Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam: Cơ hội đầu tư và rủi ro pháp lý bạn cần biết

Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên mới với sự ra đời của các Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây không chỉ là cú hích cho thị trường tài chính mà còn mở ra cơ hội đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là những rủi ro pháp lý cần được kiểm soát chặt chẽ. Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách là luật sư tư vấn – sẽ phân tích chi tiết các khía cạnh pháp lý, cơ chế hoạt động và những lưu ý quan trọng để bạn có thể tận dụng tối đa lợi ích từ IFC mà vẫn đảm bảo an toàn.

Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam được thành lập khi nào và dựa trên cơ sở pháp lý nào?

Theo Quyết định thành lập ngày 21/12/2025, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam đã chính thức được ra mắt, đánh dấu bước ngoặt trong chiến lược phát triển kinh tế – tài chính quốc gia. Cụ thể, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN) được ra mắt vào ngày 9/1/2026, và Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) ra mắt vào ngày 11/2/2026.

Về mặt pháp lý, Quốc hội đã ban hành các cơ chế đặc thù cho IFC, và Chính phủ đã ban hành Nghị định số 328/2025/NĐ-CP về Trung tâm Trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam. Theo ông Bạch Quốc An – Vụ trưởng Vụ Luật pháp quốc tế (Bộ Tư pháp), đây là bước tiến đột phá trong tư duy hoàn thiện thể chế của Việt Nam trong lĩnh vực tài chính quốc tế.

Bạn cần lưu ý rằng, khung pháp lý nền tảng cho IFC đã cơ bản hình thành và quy chế hoạt động đang được hoàn thiện ở giai đoạn cuối, như Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc đã thông tin.

Mô hình “hai trung tâm, một cấu trúc” hoạt động như thế nào?

Mô hình phát triển “hai trung tâm, một cấu trúc” được các chuyên gia quốc tế đánh giá cao. Cụ thể, Tiến sĩ Kishore Nuthalapati – chuyên gia tài chính doanh nghiệp của Ấn Độ nhận định:

“Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam là một trong những mô hình hiệu quả nhất hiện nay, bởi thành lập tại hai địa điểm là TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, tuy tách biệt về địa lý nhưng được vận hành như một cấu trúc thống nhất.”

Theo TS. Lương Thanh Hà, giảng viên Học viện Ngân hàng, TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò đầu tàu về ngân hàng và thị trường vốn quy mô lớn, còn Đà Nẵng được định vị là trung tâm chuyên biệt về fintech, công nghệ số và tài chính xanh. Dù tách biệt về địa lý, hai trung tâm này được kết nối trong cùng cơ chế điều phối nhằm phân bổ linh hoạt các sản phẩm và hoạt động tài chính.

Điều này mang lại lợi thế lớn cho nhà đầu tư: bạn có thể linh hoạt lựa chọn địa điểm phù hợp với loại hình đầu tư của mình, đồng thời vẫn được hưởng các cơ chế ưu đãi thống nhất.

Cơ hội đầu tư nào đang chờ đón nhà đầu tư tại các Trung tâm Tài chính quốc tế?

Chiến lược phát triển trung tâm tài chính quốc tế đa chức năng được xây dựng trên 5 trụ cột:

• Phát triển toàn diện thị trường vốn và dịch vụ tài chính
• Hình thành trung tâm quản lý tài sản
• Thúc đẩy fintech và tài chính đổi mới thông qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox)
• Phát triển các sàn giao dịch chuyên biệt cùng công cụ tài chính hiện đại
• Mở rộng tài chính xanh phục vụ tăng trưởng bền vững

Kết quả bước đầu rất khả quan. Tại VIFC-HCMC, sau hơn 3 tháng ra mắt, đã trao chứng nhận cam kết thành viên cho 15 nhà đầu tư. Các đề án quan trọng đang được xây dựng bao gồm: sàn giao dịch hàng hóa tập trung, trung tâm tài chính hàng hải, trung tâm tài chính hàng không, quỹ đầu tư mạo hiểm, chương trình tài chính xanh, trung tâm thanh toán chuyển mạch quốc tế, trung tâm thanh toán bù trừ và mô hình thử nghiệm số hóa tài sản thực.

Trong khi đó, VIFC-DN đã ký kết 20 biên bản ghi nhớ (MOU) với các tổ chức, doanh nghiệp và nhà đầu tư; tiếp tục đàm phán thêm 4 biên bản ghi nhớ với các tổ chức quốc tế. Thành phố cũng đã cấp giấy chứng nhận đăng ký thành viên cho 12 nhà đầu tư, trao giấy chấp thuận quan tâm cho 11 nhà đầu tư khác, cùng với 9 nhà đầu tư đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký thành viên.

Tình huống thực tế: Nhà đầu tư nước ngoài gặp khó khăn gì khi tham gia IFC?

Mặc dù cơ hội rất lớn, nhưng theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, hiện nhiều ngân hàng lớn như: JPMorgan, Bank of America, Bank of China, Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) đã chuẩn bị kế hoạch hiện diện tại VIFC nhưng chưa thể tham gia do vướng điều kiện pháp lý, đặc biệt là tiêu chí xếp hạng tín nhiệm. Việc xem xét điều chỉnh tiêu chí phù hợp hơn trong giai đoạn đầu sẽ góp phần mở rộng quy mô thị trường, tăng thanh khoản và nâng tính quốc tế cho IFC.

Kiểm soát rủi ro như thế nào khi đầu tư vào Trung tâm Tài chính quốc tế?

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh:

“Hiện không có lý do để chần chừ, cần khẩn trương đưa hai trung tâm vào vận hành theo tinh thần ‘có đi thì mới có đến’, song phải bảo đảm kiểm soát chặt rủi ro và an toàn hệ thống tài chính quốc gia.”

Các cơ chế kiểm soát rủi ro đã được thiết lập bao gồm:

• Cơ chế sandbox để thử nghiệm công nghệ tài chính mới trước khi áp dụng đại trà
• Tòa án chuyên trách IFC giải quyết tranh chấp theo chuẩn quốc tế, với cơ chế cho phép các bên tranh chấp có quyền thỏa thuận hoặc từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy phán quyết trọng tài
• Thị thực dài hạn tới 10 năm cho chuyên gia nước ngoài và gia đình
• Cho phép sở hữu nước ngoài 100% với cơ chế kiểm soát vốn phù hợp

Lời khuyên từ luật sư dành cho nhà đầu tư và doanh nghiệp

Dựa trên những phân tích trên, chúng tôi xin đưa ra một số lời khuyên thiết thực để bạn tham gia IFC một cách an toàn và hiệu quả:

1. Nghiên cứu kỹ khung pháp lý: Đặc biệt là Nghị định số 328/2025/NĐ-CP và các quy chế hoạt động đang được hoàn thiện. Hãy tham vấn luật sư chuyên về đầu tư để hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.
2. Đánh giá tiêu chí xếp hạng tín nhiệm: Nếu bạn là tổ chức tài chính quốc tế, hãy kiểm tra xem tiêu chí hiện tại có phù hợp với hồ sơ của bạn không và chuẩn bị các giải pháp thay thế nếu cần.
3. Tận dụng cơ chế sandbox: Đây là cơ hội tuyệt vời để thử nghiệm các sản phẩm fintech mới mà không phải đối mặt với rủi ro pháp lý lớn.
4. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ: Các thủ tục đăng ký thành viên và cấp giấy chứng nhận đã được triển khai, nhưng yêu cầu hồ sơ chặt chẽ. Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh chậm trễ.
5. Luôn cập nhật thông tin: Khung pháp lý cho IFC vẫn đang hoàn thiện. Hãy theo dõi các thông báo từ Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý để nắm bắt kịp thời các thay đổi.