Hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập: 7 thay đổi quan trọng từ 01/07/2026

Chào bạn, tôi là Luật sư tư vấn tại đây. Hôm nay, chúng tôi sẽ cùng bạn phân tích 7 điểm mới quan trọng về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập theo Dự thảo Nghị định mới nhất của Bộ Nội vụ. Nếu được thông qua, Nghị định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và sẽ thay thế Nghị định 111/2022/NĐ-CP hiện hành.

Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến các đơn vị sự nghiệp công lập mà còn tác động trực tiếp đến người lao động, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết từng điểm mới và cách áp dụng trong thực tế.

1. Phạm vi điều chỉnh thu hẹp: Chỉ còn đơn vị sự nghiệp công lập?

Theo Điều 1 Dự thảo Nghị định, phạm vi điều chỉnh chỉ áp dụng đối với hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ trong đơn vị sự nghiệp công lập. Trong khi đó, theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 111/2022/NĐ-CP, phạm vi bao gồm cả cơ quan hành chính Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Điểm mới: Loại bỏ cơ quan hành chính, hình thành cơ chế hợp đồng riêng cho đơn vị sự nghiệp công lập, phù hợp với tính chất cung ứng dịch vụ công và cơ chế tự chủ.

Tình huống thực tế: Một Sở Y tế (cơ quan hành chính) trước đây có thể ký hợp đồng thực hiện công việc theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP. Từ 01/07/2026, Sở Y tế sẽ không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định mới, mà phải áp dụng các quy định khác về hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ thông thường.

2. Bổ sung công việc ở vị trí việc làm quản lý được ký hợp đồng?

Theo Điều 4 Dự thảo, các loại công việc được ký hợp đồng gồm:

• Công việc ở vị trí việc làm quản lý
• Công việc ở vị trí chuyên môn, nghiệp vụ
• Công việc hỗ trợ, phục vụ

Trong khi đó, Điều 4 Nghị định 111/2022/NĐ-CP chỉ gồm: công việc hỗ trợ, phục vụ và công việc chuyên môn, nghiệp vụ.

Điểm mới: Đây là thay đổi mang tính đột phá về cơ chế sử dụng nhân lực, cho phép ký hợp đồng với chức danh quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập, thay vì chỉ bổ nhiệm viên chức.

Lời khuyên từ luật sư: Nếu đơn vị bạn đang có nhu cầu thuê quản lý cấp trung (trưởng phòng, phó phòng) từ bên ngoài, quy định mới này mở ra cơ hội lớn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hợp đồng với vị trí quản lý phải được xây dựng chi tiết về quyền hạn, trách nhiệm và thời hạn để tránh rủi ro pháp lý.

3. Gắn việc ký hợp đồng với Danh mục vị trí việc làm được phê duyệt?

Theo Điều 4 và Điều 5 Dự thảo, việc xác định công việc ký hợp đồng phải căn cứ vào danh mục vị trí việc làm và cơ cấu chức danh nghề nghiệp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trong khi đó, Nghị định 111/2022/NĐ-CP chỉ liệt kê nhóm công việc mà chưa đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với hệ thống vị trí việc làm.

Điểm mới: Chuẩn hóa việc ký hợp đồng theo vị trí việc làm, bảo đảm sử dụng lao động hợp đồng phù hợp với cơ cấu tổ chức và nhu cầu thực tế.

Tình huống thực tế: Một bệnh viện công muốn ký hợp đồng với bác sĩ chuyên khoa. Trước đây, chỉ cần xác định công việc thuộc nhóm chuyên môn, nghiệp vụ là được. Từ 01/07/2026, bệnh viện phải có danh mục vị trí việc làm được phê duyệt, trong đó có vị trí bác sĩ chuyên khoa, mới được ký hợp đồng.

4. Mở rộng đối tượng được ký hợp đồng, bổ sung pháp nhân?

Theo Điều 6 Dự thảo, đối tượng ký hợp đồng bao gồm:

• Cá nhân (chuyên gia, nhà khoa học, người có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm thực tiễn)
• Pháp nhân cung cấp dịch vụ

Trong khi đó, Điều 8 và Điều 10 Nghị định 111/2022/NĐ-CP chỉ quy định điều kiện đối với cá nhân, không đề cập đến pháp nhân.

Điểm mới: Tăng tính linh hoạt và xã hội hóa, cho phép đơn vị sự nghiệp công lập ký hợp đồng với doanh nghiệp để thực hiện các công việc như vệ sinh, bảo trì, tư vấn…

Lời khuyên từ luật sư: Khi ký hợp đồng với pháp nhân, cần yêu cầu đối tác cung cấp đầy đủ giấy phép kinh doanh, chứng chỉ năng lực (nếu có) và bảo đảm hợp đồng tuân thủ quy định pháp luật chuyên ngành.

5. Bổ sung nguyên tắc thực hiện hợp đồng gắn với đổi mới, chuyển đổi số?

Theo Điều 3 Dự thảo, các nguyên tắc thực hiện hợp đồng bao gồm: thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, phòng chống tham nhũng, lãng phí.

Trong khi đó, Điều 3 Nghị định 111/2022/NĐ-CP chủ yếu nhấn mạnh tự chủ, tự chịu trách nhiệm; công khai, minh bạch và xã hội hóa.

Điểm mới: Bổ sung định hướng phát triển, đưa hợp đồng trở thành công cụ phục vụ chiến lược đổi mới hoạt động đơn vị sự nghiệp công lập.

6. Linh hoạt hóa thời hạn hợp đồng, bỏ giới hạn cứng?

Theo Điều 8 Dự thảo:

• Hình thức hợp đồng: bằng văn bản hoặc thông điệp dữ liệu (điện tử) có giá trị pháp lý tương đương
• Loại hợp đồng: ký hợp đồng dịch vụ hoặc hợp đồng lao động tùy tính chất công việc. Ưu tiên hợp đồng dịch vụ; nếu không có đơn vị cung cấp phù hợp thì ký hợp đồng lao động với cá nhân
• Thời hạn hợp đồng: xác định theo tính chất nhiệm vụ, nhu cầu nhân lực, kinh phí và khả năng thực hiện. Hợp đồng dịch vụ theo quy định pháp luật dân sự; hợp đồng lao động theo pháp luật lao động; không ký không xác định thời hạn với viên chức

Trong khi đó, khoản 3 Điều 9 Nghị định 111/2022/NĐ-CP quy định đơn vị sự nghiệp công lập nhóm 4 chỉ được ký hợp đồng có thời hạn tối đa 12 tháng.

Điểm mới: Bỏ quy định cứng về thời hạn, chuyển sang cơ chế linh hoạt, phù hợp với từng loại nhiệm vụ và điều kiện thực tế.

Tình huống thực tế: Một trường đại học công lập cần thuê chuyên gia nước ngoài giảng dạy trong 3 năm. Trước đây, nếu thuộc nhóm 4, hợp đồng chỉ được ký tối đa 12 tháng, buộc phải gia hạn nhiều lần. Từ 01/07/2026, trường có thể ký hợp đồng 3 năm ngay từ đầu, tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính.

7. Bổ sung các trường hợp không được ký hợp đồng để kiểm soát xung đột lợi ích?

Theo Điều 9 Dự thảo, các trường hợp không được ký hợp đồng gồm:

Đối với đối tượng:

• Cán bộ, công chức; người trong lực lượng vũ trang, cơ yếu
• Người bị cấm hành nghề, đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành án
• Người có quan hệ thân thích với người có thẩm quyền ký hợp đồng (vợ/chồng, cha mẹ, con, anh chị em và các quan hệ tương đương)
• Pháp nhân không đủ điều kiện cung cấp dịch vụ theo quy định pháp luật chuyên ngành

Đối với công việc:

• Không thuộc chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập
• Có nguy cơ xung đột lợi ích, ảnh hưởng đến tính khách quan, minh bạch, liêm chính
• Liên quan quốc phòng, an ninh, bí mật nhà nước; trường hợp đặc biệt phải có ý kiến thống nhất của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng

Trong khi đó, Nghị định 111/2022/NĐ-CP không có quy định riêng, đầy đủ về các trường hợp bị cấm này.

Điểm mới: Kiểm soát chặt chẽ xung đột lợi ích, bảo đảm tính minh bạch và liêm chính trong quản lý hợp đồng.

Lời khuyên từ luật sư: Đây là điểm mới rất quan trọng. Các đơn vị cần rà soát lại quy trình ký kết hợp đồng, đặc biệt là các hợp đồng với người có quan hệ thân thích với lãnh đạo đơn vị. Vi phạm quy định này có thể dẫn đến hợp đồng bị vô hiệu và trách nhiệm pháp lý liên quan.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên 7 điểm mới nêu trên, chúng tôi khuyến nghị các đơn vị sự nghiệp công lập và người lao động/doanh nghiệp liên quan cần lưu ý:

1. Rà soát danh mục vị trí việc làm: Đảm bảo danh mục đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi ký hợp đồng mới.
2. Cập nhật quy trình ký kết: Bổ sung quy định kiểm tra xung đột lợi ích, đặc biệt là quan hệ thân thích.
3. Chuẩn bị phương án điện tử: Sẵn sàng sử dụng hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy.
4. Đánh giá nhu cầu thực tế: Tận dụng cơ chế linh hoạt về thời hạn để tối ưu hóa nguồn nhân lực.
5. Tham vấn pháp lý: Khi ký hợp đồng với pháp nhân hoặc vị trí quản lý, nên nhờ luật sư rà soát để tránh rủi ro.

Kết luận

Dự thảo Nghị định về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập mang đến nhiều thay đổi tích cực, từ mở rộng đối tượng, linh hoạt thời hạn đến kiểm soát chặt chẽ xung đột lợi ích. Nếu được thông qua, Nghị định này sẽ có hiệu lực từ 01/07/2026 và thay thế Nghị định 111/2022/NĐ-CP.

Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hoặc rà soát hợp đồng cụ thể, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.6588 (miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí).