Bạn cần biết: Nghị quyết 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam – ưu đãi thuế và ngày nghỉ mới

Ngày 24/4/2026, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc định hình chính sách văn hóa quốc gia. Văn bản này không chỉ thiết lập một ngày lễ mới cho người lao động mà còn mở ra hàng loạt ưu đãi thuế hấp dẫn cho các tổ chức, cá nhân đầu tư vào lĩnh vực văn hóa. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết những quy định cốt lõi, giúp bạn – dù là người lao động, doanh nghiệp hay nhà đầu tư – nắm bắt kịp thời các cơ hội và nghĩa vụ pháp lý mới.

Ngày Văn hóa Việt Nam: Người lao động có được nghỉ làm và hưởng nguyên lương?

Theo Điều 3 Nghị quyết 28/2026/QH16 do Quốc hội ban hành, ngày 24 tháng 11 hằng năm chính thức trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam. Đây là một ngày lễ mới trong hệ thống pháp luật lao động Việt Nam. Cụ thể, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong ngày này, tương tự như các ngày lễ lớn khác của dân tộc.

Đáng chú ý, vào Ngày Văn hóa Việt Nam, các cơ sở văn hóa, thể thao công lập có thể thực hiện miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nghị quyết cũng khuyến khích Nhân dân, đặc biệt là thanh niên và trẻ em, tham gia các hoạt động văn hóa vào các ngày lễ lớn của dân tộc và đất nước.

Tình huống thực tế

Anh Minh, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội, thắc mắc liệu ngày 24/11/2026 có phải là ngày nghỉ lễ chính thức không. Câu trả lời là có. Với quy định mới này, anh Minh sẽ được nghỉ làm và hưởng nguyên lương, đồng thời có thể tham quan các bảo tàng, di tích lịch sử với mức phí ưu đãi hoặc miễn phí.

Các chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp văn hóa theo Nghị quyết 28/2026/QH16

Theo Điều 4 Nghị quyết 28/2026/QH16, Quốc hội đã ban hành các chính sách thuế đặc thù nhằm thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa. Các ưu đãi này được thiết kế để khuyến khích doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, bao gồm các lĩnh vực: du lịch văn hóa, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, và trò chơi điện tử trên mạng có nội dung giáo dục, tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử Việt Nam.

1. Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

• Miễn thuế TNDN trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động văn hóa của doanh nghiệp. Việc xác định thời gian miễn thuế, giảm thuế thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

2. Miễn thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn

• Miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế TNDN đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp đối với hoạt động văn hóa.

3. Miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho chuyên gia, nhà khoa học

• Miễn thuế TNCN trong thời hạn 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học nhận được từ hoạt động văn hóa của doanh nghiệp.

Tình huống thực tế

Công ty TNHH Sáng tạo Văn hóa ABC chuyên sản xuất phim tài liệu về lịch sử Việt Nam. Theo quy định mới, công ty này sẽ được miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu và giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo đối với lợi nhuận từ các bộ phim. Đồng thời, nếu công ty mời chuyên gia nước ngoài về làm phim, chuyên gia này sẽ được miễn thuế TNCN 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo.

Cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa – Cơ hội đầu tư mới

Theo Điều 4 Nghị quyết 28/2026/QH16, Quốc hội quy định việc hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, được định nghĩa là khu vực có ranh giới địa lý xác định, tập trung các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Các khu này được đầu tư xây dựng nhằm liên kết các không gian sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, thử nghiệm, sản xuất, phân phối, thương mại hóa các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, hỗ trợ đào tạo văn hóa, nghệ thuật, giải trí, và cung cấp hạ tầng đồng bộ, hiện đại dựa trên nền tảng công nghệ cao và các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, tổ hợp sáng tạo văn hóa cũng được hình thành và phát triển tại các khu đô thị, khu dân cư, khu du lịch văn hóa hoặc tại các cụm, khu công nghiệp, nhà máy hoặc công trình khác được chuyển đổi công năng.

Đáng chú ý, tổ chức, cá nhân đầu tư vào các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa được hưởng các chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh phù hợp theo quy định tại Điều 7 của Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.

Quản lý thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở

Nghị quyết cũng quy định về cơ chế quản lý thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở. Cụ thể, Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định giao tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng các thiết chế này; đồng thời kiểm tra, giám sát bảo đảm hoạt động thường xuyên, hiệu quả. Danh mục thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở và trình tự, thủ tục, trách nhiệm quản lý do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.

Lời khuyên từ luật sư

1. Đối với người lao động: Hãy ghi nhớ ngày 24/11 hằng năm là ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương. Bạn có thể lên kế hoạch tham quan các cơ sở văn hóa công lập với chi phí ưu đãi.
2. Đối với doanh nghiệp: Nếu hoạt động trong các lĩnh vực văn hóa như điện ảnh, du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, hãy rà soát ngay các điều kiện để được hưởng ưu đãi thuế TNDN. Việc đầu tư vào cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa có thể mang lại lợi thế cạnh tranh lớn về mặt bằng và chi phí.
3. Đối với nhà đầu tư: Các khoản chuyển nhượng vốn vào doanh nghiệp văn hóa được miễn thuế. Đây là cơ hội để tham gia vào thị trường văn hóa đang được Nhà nước khuyến khích phát triển.
4. Đối với chuyên gia, nhà khoa học: Thu nhập từ tiền lương, tiền công trong lĩnh vực văn hóa được miễn giảm thuế TNCN, tạo động lực thu hút nhân tài.
5. Đối với chính quyền địa phương: Cần nhanh chóng ban hành các văn bản hướng dẫn về danh mục thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở và cơ chế quản lý.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Nghị quyết 28/2026/QH16 là một bước đi chiến lược nhằm biến văn hóa thành một ngành kinh tế mũi nhọn, với các ưu đãi thuế vượt trội so với mặt bằng chung, hứa hẹn thu hút dòng vốn đầu tư lớn vào lĩnh vực này.

Hiệu lực thi hành: Nghị quyết 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.