn:

• Bãi bỏ quy định về Thông báo kết quả phân tích kèm mã số hàng hóa.
• Giao Đội trưởng Đội Kiểm định hải quan ban hành Thông báo kết quả phân tích, phân loại và Thông báo kết quả kiểm tra, đánh giá tiêu chí kỹ thuật.
• Bổ sung quy định về thời hạn ban hành kết quả phân loại đối với các mặt hàng phức tạp phải xin ý kiến bộ, ngành quản lý chuyên ngành, Ủy ban Hệ thống hài hòa (HS), AHTN hoặc phải xác minh tại cơ sở sản xuất.

Đối tượng áp dụng của Thông tư 85/2026/TT-BTC

Theo quy định, đối tượng áp dụng bao gồm:

• Người khai hải quan: Doanh nghiệp, cá nhân thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.
• Cơ quan Hải quan và công chức Hải quan: Các đơn vị thực hiện nhiệm vụ phân loại, phân tích hàng hóa.
• Các tổ chức, cá nhân khác: Có liên quan đến hoạt động phân loại, phân tích và khai thác cơ sở dữ liệu danh mục hàng hóa.

Lời khuyên từ luật sư dành cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Theo Cục Hải quan: “Việc ban hành Thông tư số 85/2026/TT-BTC góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện các quy định hiện hành, đáp ứng yêu cầu số hóa và thông quan tập trung, bảo đảm phân cấp, phân quyền theo chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng thời tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người khai hải quan và nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan Hải quan.”

Câu hỏi thường gặp