Bảo hiểm bắt buộc xây dựng: 3 loại công trình phải mua từ 1/7/2026

Bạn đang chuẩn bị khởi công một dự án xây dựng và băn khoăn không biết có phải mua bảo hiểm bắt buộc trong thời gian xây dựng hay không? Đây là câu hỏi mà rất nhiều chủ đầu tư, nhà thầu và doanh nghiệp xây dựng đặt ra khi đối diện với các quy định pháp lý mới. Chúng tôi sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết dựa trên Nghị định số 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2023/NĐ-CP ngày 6/9/2023 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo quy định mới, chủ đầu tư có trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng đối với ba nhóm công trình cụ thể. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết để bạn nắm rõ nghĩa vụ và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Công trình nào phải mua bảo hiểm bắt buộc trong thời gian xây dựng?

Nghị định số 220/2026/NĐ-CP sửa đổi một số điều trong Chương IV quy định về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Cụ thể, về đối tượng bảo hiểm, chủ đầu tư có trách nhiệm mua bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng đối với các công trình sau:

1. Công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng theo quy định của pháp luật về xây dựng. Đây là những công trình có quy mô lớn, tác động trực tiếp đến đời sống dân cư và an toàn xã hội.
2. Công trình xây dựng có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao hoặc có nguy cơ tác động xấu đến môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
3. Công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Tình huống thực tế: Anh Minh, chủ đầu tư một dự án khu đô thị mới với quy mô hơn 20ha, lo lắng liệu dự án của mình có thuộc diện phải mua bảo hiểm bắt buộc không. Theo quy định, dự án khu đô thị có quy mô lớn và có ảnh hưởng đến lợi ích cộng đồng là đối tượng bắt buộc phải mua bảo hiểm trong thời gian xây dựng.

Số tiền bảo hiểm tối thiểu được tính như thế nào?

Theo Điều 33 Nghị định số 220/2026/NĐ-CP, số tiền bảo hiểm tối thiểu đối với bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng là giá trị đầy đủ của công trình khi hoàn thành, bao gồm:

• Toàn bộ vật liệu xây dựng
• Chi phí nhân công
• Thiết bị lắp đặt vào công trình
• Cước phí vận chuyển
• Các loại thuế, phí khác
• Các hạng mục khác do chủ đầu tư cung cấp

Quan trọng: Số tiền bảo hiểm tối thiểu không được thấp hơn tổng giá trị hợp đồng xây dựng, kể cả giá trị điều chỉnh, bổ sung (nếu có). Nếu có thay đổi về số tiền bảo hiểm do điều chỉnh giá trị công trình, bên mua bảo hiểm phải thông tin cho doanh nghiệp bảo hiểm trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày điều chỉnh.

Ví dụ: Dự án của bạn có tổng giá trị hợp đồng xây dựng là 500 tỷ đồng. Bạn phải mua bảo hiểm với số tiền tối thiểu là 500 tỷ đồng, không thể thấp hơn. Nếu sau đó dự án được điều chỉnh tăng lên 550 tỷ đồng, bạn phải thông báo cho công ty bảo hiểm trong vòng 5 ngày làm việc để điều chỉnh hợp đồng.

Mức phí bảo hiểm và mức khấu trừ thay đổi thế nào?

Nghị định số 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 37 về mức phí bảo hiểm và mức khấu trừ bảo hiểm. Cụ thể:

Đối với công trình có giá trị dưới 1.000 tỷ đồng:

• Trường hợp a: Không bao gồm phần lắp đặt thiết bị, hoặc có bao gồm nhưng giá trị lắp đặt thiết bị thấp hơn 50% tổng giá trị hạng mục được bảo hiểm → Áp dụng mức phí và khấu trừ tại khoản 1 Mục I Phụ lục III.
• Trường hợp b: Có bao gồm lắp đặt thiết bị và giá trị lắp đặt thiết bị chiếm từ 50% trở lên tổng giá trị hạng mục được bảo hiểm → Áp dụng mức phí và khấu trừ tại khoản 1 Mục II Phụ lục III.

Đối với công trình có giá trị từ 1.000 tỷ đồng trở lên: Doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm có thể thỏa thuận mức phí và khấu trừ trên cơ sở bằng chứng chứng minh doanh nghiệp, tổ chức bảo hiểm nước ngoài đứng đầu nhận tái bảo hiểm xác nhận.

Lưu ý: Doanh nghiệp bảo hiểm có thể tăng hoặc giảm phí tối đa 25% tính trên phí bảo hiểm, dựa trên mức độ rủi ro của đối tượng bảo hiểm. Quy trình này phải được chuyên gia tính toán xác nhận và hàng năm được kiểm toán nội bộ.

Những trường hợp nào doanh nghiệp bảo hiểm không được giảm phí?

Theo quy định mới tại khoản 2a Điều 37, doanh nghiệp bảo hiểm không được giảm phí so với tỷ lệ phí quy định tại Phụ lục III trong các trường hợp sau:

1. Công trình tại các tỉnh, thành thuộc vùng nguy cơ xảy ra rủi ro do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ, dòng chảy theo quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai.
2. Doanh nghiệp bảo hiểm có lỗ thuần nghiệp vụ bảo hiểm tài sản trong 3 năm tài chính liền kề theo Mẫu số 3 tại Phụ lục X kèm theo Nghị định.

Điều này nhằm đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của thị trường bảo hiểm, tránh tình trạng cạnh tranh giảm phí không lành mạnh ảnh hưởng đến quyền lợi của chủ đầu tư.

Trách nhiệm mua bảo hiểm của chủ đầu tư: Những điều cần biết

Điều 38 Nghị định số 220/2026/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư:

• Chủ đầu tư phải mua bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng theo quy định.
• Có quyền giao nhà thầu mua bảo hiểm, nhưng việc giao này không làm thay đổi trách nhiệm của chủ đầu tư. Chủ đầu tư vẫn phải theo dõi, giám sát việc thực hiện.
• Khi mua bảo hiểm cho toàn bộ công trình: Phải mua với số tiền bảo hiểm tối thiểu theo Điều 33.
• Khi mua bảo hiểm theo từng hạng mục: Số tiền bảo hiểm của từng hạng mục không thấp hơn giá trị đầy đủ của hạng mục đó khi hoàn thành, và tổng số tiền bảo hiểm của các hạng mục không thấp hơn số tiền bảo hiểm tối thiểu theo Điều 33.
• Công trình có nhiều hạng mục: Chủ đầu tư phải cung cấp thông tin về giá trị từng hạng mục để xác định tỷ lệ phí bảo hiểm tương ứng theo Phụ lục III.

Tình huống thực tế: Chị Lan, chủ đầu tư một dự án nhà máy sản xuất, đã giao cho nhà thầu chính mua bảo hiểm bắt buộc. Tuy nhiên, do nhà thầu mua thiếu số tiền bảo hiểm, khi xảy ra sự cố cháy nổ, chị Lan phải tự gánh chịu phần thiệt hại còn lại. Bài học: Chủ đầu tư cần kiểm tra kỹ hợp đồng bảo hiểm và giám sát việc mua bảo hiểm của nhà thầu.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và bảo vệ quyền lợi của mình, chúng tôi khuyên bạn:

1. Xác định ngay từ đầu dự án công trình của bạn có thuộc diện phải mua bảo hiểm bắt buộc hay không, dựa trên 3 nhóm công trình nêu trên.
2. Đảm bảo số tiền bảo hiểm không thấp hơn tổng giá trị hợp đồng xây dựng và cập nhật kịp thời khi có điều chỉnh giá trị.
3. Thương lượng mức phí bảo hiểm với doanh nghiệp bảo hiểm trong khung cho phép (tối đa ±25%), đặc biệt đối với công trình có giá trị dưới 1.000 tỷ đồng.
4. Kiểm tra điều kiện giảm phí: Nếu công trình của bạn không nằm trong vùng nguy cơ cao và doanh nghiệp bảo hiểm không có lỗ thuần, bạn có thể yêu cầu mức phí hợp lý hơn.
5. Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ về việc mua bảo hiểm để đối phó với các thanh tra, kiểm tra sau này.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc tuân thủ quy định về bảo hiểm bắt buộc trong xây dựng không chỉ giúp chủ đầu tư tránh bị xử phạt hành chính mà còn là biện pháp bảo vệ tài chính hiệu quả khi gặp rủi ro. Các khoản phạt có thể lên đến hàng trăm triệu đồng tùy theo mức độ vi phạm.