Hướng dẫn chi tiết: Doanh nghiệp khoa học công nghệ cần biết gì về chính sách hỗ trợ mới năm 2025?

Thưa quý khách, trong bối cảnh cả nước có gần 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – với doanh thu ước đạt hơn 196.000 tỷ đồng trong năm 2025 – câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào để doanh nghiệp của bạn tận dụng được các chính sách hỗ trợ mới nhất? Chúng tôi sẽ giúp bạn giải mã hệ sinh thái pháp lý vừa được hoàn thiện, từ đó đưa ra chiến lược tối ưu cho sự phát triển bền vững.

Những chính sách mới nào đang hỗ trợ doanh nghiệp khoa học và công nghệ?

Theo thông tin từ Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), Bộ đã hoàn thiện hành lang pháp lý và thể chế chính sách, nổi bật là việc trình Chính phủ ban hành:

• Nghị định số 268/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, luật hóa các tiêu chí công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
• Nghị định số 264/2025/NĐ-CP về quỹ đầu tư mạo hiểm, nhằm khơi thông nguồn vốn cho các dự án công nghệ.
• Nghị định số 271/2025/NĐ-CP tạo cơ chế cho các viện nghiên cứu, trường đại học tại Hà Nội thành lập doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off).

Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh qua Nghị định số 133/2025/NĐ-CP, giao hoàn toàn thủ tục công nhận doanh nghiệp công nghệ cao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí hành chính đáng kể.

Thực trạng: Vì sao doanh nghiệp khoa học công nghệ chưa bứt phá dù có tiềm năng lớn?

Ông Hoàng Đức Thảo, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp khoa học và công nghệ Việt Nam, cho biết:

“Các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội này có hàng trăm sáng kiến mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và xã hội, có doanh nghiệp công nghệ với doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm. Tuy vậy, cơ hội để bứt phá không nhiều do những hạn chế về công nghệ, nguồn vốn, nhân lực, mối quan hệ, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp có cùng mục tiêu.”

Theo các chuyên gia pháp lý, một trong những rào cản lớn nhất là phần lớn kết quả nghiên cứu mới chỉ dừng ở giai đoạn thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Trong khi đó, các doanh nghiệp công nghệ lại cần những công nghệ đã được kiểm chứng và có thể nhanh chóng thương mại hóa. Sự thiếu vắng các tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ chuyên nghiệp khiến quá trình kết nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp còn hạn chế, làm gia tăng chi phí, thời gian và rủi ro cho các doanh nghiệp khởi nghiệp khi tiếp cận công nghệ mới.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc thương mại hóa sản phẩm

Chị Lan, một startup trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Đà Nẵng, đã phát triển một quy trình xử lý nước thải sinh học hiệu quả. Tuy nhiên, sau ba năm thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, chị không thể tìm được đối tác công nghiệp để áp dụng rộng rãi. “Chúng tôi có sáng kiến rất tốt, nhưng thiếu tổ chức trung gian để kết nối với nhà máy. Chi phí để tự chạy thử nghiệm quy mô lớn quá cao, vượt quá khả năng tài chính hiện tại”, chị chia sẻ.

Đây là câu chuyện điển hình của nhiều doanh nghiệp khoa học công nghệ nhỏ và vừa tại Việt Nam. Theo thống kê, khu vực tư nhân chiếm tới 98,5% số lượng doanh nghiệp trong lĩnh vực này, nhưng phần lớn lại thiếu nguồn lực để thương mại hóa sản phẩm.

Giải pháp: Phát triển tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ và sàn giao dịch số

Nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, cần phát triển các tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ chuyên nghiệp nhằm kết nối hiệu quả hơn giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp. Cụ thể, các giải pháp bao gồm:

• Xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ thông qua các quỹ đối ứng rủi ro chuyển giao công nghệ.
• Hình thành sàn giao dịch công nghệ số, kết nối dữ liệu với 19 sàn địa phương, giúp doanh nghiệp dễ dàng tìm kiếm công nghệ phù hợp.
• Thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm theo Nghị định 264/2025/NĐ-CP để chia sẻ rủi ro trong quá trình hoàn thiện công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.

Theo Tiến sĩ Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng Nghiên cứu chính sách và chiến lược (Ban Chính sách và chiến lược Trung ương):

“Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ, cần tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Cùng với đó, cần có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, công nghệ mới và nguồn nhân lực chất lượng cao.”

Lời khuyên từ luật sư: 5 điểm doanh nghiệp cần lưu ý

1. Nắm rõ các tiêu chí công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP để được hưởng ưu đãi thuế và hỗ trợ vốn.
2. Tận dụng quỹ đầu tư mạo hiểm theo Nghị định 264/2025/NĐ-CP – đây là nguồn vốn quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô.
3. Liên kết với viện nghiên cứu, trường đại học thông qua cơ chế spin-off theo Nghị định 271/2025/NĐ-CP để tiếp cận công nghệ mới.
4. Tham gia Sàn giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia để kết nối với 19 sàn địa phương, mở rộng thị trường.
5. Xây dựng mạng lưới đối tác với các tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ để giảm chi phí và rủi ro khi thương mại hóa sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)