Chúng tôi thông báo đến bạn một quy định mới có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, được ban hành tại Quyết định 2557/QĐ-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ. Quyết định này chính thức cấm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra dữ liệu giả, hình ảnh giả hoặc tài liệu tham khảo không có thật trong nghiên cứu khoa học.
Quy định mới ảnh hưởng thế nào đến bạn?
Nếu bạn là nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên hoặc bất kỳ ai tham gia hoạt động khoa học, quy định này tác động trực tiếp đến bạn. Cụ thể:
- Cấm hoàn toàn: Không được dùng AI để tạo dữ liệu giả, hình ảnh giả, hoặc tài liệu tham khảo không có thật. Tài liệu do AI tạo ra nếu chưa được kiểm chứng cũng không được dùng làm tài liệu tham khảo.
- Bắt buộc minh bạch: Nếu sử dụng AI hợp pháp, bạn phải công bố đầy đủ: tên công cụ AI, phiên bản, phạm vi sử dụng, và ghi rõ nội dung nào do AI tạo hoàn toàn.
- Bảo vệ dữ liệu: Không được đưa dữ liệu mật hoặc chưa công bố lên nền tảng AI trái quy định pháp luật.
- Trách nhiệm cuối cùng: AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Người sử dụng vẫn chịu trách nhiệm toàn bộ về nội dung, sản phẩm và tài liệu tạo ra.
Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng “ảo tưởng AI” – nơi các nghiên cứu dựa trên dữ liệu không có thật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín khoa học và an toàn xã hội. Bên cạnh đó, Hướng dẫn cũng liệt kê nhiều hành vi vi phạm liêm chính khoa học khác như ngụy tạo dữ liệu, giả mạo dữ liệu, đạo văn, che giấu xung đột lợi ích, hoặc làm sai lệch bản chất nghiên cứu.
Hậu quả khi vi phạm có thể từ nhắc nhở, cảnh cáo bằng văn bản, yêu cầu cải chính hoặc rút bài báo khoa học, đến dừng tham gia nhiệm vụ khoa học, thu hồi kinh phí và danh hiệu. Đây là mức xử lý nghiêm khắc nhằm bảo vệ tính trung thực trong nghiên cứu.
Bạn nên làm gì? Hãy rà soát ngay quy trình nghiên cứu của mình, đảm bảo mọi dữ liệu và tài liệu tham khảo đều có thật, có nguồn gốc rõ ràng. Nếu sử dụng AI, hãy ghi chép đầy đủ thông tin về công cụ. Chúng tôi khuyến nghị bạn chủ động cập nhật và tuân thủ để tránh rủi ro pháp lý.
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
