Quy định của Bộ luật Hình sự về phạm tội nhiều lần

Phạm tội nhiều lần là gì? Quy định về phạm tội nhiều lần
Do nhu cầu tư vấn giải đáp thắc mắc liên quan đến luật hình sự tăng cao, Luật Quang Huy đã cung cấp đường dây nóng hỗ trợ hỏi đáp luật hình sự. 100% cuộc gọi tới đường dây này được bảo mật thông tin cuộc gọi. Nếu bạn đọc có nhu cầu được hỗ trợ về luật hình sự, hãy liên hệ ngay qua Tổng đài 1900.6784.

Bạn thắc mắc không biết phạm tội nhiều lần là gì? Làm thế nào để phân biệt phạm tội nhiều lần với các trường hợp phạm tội khác? Mời quý bạn đọc theo dõi bài viết sau đây để được giải đáp.





1. Phạm tội nhiều lần là gì?

Phạm tội nhiều lần là trường hợp một người đã phạm ít nhất hai lần cấu thành tội phạm về cùng một tội danh và cả hai lần đó đều chưa bị cơ quan nhà nước xét xử. Các lần phạm tội đó có thể có cùng đối tượng hoặc khác đối tượng, có thể thuộc cùng khung hình phạt hoặc thuộc các khung hình phạt khác nhau.

Trong Bộ luật hình sự, phạm tội nhiều lần được coi là một trong các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự được quy định tại phần chung của Bộ luật hình sự. Ngoài ra, còn được coi là một tình tiết để định khung tăng nặng được quy định tại một số điều luật cụ thể trong phần các tội phạm của Bộ luật hình sự.


2. Phạm tội nhiều lần tiếng anh là gì?

Phạm tội nhiều lần tiếng anh là “Committing many crimes”.


3. Đặc điểm của phạm tội nhiều lần

3.1. Người phạm tội thực hiện từ hai lần hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự

Người phạm tội thực hiện từ hai lần hành vi nguy hiểm cho xã hội bị luật hình sự cấm. Có thể hiểu hành vi nguy hiểm cho xã hội là hành vi đe dọa xâm phạm hoặc xâm phạm đến những quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ.

3.2. Các hành vi nguy hiểm cho xã hội trong mỗi lần thực hiện có đầy đủ dấu hiệu của một cấu thành tội phạm độc lập

Hành vi nguy hiểm cho xã hội trong mỗi lần thực hiện bao giờ cũng phải có đầy đủ các dấu hiệu của một cấu thành tội phạm độc lập. Các dấu hiệu của một cấu thành tội phạm bao gồm bốn yếu tố: khách thể, chủ thể, mặt khách quan và mặt chủ quan.

Đây là một đặc điểm quan trọng để xác định có phải người phạm tội đã thực hiện từ hai lần hành vi nguy hiểm cho xã hội bị luật hình sự cầm hay không. Nếu hành vi không có đầy đủ các dấu hiệu của một cấu thành tội phạm độc lập thì không thể xác định được đó là tình tiết phạm tội nhiều lần.

3.3. Tội phạm được quy định trong Bộ Luật hình sự

Tội phạm do một điều hoặc một khoản của điều tương ứng trong Phần các tội phạm Bộ luật Hình sự quy định. Đây là một đặc điểm đặc trưng của tình tiết phạm tội nhiều lần và dùng để phân biệt với tình tiết phạm nhiều tội.

Người phạm tội thực hiện từ hai lần hành vi nguy hiểm cho xã hội bị luật hình sự cấm, mỗi lần thực hiện hành vi có đầy đủ các dấu hiệu của một cấu thành tội phạm độc lập và tội phạm đó do cùng một điều hoặc cùng một khoản tương ứng quy định trong Bộ luật hình sự.

3.4. Tội phạm này vẫn còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và người phạm tội phải bị đưa ra xét xử cùng một lần

Tội phạm này vẫn còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và người phạm tội phải bị đưa ra xét xử cùng một lần. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 27 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Nếu hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự nữa. Do đó, hành vi nói trên không bị tính là một lần phạm tội. Đặc điểm người phạm tội phải bị da ra xét xử cùng một lần có nghĩa là các hành vi phạm tội trước đó chưa bị đưa ra xét xử lần nào.

Đây là một đặc điểm để phân biệt giữa tình tiết phạm tội nhiều lần và tình tiết tái phạm, tái phạm nguy hiểm.

Phạm tội nhiều lần là gì? Quy định về phạm tội nhiều lần
Phạm tội nhiều lần là gì? Quy định về phạm tội nhiều lần

4. Phân biệt phạm tội nhiều lần và phạm tội chuyên nghiệp

Phạm tội chuyên nghiệp và phạm tội nhiều lần có sự khác biệt như sau:

Tiêu chí Phạm tội nhiều lần Phạm tội chuyên nghiệp
Khái niệm Phạm tội nhiều lần là thực hiện tội phạm mà trước đó chủ thể đã phạm tội đó ít nhất một lần và chưa bị xét xử. Phạm tội có tính nghiệp được hiểu là phạm tội nhiều lần, có tính chất liên tục và nhằm mục đích vụ lợi hay làm giàu bất chính mà hoạt động phạm tội đã trở thành hệ thống và tạo nên nguồn thu nhập cơ bản hoặc nguồn sống chủ yếu của người phạm tội.
Dấu hiệu nhận biết
  • Thực hiện tội phạm từ 02 lần trở lên;
  • Hành vi phạm tội chưa bị xét xử;
  • Không tạo nên nguồn thu nhập hoặc nguồn sống chủ yếu của người phạm tội.
  • Cố ý phạm tội từ năm lần trở lên về cùng một tội phạm không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chưa được xóa án tích;
  • Người phạm tội đều lấy các lần phạm tội làm nghề sinh sống và lấy kết quả của việc phạm tội làm nguồn sống chính.
  • Không phân biệt đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay chưa
Mức độ nguy hiểm Mức độ nguy hiểm thấp hơn. Mức độ nguy hiểm cao hơn.

5. Phân biệt phạm tội liên tục và phạm tội nhiều lần

Phạm tội liên tục và phạm tội nhiều lần có những điểm khác biệt như:

Tiêu chí Phạm tội nhiều lần Phạm tội liên tục
Khái niệm Phạm tội nhiều lần là trường hợp người phạm tội thực hiện một tội phạm mà trước đó chủ thể đã phạm tội đó ít nhất một lần và chưa bị Tòa án xét xử. Phạm tội liên tục là tội phạm mà hành vi khách quan có tính liên tục, bao gồm nhiều hành vi cùng loại xảy ra kế tiếp nhau về mặt thời gian, cùng xâm hại một quan hệ xã hội và đều bị chi phối bởi một ý định phạm tội cụ thể thống nhất.
Đặc điểm Mỗi hành vi đều thỏa mãn đầy đủ dấu hiệu của cấu thành tội phạm. Có hành vi cấu thành tội phạm, có hành vi không cấu thành tội phạm.
Bản chất Là tình tiết định khung tăng nặng trong một số tội danh hoặc tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo Điều 52 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017. Là đặc điểm của hành vi khách quan được quy định trong cấu thành tội phạm cơ bản.
Phạm vi Bất kỳ tội phạm nào người phạm tội đều có thể phạm tội nhiều lần nếu hành vi phạm tội đó chưa bị phát hiện hoặc bị phát hiện rồi nhưng người thực hiện hành vi phạm tội chưa bị bắt giữ và họ tiếp tục có hành vi phạm tội tương tự. Phạm tội liên tục chỉ tồn tại trong một số tội danh.

6. Phạm tội nhiều lần và phạm nhiều tội

Tình tiết phạm tội nhiều lần khá phức tạp. Cũng như tình tiết phạm tội nhiều lần, tinh tiết phạm nhiều tội chưa nhận được sự điều chỉnh chính thức bằng một quy phạm riêng biệt nào trong pháp luật hình sự Việt Nam.

Thuật ngữ phạm nhiều tội chỉ được đề cập đến trong tên gọi của một điều luật Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm nhiều tội. Vì vậy, để phân biệt hai tình tiết này chúng ta có thể dựa vào các khái niệm, các đặc điểm của nó dưới góc độ khoa học luật hình sự. Cụ thể:

  • Phạm tội nhiều lần là phạm tội từ hai lần trở lên mà những tội đó được quy định tại cùng một điều hoặc tại cùng một khoản của điều tương ứng trong Phần riêng Bộ luật hình sự. Đồng thời, những tội đó vẫn còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và người phạm tội vẫn chưa bị xét xử.
  • Phạm nhiều tội là phạm tội từ hai lần trở lên hoặc khi hành vi của người phạm tội có dấu hiệu của từ hai tội trở lên mà những tội ấy được quy định tại các điều khác nhau, hoặc tại các khoản khác nhau của cùng một điều nếu các đối tượng của tội phạm khác nhau trong Phần riêng Bộ luật hình sự. Đồng thời, những tội đó vẫn còn thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự và người phạm tội vẫn chưa bị xét xử về tội nào trong số những tội đó.
  • Phạm tội nhiều lần nếu tách ra từng hành vi phạm tội riêng lẻ thì mỗi hành vi ấy đã đủ các yếu tố cấu thành một tội phạm độc lập. Trong khi đó, trong trường hợp phạm nhiều tội thì không phải hành vi nào cũng cấu thành tội phạm. Có hành vi cấu thành tội phạm, có hành vi không cấu thành tội phạm. Chỉ khi một loạt các hành vi gây nguy hiểm cho xã hội của phạm tội liên tục mới có đủ chứng cứ để cấu thành một tội phạm độc lập.

7. Phạm tội nhiều lần và tái phạm, tái phạm nguy hiểm

So với tình tiết phạm tội nhiều lần, tái phạm được quy định bằng một chế định độc lập tại Điều 53 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo đó:

  • Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.
  • Tái phạm nguy hiểm bao gồm các trường hợp: Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý; Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.
  • Cũng giống như tình tiết phạm tội nhiều lần, tái phạm cũng là thực hiện từ hai lần trở lên hành vi nguy hiểm cho xã hội bị luật hình sự cấm. Nhưng tái phạm, tái phạm nguy hiểm là trường hợp người phạm tội đã bị kết án và chưa được xóa án tích còn phạm tội nhiều lần thì người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội nhiều lần nhưng chưa lần nào bị đưa ra xét xử nên chưa bị kết án và chưa có án tích.
  • Ở tình tiết tái phạm, tái phạm nguy hiểm tội phạm trước và tội phạm mới không cần thiết phải cùng là một tội được quy định trong cùng một điều luật còn ở tỉnh tiết phạm tội nhiều lần thi bắt buộc tất cả các hành vi phạm tội đó đều được quy định tại một điều luật cụ thể trong phần riêng Bộ luật hình sự.
  • Tình tiết tái phạm và tái phạm nguy hiểm có những dấu hiệu đặc trưng đó là dấu hiệu về hình thức lỗi và tính chất nghiêm trọng của hành vi phạm tội còn tinh tiết phạm tội nhiều lần không đặt ra dấu hiệu này.

8. Điểm mới của khái niệm phạm tội nhiều lần trong Bộ luật hình sự

Qua so sánh, đối chiếu, nhận thấy phần lớn các điều luật của Bộ luật hình sự trước đây có quy định phạm tội nhiều lần là tình tiết định khung tăng nặng. Điều này vẫn được giữ nguyên trong Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tuy nhiên có sự thay đổi thuật ngữ phạm tội nhiều lần bằng thuật ngữ phạm tội 02 lần trở lên và có sự ghi rõ ràng số lần phạm tội để người đọc có thể dễ dàng hiểu và áp vào quy định của pháp luật. Tình tiết định khung tăng nặng được quy định cụ thể ở 80 điều luật trong phần các tội phạm của Bộ luật hình sự.

Việc quy định rõ, cụ thể ngay số lần mà người phạm tội đã thực hiện tội phạm trong điều luật là sự kế thừa hết sức tiến bộ của Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017. Quy định này đảm bảo cho việc nhận thức và áp dụng pháp luật một cách thống nhất, khắc phục được tồn tại có nhiều cách hiểu dẫn đến nhiều cách áp dụng với thuật ngữ nhiều lần trước đây.




9. Cơ sở pháp lý

  • Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi về vấn đề phạm tội nhiều lần là gì. Qua bài viết này, chúng tôi mong rằng sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Để được tư vấn đầy đủ và chính xác nhất, mời quý khách hàng liên hệ tới Tổng đài tư vấn Luật hình sự trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để nhận tư vấn thêm về vấn đề mà quý khách hàng đang gặp phải.

Trân trọng./.

Đánh giá
Tác giả bài viết
phone-call

GỌI ĐỂ TƯ VẤN MIỄN PHÍ

Scroll to Top