5 chính sách giáo dục mới áp dụng từ tháng 8/2026: Quyền lợi và nghĩa vụ bạn cần biết

Tháng 8/2026 đánh dấu thời điểm hàng loạt chính sách giáo dục mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu học sinh, sinh viên, phụ huynh và đội ngũ giáo viên trên cả nước. Là luật sư tư vấn giáo dục, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về những thay đổi này. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết 5 chính sách quan trọng nhất, giúp bạn nắm bắt kịp thời và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Người học liên thông có được miễn học lại các học phần đã tích lũy?

Theo khoản 4 Điều 3 Thông tư 52/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, một quy định mang tính đột phá đã được ban hành: Thủ trưởng cơ sở giáo dục có trách nhiệm công nhận kết quả học tập mà người học đã tích lũy nếu kết quả này đáp ứng chuẩn đầu ra tương đương của chương trình đào tạo khác hoặc trình độ khác mà người học đang theo học. Sau khi được công nhận, cơ sở giáo dục không được yêu cầu người học học lại các nội dung đó, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Kết quả học tập được xem xét công nhận có thể bao gồm học phần, môn học, mô-đun, chứng chỉ giáo dục đại học đã hoàn thành tại cơ sở giáo dục hoặc kết quả học tập trong chương trình đào tạo nước ngoài được công nhận theo quy định. Tuy nhiên, việc công nhận không được thực hiện tự động mà phải căn cứ vào việc đối sánh chuẩn đầu ra, nội dung, khối lượng học tập, phương pháp và kết quả đánh giá cũng như mức độ đạt được của người học.

Điều kiện quan trọng: Người học phải hoàn thành tại cơ sở cấp bằng ít nhất 50% tổng khối lượng của chương trình đào tạo. Cơ sở giáo dục có thể quy định tỷ lệ cao hơn nhưng phải công khai, minh bạch.

Tình huống thực tế

Anh Minh, sinh viên năm 3 ngành Công nghệ thông tin tại trường A, muốn chuyển sang học liên thông ngành Khoa học máy tính tại trường B. Trước đây, anh lo lắng sẽ phải học lại các môn cơ sở như Toán rời rạc, Cấu trúc dữ liệu. Với quy định mới, nếu trường B đối sánh và công nhận kết quả các môn này đạt chuẩn đầu ra tương đương, anh Minh sẽ không phải học lại, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể.

2. Danh sách 11 văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục bị bãi bỏ từ 07/8/2026

Theo Điều 1 Thông tư 47/2026/TT-BGDĐT, có 11 văn bản bị bãi bỏ toàn bộ, liên quan đến nhiều nội dung như giáo dục thể chất, y tế trường học, giáo dục an toàn giao thông, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, tổ chức hoạt động trường mầm non dân lập, tư thục, bồi dưỡng chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy và thanh tra trong lĩnh vực giáo dục. Cụ thể:

• Quyết định 14/2001/QĐ-BGDĐT ngày 03/5/2001 – Ban hành Quy chế Giáo dục Thể chất và Y tế trường học
• Chỉ thị 52/2007/CT-BGDĐT ngày 31/8/2007 – Tăng cường công tác giáo dục an toàn giao thông trong các cơ sở giáo dục
• Quyết định 31/2008/QĐ-BGDĐT ngày 23/6/2008 – Ban hành Quy định bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
• Chỉ thị 71/2008/CT-BGDĐT ngày 23/12/2008 – Tăng cường phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên
• Thông tư 37/2011/TT-BGDĐT – Sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến thủ tục hành chính tại Quyết định 31/2008/QĐ-BGDĐT và Quyết định 62/2007/QĐ-BGDĐT
• Thông tư 21/2012/TT-BGDĐT – Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường mầm non dân lập
• Thông tư 27/2012/TT-BGDĐT – Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm ban hành kèm Quyết định 31/2008/QĐ-BGDĐT
• Thông tư 13/2015/TT-BGDĐT – Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động trường mầm non tư thục
• Thông tư 13/2017/TT-BGDĐT – Quy định điều kiện để cơ sở giáo dục tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy trong cơ sở giáo dục công lập
• Thông tư 13/2018/TT-BGDĐT – Sửa đổi, bổ sung Điều 14 của Quy chế tổ chức và hoạt động trường mầm non tư thục ban hành kèm Thông tư 13/2015/TT-BGDĐT
• Thông tư 28/2024/TT-BGDĐT – Quy định nội dung thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục và thanh tra nội bộ trong cơ sở giáo dục

Việc bãi bỏ này nhằm rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, tránh chồng chéo và tạo điều kiện cho các quy định mới hiện đại hơn được áp dụng thống nhất.

3. Quy định mới về điều chỉnh học phí tại trường phổ thông tư thục là gì?

Theo điểm a khoản 4 Điều 15 Quy chế ban hành kèm theo Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT, mức thu học phí, lộ trình điều chỉnh học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục của trường phổ thông tư thục phải được công khai theo quy định của pháp luật trước khi tuyển sinh hoặc trước khi bắt đầu năm học.

Đáng chú ý, việc điều chỉnh học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục trong năm học (nếu có) chỉ được thực hiện theo hợp đồng dịch vụ giáo dục và các thỏa thuận hợp pháp với người học hoặc cha mẹ, người đại diện hợp pháp của học sinh. Điều này có nghĩa là nhà trường không thể tự ý tăng học phí giữa năm khi chưa có sự đồng thuận từ phía phụ huynh.

Lời khuyên từ luật sư

1. Phụ huynh cần đọc kỹ hợp đồng dịch vụ giáo dục trước khi ký, đặc biệt là các điều khoản về học phí và lộ trình tăng học phí.
2. Lưu giữ toàn bộ biên lai, chứng từ thu học phí để làm căn cứ đối chiếu khi cần thiết.
3. Nếu nhà trường có dấu hiệu tăng học phí trái quy định, phụ huynh có quyền khiếu nại lên cơ quan quản lý giáo dục hoặc khởi kiện theo quy định pháp luật.

4. 6 hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số từ 15/8/2026

Theo khoản 2 Điều 10 Thông tư 49/2026/TT-BGDĐT, 06 hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số bao gồm:

• Sử dụng công nghệ, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học;
• Sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu;
• Giả mạo, làm sai lệch dữ liệu, kết quả nghiên cứu hoặc thông tin học tập;
• Nhờ người khác thực hiện hoặc thực hiện thay các nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu;
• Không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu theo quy định nội bộ của cơ sở giáo dục và pháp luật của Nhà nước;
• Các hành vi khác vi phạm quy định về liêm chính học thuật theo quy định của pháp luật và quy chế của cơ sở giáo dục.

Đây là lần đầu tiên pháp luật quy định cụ thể về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học thuật, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quản lý công nghệ trong giáo dục. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định này tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các trường xử lý các vi phạm liên quan đến AI, vốn ngày càng phổ biến trong môi trường học thuật.

5. Trường đại học phải công khai quy chế tổ chức trong thời hạn bao lâu?

Từ ngày 22/8/2026, các cơ sở giáo dục đại học sẽ phải thực hiện quy định mới về công khai quy chế tổ chức và hoạt động theo Thông tư 58/2026/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Theo điểm c khoản 2 Điều 2 Thông tư 58/2026/TT-BGDĐT, sau khi quy chế tổ chức và hoạt động được ban hành, cơ sở giáo dục đại học phải:

• Công khai quy chế cho toàn thể viên chức, người lao động, người học;
• Đăng tải trên cổng thông tin điện tử của cơ sở giáo dục đại học chậm nhất 01 ngày làm việc kể từ ngày ban hành;
• Trong thời hạn 05 ngày làm việc, nhà trường phải gửi quyết định ban hành quy chế đến Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan quản lý trực tiếp và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt trụ sở, phân hiệu hoặc địa điểm đào tạo để theo dõi, quản lý.

Tình huống thực tế

Trường Đại học X ban hành quy chế tổ chức mới vào thứ Hai (ngày 24/8/2026). Theo quy định mới, trường phải đăng tải quy chế lên website trước thứ Ba (25/8/2026) và gửi văn bản đến Bộ GD&ĐT, UBND tỉnh trước thứ Sáu (28/8/2026). Việc chậm trễ có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý đối với nhà trường.

Câu hỏi thường gặp

Lưu ý quan trọng: Các quy định trên có hiệu lực từ các ngày khác nhau trong tháng 8/2026. Quý khách hàng cần xác định chính xác thời điểm áp dụng để đảm bảo quyền lợi. Nếu phát sinh vướng mắc pháp lý li

Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?

Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.

Gọi ngay Hotline: 1900.6588

⚖️

Tham vấn chuyên môn bởi: Luật Quang Huy

Bài viết này được kiểm duyệt và hiệu đính chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư của Luật Quang Huy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin pháp lý chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho quý độc giả.