Hướng dẫn chi tiết quản lý dịch vụ làm thủ tục về thuế: Kiểm tra, công khai thông tin 2026

Hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn quản lý chặt chẽ hơn với các quy định mới tại dự thảo hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Nếu quý khách là đại lý thuế, hộ kinh doanh hoặc cá nhân cung cấp dịch vụ thuế, bài viết này sẽ giúp quý khách nắm rõ các tiêu chuẩn, thủ tục kiểm tra, công khai thông tin và hậu quả pháp lý khi vi phạm.

Cụ thể, dự thảo đề xuất quy định về tổ chức thi, điều kiện miễn môn thi; thủ tục cấp, thu hồi Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế; cập nhật kiến thức của người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế; và quản lý hoạt động này. Trong đó, trọng tâm là cơ chế kiểm tra và công khai thông tin để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

1. Kiểm tra đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế như thế nào?

Theo dự thảo, việc kiểm tra được thực hiện cùng với kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế. Nội dung kiểm tra bao gồm: tiêu chuẩn kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế của đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ về thuế; trách nhiệm của các đối tượng này.

Dịch vụ làm thủ tục về thuế được định nghĩa là hoạt động của đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện các dịch vụ quy định tại điểm c khoản 5 Điều 40 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Người tham gia hoạt động này là nhân viên Đại lý thuế, Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đủ tiêu chuẩn theo quy định.

Việc kiểm tra được thực hiện trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro theo Thông tư số …/2026/TT-BTC. Cơ quan thuế sẽ đánh giá, phân loại mức độ rủi ro dựa trên thông tin thu thập, xử lý, tiêu chí phân loại rủi ro (bao gồm dấu hiệu vi phạm, hành vi không tuân thủ). Từ đó, lựa chọn đối tượng kiểm tra phù hợp, ưu tiên các trường hợp có mức độ rủi ro cao để đảm bảo hiệu quả quản lý thuế.

1.1. Các trường hợp kiểm tra đột xuất

Dự thảo xác định hai trường hợp kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu rủi ro cao hoặc vi phạm cụ thể:

• Trường hợp 1: Đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế có hành vi kê khai không đúng thực tế hoặc gian lận, giả mạo thông tin đã thông báo đến cơ quan thuế nhằm mục đích đủ tiêu chuẩn kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế.
• Trường hợp 2: Đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế giúp người nộp thuế làm sai lệch hồ sơ thuế, làm giảm nghĩa vụ thuế hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, khấu trừ của người nộp thuế.

Các trường hợp này được xác định và ưu tiên xử lý dựa trên kết quả phân tích, đánh giá rủi ro theo Thông tư số …/2026/TT-BTC, nhằm phát hiện sớm và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật thuế.

Trình tự, thủ tục kiểm tra, xử lý kết quả vi phạm qua kiểm tra được thực hiện theo các quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn về kiểm tra, đồng thời kết hợp áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro theo Thông tư số …/2026/TT-BTC (bao gồm thu thập, xử lý thông tin rủi ro; phân loại mức độ rủi ro; lựa chọn biện pháp quản lý phù hợp với từng mức độ để nâng cao hiệu quả quản lý, khuyến khích tuân thủ và chống thất thu thuế).

2. Công khai thông tin của đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế

Một điểm quan trọng trong dự thảo là cơ chế công khai thông tin nhằm tăng tính minh bạch và răn đe. Khi phát hiện đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người tham gia hoạt động kinh doanh không đủ tiêu chuẩn kinh doanh dịch vụ tư vấn thuế, cơ quan thuế quản lý trực tiếp sẽ công khai trên Hệ thống quản lý hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế.

Thông tin công khai bao gồm: Tên, mã số thuế, tên người đại diện theo pháp luật, địa chỉ trụ sở và tiêu chuẩn chưa đáp ứng.

Bên cạnh đó, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày cấp hoặc ngày ban hành Quyết định thu hồi Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế, Cục Thuế công khai thông tin người được cấp Chứng chỉ, Quyết định thu hồi Chứng chỉ trên cùng hệ thống. Thông tin bao gồm: họ tên, ngày sinh, thông tin về hộ chiếu (đối với người nước ngoài), thông tin về chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế; thông tin về quyết định thu hồi.

Tình huống thực tế

Anh Minh là chủ một hộ kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế tại TP.HCM. Trong quá trình kiểm tra định kỳ, cơ quan thuế phát hiện anh không có Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế hợp lệ (hết hạn từ 6 tháng trước). Theo quy định, cơ quan thuế sẽ công khai thông tin của hộ kinh doanh anh Minh trên Hệ thống quản lý hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế, bao gồm tên, mã số thuế, địa chỉ và lý do vi phạm. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và khả năng tiếp cận khách hàng của anh Minh.

3. Lời khuyên từ luật sư

Để tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ hoạt động kinh doanh, quý khách cần lưu ý:

1. Luôn duy trì tiêu chuẩn kinh doanh: Đảm bảo đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và nhân viên đều có Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế còn hiệu lực.
2. Cập nhật kiến thức thường xuyên: Theo dõi các quy định mới về thuế, đặc biệt là Luật Quản lý thuế 2025 và Thông tư hướng dẫn.
3. Khai báo trung thực: Không gian lận, giả mạo thông tin khi đăng ký kinh doanh hoặc kê khai với cơ quan thuế.
4. Giám sát chặt chẽ hồ sơ khách hàng: Không thực hiện các hành vi làm sai lệch hồ sơ thuế, giảm nghĩa vụ thuế trái phép.
5. Chuẩn bị sẵn sàng cho kiểm tra: Lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách liên quan đến hoạt động kinh doanh dịch vụ thuế để đối chiếu khi cần.

Dự thảo hiện đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng TTĐT Bộ Tài chính. Quý khách có thể theo dõi và gửi ý kiến đóng góp để hoàn thiện quy định. Để được tư vấn chi tiết về các quy định mới, vui lòng liên hệ với chúng tôi.