Đăng ký khai sinh chủ động từ 01/3/2027: UBND xã tự làm thay cha mẹ

Chúng tôi vừa ghi nhận một thay đổi quan trọng trong thủ tục hành chính về hộ tịch: Kể từ ngày 01/3/2027, UBND cấp xã sẽ chủ động đăng ký khai sinh cho trẻ em thay vì chờ cha mẹ nộp hồ sơ. Đây là điểm mới đáng chú ý được quy định tại Nghị định 301/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/7/2026.

Cơ chế mới thay đổi quy trình đăng ký khai sinh ra sao?

Theo điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 301/2026/NĐ-CP, UBND cấp xã có trách nhiệm chủ động thực hiện đăng ký khai sinh khi hội tụ 2 điều kiện: (i) dữ liệu từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối, chia sẻ tự động đến Hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử; (ii) người yêu cầu (cha/mẹ) lựa chọn áp dụng cơ chế này. Quy định này được xây dựng dựa trên khoản 2 Điều 15 Luật Hộ tịch 2026.

So với quy định cũ tại Nghị định 63/2024/NĐ-CP, cha mẹ phải chủ động truy cập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID để nộp hồ sơ trực tuyến. Điểm mới của Nghị định 301/2026/NĐ-CP là chuyển trách nhiệm chủ động sang cơ quan nhà nước, giúp người dân giảm bớt thao tác thủ tục.

Thời gian giải quyết và hiệu lực thi hành

Sau khi hệ thống nhận đủ hồ sơ hợp lệ, công chức hộ tịch tại UBND cấp xã tiến hành nghiệp vụ đăng ký khai sinh. Dữ liệu sau đó được chuyển đến Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp số định danh cá nhân. Thời gian giải quyết: trong 24 giờ kể từ khi hệ thống nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, cơ chế này là bước triển khai nguyên tắc cung cấp dịch vụ công trực tuyến chủ động theo mức độ sẵn sàng của dữ liệu và hạ tầng số.

Lưu ý: Nghị định 301/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, tuy nhiên quy định về đăng ký khai sinh chủ động chỉ bắt đầu áp dụng từ ngày 01/3/2027. Nguồn tham khảo: Cổng thông tin điện tử Chính phủ và LuatVietnam.

Khuyến nghị của chúng tôi: Cha mẹ có con sinh sau ngày 01/3/2027 nên liên hệ trước với UBND xã/phường nơi cư trú để được hướng dẫn lựa chọn cơ chế đăng ký khai sinh chủ động, giúp tiết kiệm thời gian và giảm bớt thủ tục hành chính.