Chứa chấp người hút thuốc lá điện tử: 6 trường hợp được miễn phạt theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP

Bạn có biết rằng, theo quy định mới nhất của Chính phủ, hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình có thể bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng? Tuy nhiên, có những trường hợp đặc biệt được pháp luật miễn trừ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết các trường hợp được miễn phạt, mức xử phạt cụ thể và những lưu ý quan trọng dành cho bạn.

Theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/3/2026, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đã được sửa đổi, bổ sung, trong đó có các hành vi liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Cụ thể, Điều 26 của Nghị định này quy định rõ các mức phạt và trường hợp ngoại lệ.

Chứa chấp người hút thuốc lá điện tử có bị phạt không?

Căn cứ khoản 2 Điều 26 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt cụ thể như sau:

• Mức phạt chính: Từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (áp dụng cho cả người sử dụng và người chứa chấp nếu có liên quan).

Đáng chú ý, quy định này được bổ sung từ Nghị định 371/2025/NĐ-CP, đã sửa đổi, bổ sung Điều 26a vào sau Điều 26 Nghị định 117/2020/NĐ-CP (Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế trước đây). Như vậy, từ ngày 15/5/2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP sẽ thay thế và là căn cứ pháp lý chính thức để xử lý các hành vi này.

6 trường hợp chứa chấp người hút thuốc lá điện tử không bị phạt

Theo quy định tại khoản 2 Điều 26 Nghị định 90/2026/NĐ-CP, trường hợp người chứa chấp là một trong các đối tượng sau đây của người vi phạm thì sẽ không bị xử phạt:

• Ông, bà (nội, ngoại) – chứa chấp cháu sử dụng thuốc lá điện tử.
• Cha, mẹ (cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi) – chứa chấp con sử dụng thuốc lá điện tử.
• Con (con đẻ, con nuôi) – chứa chấp cha mẹ sử dụng thuốc lá điện tử.
• Cháu – chứa chấp ông bà sử dụng thuốc lá điện tử.
• Anh chị em ruột – chứa chấp anh chị em ruột sử dụng thuốc lá điện tử.
• Vợ hoặc chồng – chứa chấp người bạn đời sử dụng thuốc lá điện tử.

Tình huống thực tế: Anh A (chủ nhà) phát hiện em trai ruột của mình là B đang hút thuốc lá điện tử trong phòng khách. Theo quy định, anh A là anh ruột của B nên thuộc diện miễn phạt. Tuy nhiên, nếu anh A là bạn cùng phòng trọ hoặc người quen của B, anh A sẽ bị phạt từ 5-10 triệu đồng.

Mức phạt đối với người sử dụng thuốc lá điện tử

Bên cạnh quy định về chứa chấp, khoản 1 Điều 26 Nghị định 90/2026/NĐ-CP cũng xử phạt trực tiếp người sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng như sau:

• Mức phạt: Từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy toàn bộ số thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã sử dụng.

Như vậy, cả người sử dụng và người chứa chấp đều có thể bị xử lý hành chính, trừ trường hợp người chứa chấp có quan hệ gia đình như đã nêu.

Thuốc lá điện tử được định nghĩa như thế nào theo pháp luật?

Để áp dụng đúng quy định, bạn cần hiểu rõ khái niệm thuốc lá điện tử theo pháp luật. Căn cứ Nghị định 90/2026/NĐ-CP, thuốc lá điện tử là sản phẩm bao gồm:

• Thiết bị điện tử: Được sử dụng để làm nóng dung dịch thuốc lá điện tử hoặc cách thức khác nhằm tạo ra khí hơi cho người dùng hít vào.
• Bộ phận chứa dung dịch: Được thiết kế để dùng một lần (không tái nạp dung dịch) hoặc để dùng nhiều lần (tái nạp dung dịch).
• Dung dịch thuốc lá điện tử: Hỗn hợp chất lỏng chứa dung môi tạo hơi, có hoặc không chứa nicotine, có thể có phụ gia, hương vị và hóa chất khác. Dung dịch có nicotine bao gồm bất kỳ dạng hóa chất nicotine nào, kể cả muối hoặc hợp chất, bất kể được chiết xuất tự nhiên hay tổng hợp.

Lưu ý: Quy định này áp dụng cho cả thuốc lá nung nóng (heat-not-burn tobacco) – một dạng sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tương tự thuốc lá điện tử.

Hiệu lực thi hành và nguyên tắc áp dụng

Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026. Tuy nhiên, có một số nguyên tắc áp dụng quan trọng mà bạn cần biết:

• Hành vi xảy ra và kết thúc trước 15/5/2026: Áp dụng quy định tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm (Nghị định 117/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi).
• Hành vi xảy ra trước 15/5/2026 nhưng vẫn đang diễn ra sau ngày này: Áp dụng quy định của Nghị định 90/2026/NĐ-CP.
• Quyết định xử phạt đã ban hành trước 15/5/2026: Nếu còn khiếu nại, áp dụng quy định tại thời điểm ban hành quyết định xử phạt.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, chúng tôi khuyến nghị bạn những điểm sau:

1. Kiểm tra quan hệ gia đình: Nếu bạn là chủ nhà, chủ quán, hoặc người quản lý địa điểm, hãy xác định rõ mối quan hệ với người sử dụng thuốc lá điện tử. Chỉ có 6 nhóm quan hệ nêu trên mới được miễn phạt.
2. Không chứa chấp người lạ: Nếu người sử dụng không phải là người thân trong gia đình (ông bà, cha mẹ, con cháu, anh chị em ruột, vợ chồng), bạn sẽ bị phạt từ 5-10 triệu đồng.
3. Khuyến khích bỏ thuốc lá điện tử: Ngoài rủi ro pháp lý, thuốc lá điện tử còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Hãy khuyên người thân từ bỏ thói quen này.
4. Lưu giữ bằng chứng: Trong trường hợp bị xử phạt oan, bạn cần thu thập chứng cứ chứng minh mối quan hệ gia đình để khiếu nại.
5. Cập nhật văn bản pháp luật: Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/5/2026, bạn nên theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành để nắm rõ quy định chi tiết.

Xem thêm: Quy định xử phạt các hành vi vi phạm quy định về chấp hành tín hiệu giao thông đường sắt | Quy định xử phạt các hành vi vi phạm quy định về trang thiết bị trên phương tiện giao thông đường sắt

Bài viết được thực hiện bởi Luật sư tư vấn – Tham khảo nguồn: thuvienphapluat.vn, Nghị định 90/2026/NĐ-CP, Nghị định 371/2025/NĐ-CP, Nghị định 117/2020/NĐ-CP.