Hướng dẫn chi tiết Nghị định 140/2026/NĐ-CP: Mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026 và quy trình lập

Ngày 16/4/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 140/2026/NĐ-CP về Báo cáo tài chính nhà nước. Văn bản này có hiệu lực ngay từ ngày ký và áp dụng cho việc lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2025 trở đi. Trong đó, mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026 được quy định tại Phụ lục III kèm theo Nghị định là một trong những nội dung quan trọng mà các cơ quan nhà nước, đơn vị kế toán cần nắm rõ.

Mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026 được quy định thế nào?

Theo quy định tại Điều 1 và Phụ lục III Nghị định 140/2026/NĐ-CP, mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026 được áp dụng từ ngày 16/4/2026 và áp dụng đối với việc lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2025 trở đi.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ được định nghĩa là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tình hình lưu chuyển tiền tệ, bao gồm các luồng tiền thu vào và chi ra từ các hoạt động chủ yếu, hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính trong kỳ báo cáo, cũng như số dư tiền và tương đương tiền tại thời điểm kết thúc kỳ báo cáo của Nhà nước trên phạm vi toàn quốc hoặc phạm vi tỉnh.

Nội dung cụ thể của mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ bao gồm những chỉ tiêu nào?

Dựa trên quy định tại Phụ lục III Nghị định 140/2026/NĐ-CP, mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026 bao gồm 07 chỉ tiêu chính sau đây:

• Luồng tiền từ hoạt động chủ yếu: Bao gồm các luồng tiền thu vào, chi ra trong kỳ báo cáo phát sinh từ các hoạt động mang tính thường xuyên của Nhà nước, không phải hoạt động đầu tư hay tài chính.
• Luồng tiền từ hoạt động đầu tư: Phản ánh các luồng tiền từ mua sắm, xây dựng, thanh lý, nhượng bán tài sản dài hạn và các khoản đầu tư khác không thuộc tương đương tiền.
• Luồng tiền từ hoạt động tài chính: Ghi nhận các luồng tiền từ đi vay, trả nợ vay và các hoạt động tài chính khác.
• Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ: Chênh lệch giữa tổng luồng tiền thu vào và tổng luồng tiền chi ra từ cả ba hoạt động.
• Tiền và các khoản tương đương tiền đầu kỳ: Số dư đầu kỳ báo cáo.
• Ảnh hưởng chênh lệch tỷ giá: Chênh lệch do đánh giá lại số dư tiền và tương đương tiền bằng ngoại tệ tại thời điểm cuối kỳ.
• Tiền và các khoản tương đương tiền cuối kỳ: Số dư cuối kỳ báo cáo.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại Bộ Tài chính, việc áp dụng mẫu báo cáo này giúp chuẩn hóa dữ liệu tài chính nhà nước, tạo điều kiện cho việc tổng hợp và đối chiếu số liệu giữa các cấp chính quyền.

Quy trình lập và gửi Báo cáo tài chính nhà nước năm 2026 như thế nào?

Tại Điều 13 và Điều 14 Nghị định 140/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã quy định chi tiết quy trình lập, gửi Báo cáo tài chính nhà nước. Chúng tôi xin trình bày cụ thể quy trình này cho hai cấp độ: tỉnh và toàn quốc.

Quy trình lập, gửi Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh

Quy trình này gồm 04 bước chính do Bộ Tài chính chủ trì thực hiện:

1. Bước 1: Tiếp nhận, kiểm tra Báo cáo cung cấp thông tin tài chính (theo khoản 1, 2 Điều 17); phối hợp với các đơn vị hoàn thiện báo cáo nếu cần.
2. Bước 2: Tổng hợp thông tin báo cáo và loại trừ giao dịch nội bộ.
3. Bước 3: Lập Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh theo biểu mẫu quy định.
4. Bước 4: Gửi UBND cấp tỉnh theo thời hạn quy định, đảm bảo trước ngày 01 tháng 5 năm sau.

Sau đó, UBND cấp tỉnh báo cáo Thường trực HĐND cấp tỉnh để cho ý kiến, hoàn chỉnh và báo cáo HĐND cấp tỉnh trước ngày 01 tháng 7 năm sau, đồng thời gửi Bộ Tài chính để lập báo cáo toàn quốc trước ngày 05 tháng 7 năm sau.

Quy trình lập, gửi Báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc

Quy trình này do Bộ Tài chính thực hiện và kéo dài đến cuối năm:

1. Bước 1: Tiếp nhận, kiểm tra Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh và các báo cáo khác (theo khoản 1, 2, 3 Điều 18); phối hợp hoàn thiện nếu cần.
2. Bước 2: Tổng hợp thông tin và loại trừ giao dịch nội bộ.
3. Bước 3: Lập Báo cáo tài chính nhà nước toàn quốc theo biểu mẫu.
4. Bước 4: Trình Chính phủ chậm nhất ngày 15 tháng 8 năm sau.

Chính phủ sau đó báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội chậm nhất ngày 20 tháng 9 năm sau để cho ý kiến, hoàn chỉnh và báo cáo Quốc hội cùng thời điểm quyết toán ngân sách nhà nước theo Luật Ngân sách nhà nước.

Tình huống thực tế: Áp dụng mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026

Tình huống: Ông Nguyễn Văn A, kế toán trưởng của một Sở Tài chính tỉnh X, đang lập Báo cáo tài chính nhà nước tỉnh năm 2025. Ông thắc mắc liệu mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ năm 2026 có áp dụng cho báo cáo năm 2025 không?

Trả lời: Có. Theo quy định tại Nghị định 140/2026/NĐ-CP, mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ tại Phụ lục III được áp dụng cho việc lập Báo cáo tài chính nhà nước năm 2025 trở đi. Do đó, khi lập báo cáo năm 2025 (phát sinh sau ngày 16/4/2026), ông A phải sử dụng mẫu mới này.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng là cán bộ kế toán, tài chính tại các cơ quan nhà nước lưu ý:

1. Cập nhật ngay mẫu mới: Tải và sử dụng mẫu báo cáo lưu chuyển tiền tệ tại Phụ lục III Nghị định 140/2026/NĐ-CP cho tất cả báo cáo từ năm 2025 trở đi.
2. Tuân thủ thời hạn: Đảm bảo gửi báo cáo tài chính nhà nước tỉnh cho UBND cấp tỉnh trước ngày 01/5 năm sau, và báo cáo toàn quốc trình Chính phủ trước ngày 15/8 năm sau.
3. Kiểm tra kỹ các chỉ tiêu: Bảy chỉ tiêu trong mẫu báo cáo phải được khai báo đầy đủ, chính xác, đặc biệt là chỉ tiêu “Ảnh hưởng chênh lệch tỷ giá” khi có giao dịch ngoại tệ.
4. Phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính: Trong quá trình lập báo cáo, nếu có vướng mắc, cần phối hợp với Bộ Tài chính để hoàn thiện theo đúng quy định tại Điều 13, 14.
5. Lưu trữ hồ sơ: Giữ lại bản sao báo cáo đã gửi và các tài liệu liên quan để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra sau này.

Câu hỏi thường gặp