Cắt giảm điều kiện kinh doanh Thừa hành viên: Hướng dẫn chi tiết thành lập Văn phòng thi hành án dân sự mới nhất

Chào bạn, với tư cách là luật sư tư vấn trực tiếp cho khách hàng, tôi hiểu rằng những thay đổi trong quy định pháp luật về lĩnh vực thừa hành viên có thể khiến nhiều người băn khoăn. Gần đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026, chính thức cắt giảm và đơn giản hóa hàng loạt điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực này. Đây là một bước ngoặt quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho các tổ chức, cá nhân muốn tham gia vào hoạt động thi hành án dân sự. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ những thay đổi, quyền lợi và nghĩa vụ mới, cũng như cách thức tận dụng tối đa cơ hội từ chính sách này.

Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP cắt giảm điều kiện kinh doanh Thừa hành viên như thế nào?

Tóm tắt cốt lõi: Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP đã bãi bỏ tình trạng “ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện” đối với lĩnh vực Thừa hành viên, đồng thời loại bỏ 6 nhóm điều kiện thành lập Văn phòng thi hành án dân sự quy định tại khoản 3 Điều 26 Luật Thi hành án dân sự năm 2025.

Theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP do Chính phủ ban hành, lĩnh vực Thừa hành viên chính thức không còn nằm trong danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Trước đây, theo quy định tại Nghị định số 08/2020/NĐ-CP ngày 08/01/2020Luật Thi hành án dân sự năm 2025 (số 106/2025/QH15), việc thành lập Văn phòng Thừa phát lại (nay là Văn phòng thi hành án dân sự) phải đáp ứng nhiều điều kiện khắt khe.

Cụ thể, khoản I Phần A Mục 2 của Nghị quyết đã quy định không thực hiện 6 điều kiện sau đây tại khoản 3 Điều 26 Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15:

  • “Do 01 Thừa hành viên thành lập”
  • “Chủ doanh nghiệp tư nhân đồng thời là Trưởng văn phòng thi hành án dân sự và phải là Thừa hành viên đã hành nghề Thừa hành viên từ đủ 02 năm trở lên”
  • “Do 02 Thừa hành viên trở lên thành lập”
  • “Trưởng văn phòng thi hành án dân sự phải là thành viên hợp danh của văn phòng thi hành án dân sự và đã hành nghề Thừa hành viên từ đủ 02 năm trở lên”
  • “Là người đại diện theo pháp luật của văn phòng thi hành án dân sự”
  • “Không được thuê người khác điều hành văn phòng thi hành án dân sự, không được cho thuê văn phòng thi hành án dân sự”

Như vậy, toàn bộ các rào cản về chủ thể thành lập, thâm niên hành nghề, cơ cấu tổ chức bắt buộc trước đây đã được dỡ bỏ. Đánh giá của các chuyên gia pháp lý cho thấy, đây là bước chuyển mang tính cách mạng trong tư duy quản lý nhà nước, từ “xin – cho” sang “tự do kinh doanh”, giúp giảm chi phí tuân thủ và tăng tính cạnh tranh. Theo thống kê sơ bộ, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính dự kiến giảm ít nhất 40-50% so với trước đây.

Thủ tục thành lập Văn phòng thi hành án dân sự thay đổi ra sao?

Tóm tắt cốt lõi: Thủ tục thành lập được đơn giản hóa triệt để: không còn phải xin phép Sở Tư pháp và UBND tỉnh, thay vào đó, tổ chức, cá nhân chỉ cần thực hiện đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Đây có lẽ là thay đổi được mong đợi nhất đối với những ai đang có ý định thành lập Văn phòng thi hành án dân sự. Trước đây, quy trình này kéo dài và phức tạp, phải qua nhiều cơ quan thẩm định. Theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, quy trình mới được rút gọn như sau:

  • Bước 1: Tổ chức, cá nhân thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp (Luật Doanh nghiệp, Nghị định hướng dẫn).
  • Bước 2: Đăng ký thành lập tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư).
  • Bước 3: Sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tiến hành các thủ tục khác theo quy định (nếu có).

Điểm mấu chốt: Doanh nghiệp không còn phải thực hiện thủ tục đề nghị Sở Tư pháp thẩm định, trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định cho phép thành lập. Điều này giúp rút ngắn thời gian thành lập từ 3-6 tháng xuống còn khoảng 7-15 ngày làm việc, giảm đáng kể chi phí và thủ tục hành chính.

Tình huống thực tế: Anh Minh và giấc mơ mở Văn phòng thi hành án dân sự

Anh Minh là một luật sư có 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thi hành án. Trước đây, để thành lập Văn phòng Thừa phát lại, anh phải đáp ứng điều kiện “đã hành nghề Thừa hành viên từ đủ 02 năm trở lên” – điều này bất khả thi vì anh chưa từng là Thừa hành viên. Nhờ Nghị quyết 66.18, rào cản này đã được gỡ bỏ. Anh Minh có thể thành lập Công ty TNHH MTV (doanh nghiệp tư nhân) với ngành nghề kinh doanh là dịch vụ thi hành án dân sự, và có thể thuê người khác điều hành nếu anh chưa đủ điều kiện hành nghề. Đây là cơ hội vàng để anh hiện thực hóa ước mơ kinh doanh.

Văn phòng Thừa phát lại cũ chuyển đổi sang mô hình mới như thế nào?

Tóm tắt cốt lõi: Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực, Sở Tư pháp sẽ rà soát, lập danh sách Văn phòng Thừa phát lại cũ, gửi Cơ quan đăng ký kinh doanh để cấp Mã số doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới mà không phải thực hiện thủ tục đăng ký lại.

Đối với các Văn phòng Thừa phát lại đang hoạt động, Nghị quyết quy định một điều khoản chuyển tiếp rất thuận lợi, nhằm giảm thiểu xáo trộn và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Cụ thể:

  • Thời hạn 60 ngày: Kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực (18/5/2026), Sở Tư pháp có trách nhiệm rà soát, tổng hợp, lập danh sách tất cả các Văn phòng Thừa phát lại đã được cấp Giấy đăng ký hoạt động theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP.
  • Thủ tục tự động: Sở Tư pháp sẽ gửi danh sách kèm bản sao Giấy đăng ký hoạt động tới Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh.
  • Cấp giấy tờ mới: Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ cấp Mã số doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo tên mới cho Văn phòng Thừa phát lại.
  • Kế thừa quyền, nghĩa vụ: Toàn bộ quyền, nghĩa vụ và quan hệ pháp lý của các Văn phòng cũ được tiếp tục kế thừa, đảm bảo hoạt động không bị gián đoạn.

Như vậy, các doanh nghiệp cũ không phải mất thêm chi phí, thời gian để làm lại thủ tục đăng ký doanh nghiệp từ đầu. Chi phí chuyển đổi ước tính giảm ít nhất 80% so với việc phải thực hiện thủ tục đăng ký mới.

Xã hội hóa thi hành án dân sự: Cơ hội và thách thức

Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh không chỉ đơn thuần là cải cách thủ tục, mà còn là công cụ để thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự. Cụ thể:

Cơ hội:

  • Huy động nguồn lực xã hội: Nhiều tổ chức, cá nhân có vốn, có kinh nghiệm quản lý nhưng không phải là Thừa hành viên vẫn có thể tham gia thành lập văn phòng. Điều này giúp huy động vốn và chất xám từ xã hội giảm tải cho các cơ quan thi hành án nhà nước.
  • Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh: Khi không còn rào cản gia nhập, số lượng văn phòng thi hành án dân sự tăng lên, buộc các văn phòng phải nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả hoạt động để cạnh tranh.
  • Cải thiện môi trường đầu tư: Việc mở rộng quyền tự do kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ pháp lý này góp phần cải thiện môi trường đầu tư, tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Thách thức:

  • Nguy cơ suy giảm chất lượng: Khi điều kiện thành lập dễ dàng hơn, có thể xuất hiện các văn phòng yếu kém về năng lực chuyên môn, ảnh hưởng đến uy tín chung của ngành.
  • Khó khăn trong quản lý: Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp) phải chuyển từ cơ chế “tiền kiểm” (kiểm soát đầu vào) sang “hậu kiểm” (giám sát trong quá trình hoạt động), đòi hỏi năng lực thanh tra, kiểm tra phải được tăng cường.
Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, thách thức lớn nhất không phải là việc cắt giảm điều kiện, mà là xây dựng một hệ thống giám sát, thanh tra, kiểm tra đủ mạnh để đảm bảo chất lượng dịch vụ và xử lý nghiêm các vi phạm. Nếu không làm tốt, xã hội hóa có thể dẫn đến tình trạng “thả nổi” thị trường.

Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm: Cơ chế quản lý mới

Trước đây, Nhà nước tập trung kiểm soát chặt chẽ điều kiện thành lập và cho phép hoạt động (tiền kiểm). Nay, với Nghị quyết 66.18, trọng tâm quản lý được chuyển sang giám sát quá trình hoạt động của các tổ chức hành nghề (hậu kiểm). Cụ thể:

  • Tăng cường thanh tra, kiểm tra: Các cơ quan quản lý (Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp) sẽ tập trung nguồn lực để thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất hoạt động của các Văn phòng thi hành án dân sự.
  • Xử lý vi phạm: Các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thi hành án dân sự sẽ bị xử lý nghiêm, có thể dẫn đến đình chỉ hoặc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
  • Nâng cao trách nhiệm tự quản: Các Thừa hành viên và văn phòng phải tự chịu trách nhiệm về chất lượng dịch vụ, tuân thủ quy tắc đạo đức nghề nghiệp và các quy định pháp luật.

Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng cải cách thể chế hiện nay, bảo đảm nguyên tắc “người dân, doanh nghiệp được quyền kinh doanh những gì pháp luật không cấm”, đồng thời nâng cao trách nhiệm tự quản lý, tự chịu trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động nghề nghiệp.

Lời khuyên từ luật sư: 5 điều cần lưu ý khi thành lập Văn phòng thi hành án dân sự

  1. Kiểm tra kỹ năng lực tài chính và nhân sự: Dù điều kiện thành lập đã được nới lỏng, nhưng để vận hành hiệu quả, bạn cần có vốn lưu động tối thiểu và đội ngũ nhân viên có chuyên môn pháp lý.
  2. Chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đầy đủ: Dù thủ tục đã đơn giản, việc chuẩn bị hồ sơ sai sót vẫn có thể bị từ chối. Bạn nên tham khảo ý kiến luật sư hoặc dịch vụ hành chính công.
  3. Hiểu rõ các quy tắc đạo đức nghề nghiệp: Dù không còn kiểm soát đầu vào, nhưng các quy tắc đạo đức nghề nghiệp của Thừa hành viên vẫn phải được tuân thủ nghiêm ngặt.
  4. Chuẩn bị cho công tác hậu kiểm: Bạn phải duy trì đầy đủ hồ sơ, sổ sách, chứng từ để sẵn sàng đối phó với các cuộc thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng.
  5. Đầu tư vào chất lượng dịch vụ: Trong môi trường cạnh tranh, chất lượng dịch vụ là yếu tố sống còn. Hãy đầu tư vào đào tạo nhân viên, ứng dụng công nghệ và xây dựng thương hiệu uy tín.

Hoàn thiện cơ chế quản lý để bảo đảm hiệu quả thực thi

Để Nghị quyết 66.18 phát huy hiệu quả tối đa, cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế sau:

  • Rà soát, sửa đổi, bổ sung: Các quy định về Thừa hành viên trong Luật Thi hành án dân sự năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành cần được rà soát để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với tinh thần của Nghị quyết.
  • Xây dựng quy tắc đạo đức nghề nghiệp chi tiết: Cần có một bộ quy tắc đạo đức rõ ràng, cụ thể để làm căn cứ cho việc giám sát và xử lý vi phạm.
  • Tăng cường năng lực thanh tra: Đầu tư vào đội ngũ thanh tra, kiểm tra chuyên nghiệp, có đủ thẩm quyền và nguồn lực để thực hiện hậu kiểm hiệu quả.

Kết luận, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực Thừa hành viên theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP là một bước tiến quan trọng. Nó không chỉ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động nghề nghiệp mà còn góp phần huy động hiệu quả nguồn lực xã hội, nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy sự phát triển bền vững của lĩnh vực thi hành án dân sự. Nếu bạn đang có ý định tham gia lĩnh vực này, đây là thời điểm vàng để hành động.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Tôi có cần phải là Thừa hành viên mới được thành lập Văn phòng thi hành án dân sự không?

Không. Theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, quy định “do 01 Thừa hành viên thành lập” và các điều kiện về thâm niên hành nghề đã được bãi bỏ. Bạn có thể thành lập doanh nghiệp với tư cách là chủ sở hữu (doanh nghiệp tư nhân) hoặc thành viên góp vốn, và có thể thuê người khác (kể cả người không phải là Thừa hành viên) để điều hành văn phòng.

Câu hỏi: Thủ tục chuyển đổi từ Văn phòng Thừa phát lại cũ sang Văn phòng thi hành án dân sự mới có phức tạp không?{ “@context”: “https://schema.org”, “@type”: “FAQPage”, “mainEntity”: [ { “@type”: “Question”, “name”: “Tôi có cần phải là Thừa hành viên mới được thành lập Văn phòng thi hành án dân sự không?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Không. Theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, quy định \”do 01 Thừa hành viên thành lập\” và các điều kiện về thâm niên hành nghề đã được bãi bỏ. Bạn có thể thành lập doanh nghiệp với tư cách là chủ sở hữu (doanh nghiệp tư nhân) hoặc thành viên góp vốn, và có thể thuê người khác (kể cả người không phải là Thừa hành viên) để điều hành văn phòng.” } } ] }

Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?

Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.

⚖️

Tham vấn chuyên môn bởi: Luật Quang Huy

Bài viết này được kiểm duyệt và hiệu đính chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư của Luật Quang Huy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin pháp lý chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho quý độc giả.

Picture of Hoàng Thìn
Hoàng Thìn
Lên đầu trang

Xác nhận gọi tới tổng đài tư vấn pháp luật 1900.6706 của Luật Quang Huy?

Xác nhận gọi tới tổng đài tư vấn pháp luật 1900.6588 của Luật Quang Huy?