Liên thông khai sinh, cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi theo Nghị định 301/2026/NĐ-CP

Chào bạn, với tư cách là luật sư tư vấn hộ tịch, chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ quý khách hàng về việc thủ tục khai sinh, đăng ký thường trú và cấp bảo hiểm y tế cho trẻ em. Đặc biệt, việc Chính phủ ban hành Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 63/2024/NĐ-CP đã mang đến những thay đổi quan trọng, giúp quy trình này trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn bao giờ hết. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điểm mới của Nghị định 301/2026/NĐ-CP, giúp bạn nắm rõ quyền lợi và quy trình thực hiện.

Nghị định 301/2026/NĐ-CP thay đổi gì trong thủ tục liên thông điện tử?

Theo Nghị định 301/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 30 tháng 7 năm 2026, phạm vi điều chỉnh của Nghị định 63/2024/NĐ-CP đã được mở rộng. Cụ thể, nhóm thủ tục hành chính liên thông không chỉ dừng lại ở việc đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) mà còn bổ sung thêm thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Điều này có nghĩa là khi bạn thực hiện thủ tục khai sinh cho con, hệ thống sẽ tự động liên thông để giải quyết đồng thời các thủ tục: đăng ký thường trú, cấp thẻ BHYT và cấp thẻ căn cước, giúp bạn không phải đi lại nhiều lần. Tuy nhiên, việc cấp thẻ căn cước là một lựa chọn, không bắt buộc đối với mọi trường hợp.

Đối tượng áp dụng của Nghị định 301/2026/NĐ-CP là ai?

Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 2 của Nghị định 63/2024/NĐ-CP, trong đó nêu rõ đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào quy trình liên thông điện tử. Bên cạnh đó, điểm mới đáng chú ý là quy định việc giải quyết trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất cho các đối tượng đặc thù:

• Người chết là người đang hưởng chính sách người có công với cách mạng: Thủ tục liên thông giải quyết trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất do ngành nội vụ thực hiện.
• Người chết là người đang hưởng chính sách bảo trợ xã hội: Thủ tục liên thông giải quyết hỗ trợ chi phí mai táng, trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất do ngành y tế thực hiện.

Việc phân định rõ cơ quan chủ trì giúp quy trình xử lý hồ sơ được rõ ràng, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, đảm bảo quyền lợi cho thân nhân người mất.

Nguyên tắc thực hiện thủ tục liên thông điện tử mới nhất là gì?

Nghị định 301/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung Điều 4 của Nghị định 63/2024/NĐ-CP, nhấn mạnh các nguyên tắc quan trọng nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân:

Không yêu cầu nộp bản giấy và chuyển sang hậu kiểm

Theo quy định mới, việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử được thực hiện một cách hợp lý, khoa học. Cơ quan chức năng không yêu cầu nộp bản giấy và chuyển phương thức xử lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. Điều này giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và chi phí đi lại cho người dân.

Tự động điền thông tin và bỏ ký số khi đăng nhập VNeID

Một điểm cải cách hành chính lớn là các thông tin trong tờ khai điện tử sẽ được tự động điền từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hộ tịch, bảo hiểm. Đặc biệt, nếu bạn đăng nhập qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID để đề nghị giải quyết thủ tục hành chính thì không phải thực hiện ký số trên biểu mẫu điện tử tương tác.

Xử lý sự cố hệ thống nhanh chóng

Nghị định quy định trường hợp hệ thống gặp sự cố, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra và khắc phục tối đa không quá 24 giờ kể từ thời điểm thông báo. Thời gian xử lý hồ sơ sẽ được tính tiếp tục từ khi hệ thống hoạt động bình thường trở lại, đảm bảo tiến độ giải quyết cho người dân.

Quy trình tiếp nhận hồ sơ và thời hạn giải quyết khai sinh liên thông là bao lâu?

Điều 5 của Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 7 của Nghị định 63/2024/NĐ-CP, quy định chi tiết về quy trình tiếp nhận hồ sơ và thời hạn giải quyết. Cụ thể như sau:

Thời gian giải quyết nhóm thủ tục hành chính

Theo quy định, thời gian giải quyết nhóm thủ tục “Đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi” là không quá 03 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ. Trường hợp phải xác minh thì thời gian tối đa là 05 ngày làm việc.

Đáng chú ý, nếu bạn nộp hồ sơ sau 15 giờ thì thời gian giải quyết sẽ được tính bắt đầu từ ngày làm việc tiếp theo. Nếu bạn lựa chọn thêm thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi thì thời hạn giải quyết cho thủ tục này là không quá 05 ngày làm việc.

Quy trình xử lý hồ sơ khai sinh tại cấp xã

Điều 6 của Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 8 của Nghị định 63/2024/NĐ-CP quy định quy trình xử lý hồ sơ như sau:

• Trường hợp hồ sơ đầy đủ, hợp lệ: Người thực hiện công tác hộ tịch tại UBND cấp xã đăng ký khai sinh và chuyển thông tin đến Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp Số định danh cá nhân trong 24 giờ. Sau khi có kết quả, hệ thống tự động chuyển bản điện tử Giấy khai sinh để hoàn thiện hồ sơ cho các thủ tục tiếp theo.
• Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ: Cơ quan chức năng sẽ thông báo qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc tin nhắn điện thoại. Người yêu cầu có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ trong 07 ngày làm việc. Nếu quá thời hạn, hồ sơ sẽ bị dừng xử lý.
• Vướng mắc về số định danh cá nhân: Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ xử lý trong không quá 01 ngày làm việc.

Việc cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi được thực hiện thế nào?

Theo Nghị định 301/2026/NĐ-CP, việc cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi được bổ sung vào nhóm thủ tục liên thông. Điều này có nghĩa là khi bạn làm thủ tục khai sinh, bạn có thể đăng ký luôn việc cấp thẻ căn cước cho con mình. Hệ thống sẽ tự động chuyển hồ sơ và thông tin đến cơ quan Công an có thẩm quyền để giải quyết.

Tuy nhiên, cần lưu ý, việc cấp thẻ căn cước là một quyền lợi, không phải nghĩa vụ bắt buộc. Bạn có thể lựa chọn đăng ký hoặc không. Nếu đăng ký, thời gian giải quyết sẽ là không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan Công an nhận được hồ sơ điện tử từ Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Tình huống thực tế: Gia đình anh Minh làm thủ tục khai sinh cho con tại Hà Nội

Anh Minh (30 tuổi, ở Cầu Giấy, Hà Nội) vừa đón con đầu lòng. Được biết đến chính sách mới, anh đã thực hiện thủ tục khai sinh liên thông qua ứng dụng VNeID. Sau khi điền thông tin, hệ thống tự động điền các dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, anh không cần ký số. Anh đã lựa chọn đăng ký thêm thủ tục cấp thẻ căn cước cho con.

Chỉ sau 03 ngày làm việc, anh Minh đã nhận được kết quả Giấy khai sinh điện tử và thông báo về việc cấp thẻ BHYT. Sau 05 ngày làm việc, anh nhận được thông báo hoàn tất thủ tục cấp thẻ căn cước cho con. So với trước đây, anh phải mất gần 2 tuần để hoàn thành tất cả các thủ tục này tại nhiều cơ quan khác nhau.

Điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành của Nghị định 301/2026/NĐ-CP

Nghị định 301/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30 tháng 7 năm 2026. Các quy định mới được áp dụng ngay cho các hồ sơ đăng ký liên thông điện tử phát sinh sau thời điểm này.

Đối với các hồ sơ đã nộp trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết xong, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục xử lý theo quy định cũ nếu đã có thông báo tiếp nhận. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi, bạn nên liên hệ với cơ quan đã tiếp nhận hồ sơ để được hướng dẫn cụ thể.

Lời khuyên từ luật sư

Dưới góc độ là người tư vấn pháp lý, chúng tôi khuyến nghị bạn một số điểm quan trọng sau:

1. Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến: Hãy tận dụng tối đa tiện ích của Cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VNeID để tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và được miễn ký số.
2. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Mặc dù hệ thống tự động điền thông tin, bạn vẫn cần chuẩn bị sẵn các giấy tờ cần thiết như giấy chứng sinh (bản điện tử hoặc bản chụp) để đính kèm khi nộp hồ sơ.
3. Theo dõi tiến độ xử lý: Thường xuyên kiểm tra trạng thái hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công hoặc VNeID để kịp thời bổ sung giấy tờ nếu có yêu cầu (trong thời hạn 07 ngày làm việc).
4. Cân nhắc lựa chọn cấp thẻ căn cước: Việc cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi là quyền lợi, giúp bé có giấy tờ tùy thân hợp pháp. Bạn nên cân nhắc thực hiện để sau này không phải làm lại thủ tục.
5. Lưu giữ mã hồ sơ: Sau khi nộp hồ sơ thành công, hãy lưu lại mã hồ sơ gửi về điện thoại hoặc email. Đây là căn cứ quan trọng để tra cứu và khiếu nại nếu có sự cố.

Câu hỏi thường gặp

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về quy trình thủ tục hoặc cần hỗ trợ pháp lý chi tiết, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn trực tiếp.