Diễn tập PCCC 2026: Quy định mới, nội dung & lịch bắt buộc doanh nghiệp cần biết

Diễn tập phòng cháy chữa cháy (PCCC) không chỉ là thủ tục pháp lý mà còn là “lá chắn” sống còn cho doanh nghiệp và người lao động. Bước sang năm 2026, với sự ra đời của Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, các quy định về nội dung, lịch diễn tập và trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở đã có nhiều thay đổi quan trọng. Với vai trò là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ giúp bạn – những nhà quản lý, chủ doanh nghiệp – nắm rõ những điểm mới cốt lõi, tránh rủi ro pháp lý và xây dựng phương án PCCC hiệu quả nhất.

1. Nội dung diễn tập phòng cháy chữa cháy tại doanh nghiệp gồm những gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở (bao gồm doanh nghiệp) do người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng và phê duyệt. Phương án này phải bảo đảm đầy đủ các nội dung sau:

• Thông tin cơ bản về cơ sở: Tên, địa chỉ, người đứng đầu, lực lượng, phương tiện PCCC tại chỗ, hệ thống PCCC, nguồn nước và chất chữa cháy.
• Đặc điểm nguy hiểm: Nêu rõ tính chất, đặc điểm nguy hiểm về cháy, nổ, độc, tai nạn, sự cố tại cơ sở.
• Sơ đồ minh họa: Kèm sơ đồ thể hiện đường, lối thoát nạn, vị trí bố trí các phương tiện, thiết bị PCCC, cứu nạn cứu hộ.
• Tình huống giả định: Xây dựng các tình huống giả định cháy, tai nạn, sự cố xảy ra cả trong và ngoài giờ làm việc tại các khu vực nguy hiểm.
• Kế hoạch ứng phó: Dự kiến huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ; tổ chức thoát nạn, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ phù hợp với từng tình huống.
• Số điện thoại khẩn cấp: Xác định số điện thoại của các cơ quan cần thông báo khi xảy ra sự cố (Cảnh sát PCCC, cấp cứu 115…).

Đáng chú ý: Đối với cơ sở bảo quản, sử dụng chất hoặc hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ, phương án cần bổ sung các lưu ý nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện khi tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Điểm mới quan trọng: Khác với quy định cũ, khoản 5 Điều 15 Nghị định 105/2025/NĐ-CP yêu cầu người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức cập nhật, bổ sung, chỉnh lý phương án khi có thay đổi các nội dung liên quan đến phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đã được xây dựng. Điều này có nghĩa doanh nghiệp không thể “xây xong để đấy” mà phải thường xuyên rà soát, điều chỉnh.

2. Lịch diễn tập phòng cháy chữa cháy tại doanh nghiệp năm 2026

Theo khoản 1 Điều 10 Thông tư số 149/2020/TT-BCA, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 4 Điều 1 Thông tư 32/2024/TT-BCA do Bộ Công an ban hành, lịch diễn tập PCCC tại doanh nghiệp được quy định như sau:

• Phương án chữa cháy cơ sở phải được thực tập ít nhất 01 lần/năm.
• Thực tập đột xuất khi có yêu cầu với các sự kiện đặc biệt về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở địa phương.
• Mỗi lần thực tập có thể thực tập một hoặc nhiều tình huống khác nhau, nhưng phải đảm bảo tất cả các tình huống trong phương án đều lần lượt được tổ chức thực tập.

Bên cạnh đó, điểm a khoản 1 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP bổ sung: Khi tổ chức thực tập phương án, doanh nghiệp phải huy động lực lượng, phương tiện theo nội dung đã xây dựng trong phương án nhằm bảo đảm khả năng xử lý tình huống thực tế.

3. Diễn tập PCCC cho nhân viên: Những quy định mới cần tuân thủ

3.1. Trách nhiệm huấn luyện

Theo khoản 1 Điều 30 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC, cứu nạn, cứu hộ cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý và bảo đảm kinh phí để tổ chức thực hiện. Như vậy, doanh nghiệp phải chủ động tổ chức hoạt động này, không thể đùn đẩy cho bất kỳ bên thứ ba nào.

3.2. Thời gian huấn luyện

Khoản 1 Điều 29 Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định các đối tượng sau phải được huấn luyện nghiệp vụ PCCC tối thiểu 08 giờ và không quá 12 giờ:

• Người đứng đầu cơ sở.
• Người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC.
• Người làm việc trong môi trường nguy hiểm cháy, nổ hoặc thường xuyên tiếp xúc với chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ.

Đồng thời, khoản 4 Điều 29 quy định: Việc huấn luyện được thực hiện định kỳ 05 năm một lần và bồi dưỡng nghiệp vụ được thực hiện hằng năm.

3.3. Nội dung thực tập phương án

Theo khoản 1 Điều 16 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của cơ sở phải được thực tập định kỳ ít nhất 01 lần trong năm. Khi tổ chức thực tập, doanh nghiệp phải huy động lực lượng, phương tiện theo đúng nội dung đã xây dựng.

Tình huống thực tế

Anh Minh, chủ một xưởng sản xuất gỗ tại Bình Dương, chia sẻ: “Năm ngoái, tôi chỉ thuê đơn vị bên ngoài đến tập huấn cho nhân viên một buổi, không xây dựng phương án chữa cháy bài bản. Đến khi cơ quan chức năng kiểm tra đột xuất, tôi bị phạt 15 triệu đồng vì thiếu phương án và lịch thực tập định kỳ.”

Trường hợp của anh Minh không hiếm. Nhiều doanh nghiệp vẫn coi nhẹ việc xây dựng phương án PCCC, dẫn đến bị xử phạt và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn.

Lời khuyên từ luật sư

1. Xây dựng phương án PCCC ngay từ đầu: Đừng chờ đến khi bị kiểm tra mới làm. Hãy thuê đơn vị tư vấn uy tín hoặc tự xây dựng theo mẫu tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
2. Lập lịch thực tập cố định: Ghi rõ trong kế hoạch năm của doanh nghiệp ít nhất 01 buổi diễn tập chính thức. Đảm bảo luân phiên các tình huống giả định qua các năm.
3. Huấn luyện bài bản cho nhân viên: Tổ chức lớp huấn luyện 08-12 giờ cho người lao động, định kỳ 05 năm/lần, kết hợp bồi dưỡng hằng năm.
4. Cập nhật phương án khi có thay đổi: Nếu thay đổi quy mô, bố trí mặt bằng, thay đổi thiết bị PCCC, hãy cập nhật ngay phương án để tránh bị xử phạt.
5. Lưu trữ hồ sơ đầy đủ: Giữ lại biên bản thực tập, danh sách người tham gia, ảnh/video làm bằng chứng cho cơ quan chức năng khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Trên đây là toàn bộ những quy định mới và hướng dẫn chi tiết về diễn tập phòng cháy chữa cháy năm 2026. Nếu quý khách hàng cần hỗ trợ xây dựng phương án, tư vấn pháp lý hoặc đại diện giải quyết khiếu nại liên quan đến PCCC, xin vui lòng liên hệ Hotline: 1900.6588 (miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí). Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn!