Hướng dẫn chi tiết thủ tục cấp giấy phép thành lập quỹ cấp xã từ 01/03/2026

Bạn đang có ý định thành lập một quỹ từ thiện, quỹ xã hội ở cấp xã? Từ ngày 01/03/2026, quy trình cấp giấy phép thành lập và công nhận điều lệ quỹ cấp xã đã được quy định cụ thể tại Nghị định số 03/2026/NĐ-CP và công bố qua Quyết định số 217/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ từng bước, từ điều kiện, hồ sơ đến thời hạn giải quyết.

Thủ tục cấp giấy phép thành lập quỹ cấp xã được thực hiện như thế nào?

Theo Quyết định số 217/QĐ-BNV ngày 28/02/2026 của Bộ Nội vụ, thủ tục này được áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Dưới đây là quy trình chi tiết bạn cần biết:

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ

Ban sáng lập quỹ (tối thiểu 03 người, không phải người thân thích) gửi hồ sơ đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi dự kiến đặt trụ sở. Bạn có thể nộp hồ sơ theo một trong ba cách sau:

• Trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận của UBND cấp xã.
• Qua dịch vụ bưu chính – ngày tiếp nhận tính theo dấu công văn đến.
• Qua Cổng Dịch vụ công trực tuyến (nếu địa phương đã triển khai).

Bước 2: Tiếp nhận và thẩm định hồ sơ

Cán bộ UBND cấp xã sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Nếu thiếu, bạn sẽ được yêu cầu bổ sung; nếu từ chối, cơ quan phải nêu rõ lý do bằng văn bản.

Bước 3: Lấy ý kiến và thẩm định

Cán bộ chuyên môn nghiên cứu hồ sơ, có thể lấy ý kiến từ các cơ quan liên quan (ví dụ: Phòng Tư pháp, Phòng Nội vụ) để đảm bảo tính pháp lý và phù hợp với quy hoạch địa phương.

Bước 4: Quyết định cấp phép

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã là người có thẩm quyền ký quyết định cấp giấy phép thành lập và công nhận điều lệ quỹ. Trường hợp không đồng ý, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Thời hạn giải quyết toàn bộ thủ tục là 45 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Hồ sơ cần chuẩn bị gồm những giấy tờ gì?

Theo quy định tại Nghị định số 03/2026/NĐ-CP, thành phần hồ sơ bao gồm:

1. Đơn đề nghị thành lập quỹ (theo mẫu do Bộ Nội vụ quy định).
2. Dự thảo điều lệ quỹ – phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích hoạt động.
3. Bản cam kết đóng góp tài sản của các sáng lập viên.
4. Tài liệu chứng minh tài sản đóng góp (sổ tiết kiệm, giấy tờ nhà đất, định giá tài sản…).
5. Sơ yếu lý lịch cá nhân của các sáng lập viên (không quá 06 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ) – kèm theo phiếu lý lịch tư pháp chứng minh không có án tích.
6. Văn bản bầu các chức danh Ban sáng lập quỹ (biên bản họp, quyết định bầu).
7. Văn bản chứng minh quyền sử dụng hợp pháp nơi dự kiến đặt trụ sở (bản chính hoặc bản sao có chứng thực – như hợp đồng thuê nhà, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).

Lưu ý: Nếu hồ sơ gửi qua bưu chính, bạn nên gửi kèm phiếu xác nhận để theo dõi ngày tiếp nhận chính xác.

Điều kiện nào để quỹ được cấp phép?

Theo Điều 16 Nghị định số 03/2026/NĐ-CP, các điều kiện cụ thể như sau:

1. Tên quỹ phải đáp ứng các yêu cầu

• Có tên bằng tiếng Việt, có thể dịch ra tiếng nước ngoài.
• Không trùng lặp hoặc gây nhầm lẫn với quỹ khác đã thành lập hợp pháp.
• Không vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục.
• Không gắn với tên riêng của anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, lãnh đạo Đảng/Nhà nước, chức sắc tôn giáo, sáng lập viên hoặc người thân thích của họ.

2. Mục đích hoạt động phù hợp

Quỹ phải có mục đích hỗ trợ, khuyến khích phát triển các lĩnh vực như: văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nông nghiệp, nông thôn, bảo vệ tài nguyên và môi trường, từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội. Đặc biệt, quỹ phải hướng đến hỗ trợ các đối tượng khó khăn, yếu thế, hoặc khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh.

3. Sáng lập viên đáp ứng điều kiện

• Công dân Việt Nam: có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không có án tích.
• Tổ chức Việt Nam: được thành lập hợp pháp, có điều lệ hoặc văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ; có nghị quyết của tập thể lãnh đạo hoặc quyết định của người đứng đầu về việc tham gia thành lập quỹ; có quyết định cử người đại diện.
• Số lượng tối thiểu: 03 sáng lập viên, không được là người thân thích với nhau (theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình).

4. Tài sản đóng góp tối thiểu

Đối với quỹ hoạt động trong phạm vi cấp xã, tổng giá trị tài sản đóng góp quy đổi ra tiền đồng Việt Nam phải đạt tối thiểu 100.000.000 đồng (một trăm triệu đồng). Trong đó, nếu có đóng góp bằng tài sản (không phải tiền mặt), số tiền dự kiến chuyển vào tài khoản của quỹ phải chiếm tối thiểu 50% tổng giá trị tài sản quy đổi.

Tình huống thực tế

Giả sử bạn và hai người bạn muốn thành lập quỹ từ thiện tại xã A. Bạn góp 40 triệu đồng tiền mặt, người thứ hai góp một mảnh đất trị giá 50 triệu đồng, người thứ ba góp 10 triệu đồng tiền mặt. Tổng tài sản là 100 triệu đồng, trong đó tiền mặt là 50 triệu đồng (đạt 50%). Như vậy, bạn đã đáp ứng điều kiện về tài sản tối thiểu.

Những nghĩa vụ sau khi được cấp phép

Sau khi được cấp giấy phép, quỹ phải thực hiện các nghĩa vụ sau trong thời hạn 45 ngày làm việc:

• Chuyển quyền sở hữu tài sản đã cam kết cho quỹ (chuyển tiền vào tài khoản, sang tên tài sản).
• Công bố thông tin thành lập quỹ trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh, bao gồm: tên quỹ, địa chỉ, tôn chỉ, mục đích, phạm vi hoạt động, danh sách sáng lập viên, số tài khoản, số giấy phép…

Nếu quỹ không thực hiện đúng quy định về chuyển quyền sở hữu tài sản trong thời hạn 45 ngày, giấy phép thành lập sẽ hết hiệu lực. Tuy nhiên, nếu có lý do khách quan, Ban sáng lập có thể xin gia hạn một lần tối đa 45 ngày làm việc, bằng văn bản gửi UBND cấp xã trước khi hết hạn 15 ngày.

Lời khuyên từ luật sư

1. Chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng: Hãy kiểm tra kỹ điều kiện về tên quỹ và mối quan hệ giữa các sáng lập viên. Sai sót nhỏ cũng có thể khiến hồ sơ bị trả lại, kéo dài thời gian.
2. Xác định rõ mục đích hoạt động: Mục đích của quỹ phải nằm trong danh mục được pháp luật cho phép. Tránh mô tả chung chung vì có thể bị từ chối.
3. Chứng minh tài sản rõ ràng: Tài sản đóng góp phải có giấy tờ chứng minh hợp pháp (sổ tiết kiệm, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng tặng cho…).
4. Tuân thủ thời hạn: Sau khi được cấp phép, hãy chuyển quyền sở hữu tài sản và công bố thông tin ngay để tránh giấy phép hết hiệu lực.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu hồ sơ phức tạp, bạn nên nhờ luật sư hoặc chuyên gia pháp lý hỗ trợ để đảm bảo đúng quy định.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc thành lập quỹ cấp xã theo quy định mới sẽ giúp các tổ chức từ thiện hoạt động minh bạch hơn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người dân địa phương tham gia vào các hoạt động xã hội.