Đăng ký doanh nghiệp 2026: 5 điểm mới quan trọng trong dự thảo sửa Nghị định 168

ng k doanh nghi p 2026 5 i m m i quan tr ng t
Nếu bạn có nhu cầu sử dụng dịch vụ đăng ký kinh doanh trọn gói với chi phí hợp lý và thời gian siêu tốc, vui lòng liên hệ hotline 033.804.6588 để được tư vấn hoàn toàn miễn phí. Trân trọng.

Quý khách đang có kế hoạch thành lập doanh nghiệp mới hay chuyển đổi từ hộ kinh doanh? Dự thảo sửa đổi Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, hứa hẹn mang đến những cải cách hành chính sâu rộng. Trong bài viết này, chúng tôi – với tư cách là luật sư tư vấn doanh nghiệp – sẽ phân tích chi tiết 5 điểm mới quan trọng nhất mà bạn cần nắm rõ để chuẩn bị kế hoạch kinh doanh phù hợp.

Tóm tắt cốt lõi: Dự thảo sửa đổi Nghị định 168/2025/NĐ-CP tập trung vào số hóa tối đa, cho phép dùng VNeID thay thế nhiều giấy tờ bản sao, và thiết lập quy trình rõ ràng cho nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

1. Cơ quan đăng ký kinh doanh được khai thác dữ liệu quốc gia thay thế bản sao giấy tờ – Bạn không cần nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp nữa?

Tóm tắt cốt lõi: Đúng vậy. Theo Điều 2 của dự thảo, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ tự khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia để thay thế bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký thuế, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và nhiều giấy tờ khác trong hồ sơ.

Theo đó, khoản 7 được bổ sung vào Điều 4 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định: cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh có trách nhiệm khai thác, sử dụng thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Trường hợp không khai thác được hoặc thông tin không đầy đủ, cơ quan sẽ yêu cầu bạn bổ sung và đề nghị cập nhật dữ liệu.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại Luật Việt Nam, quy định này giúp giảm tới 70-80% khối lượng giấy tờ bản sao mà doanh nghiệp phải nộp, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại cho người dân. Bộ Tài chính cũng đã có Công văn 234/BTC-DNTN yêu cầu các cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện ngay việc này.

Tình huống thực tế:

Anh Minh muốn thành lập công ty TNHH MTV tại TP.HCM. Trước đây, anh phải nộp bản sao Giấy chứng nhận đăng ký thuế và Chứng minh nhân dân (nay là CCCD). Với quy định mới, nếu thông tin của anh đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia, anh chỉ cần kê khai trực tuyến và cơ quan sẽ tự kiểm tra, không cần nộp thêm bất kỳ bản sao nào.

2. Cấp xã có thể thành lập phòng chuyên môn riêng để đăng ký hộ kinh doanh – Thủ tục nhanh hơn hay phức tạp hơn?

Tóm tắt cốt lõi: Tùy vào địa phương. Dự thảo sửa đổi khoản 2 Điều 20 Nghị định 168 theo hướng linh hoạt: nếu UBND cấp xã thành lập phòng chuyên môn thì phòng đó làm cơ quan đăng ký hộ kinh doanh; nếu không, UBND cấp xã trực tiếp thực hiện và bố trí công chức chuyên môn.

Trước đây, chỉ có Phòng Kinh tế (xã) hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (phường) mới có thẩm quyền. Quy định mới cho phép các xã, phường có quy mô lớn có thể tự thành lập phòng chuyên môn riêng, có tài khoản và con dấu riêng, giúp tăng tính chuyên nghiệp và giảm tải cho các phòng ban khác. Tuy nhiên, đối với các xã nhỏ, UBND cấp xã vẫn giữ vai trò chính.

3. Lưu giữ thông tin cổ đông ít nhất 05 năm sau khi công ty giải thể – Trách nhiệm mới của cơ quan đăng ký kinh doanh

Tóm tắt cốt lõi: Khoản 8a mới bổ sung vào Điều 21 Nghị định 168 yêu cầu cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh phải lưu giữ thông tin về cổ đông của công ty cổ phần (không niêm yết) ít nhất 05 năm kể từ ngày công ty giải thể.

Đây là quy định quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của cổ đông và trái chủ trong các tranh chấp sau giải thể. Theo đó, nếu có khiếu nại, kiện tụng liên quan đến trách nhiệm của cổ đông, cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm cung cấp thông tin trong thời hạn 5 năm. Trước đây, quy định này chưa được luật hóa rõ ràng, gây khó khăn cho việc truy xuất thông tin.

4. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập doanh nghiệp trước khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư – Thủ tục mới cần lưu ý

Tóm tắt cốt lõi: Khoản 6 mới bổ sung vào Điều 24 Nghị định 168 cho phép nhà đầu tư nước ngoài nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trước khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRRC), với điều kiện phải cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.

Cụ thể, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trong trường hợp này không bao gồm bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Thay vào đó, giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp phải có nội dung cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật về đầu tư. Đây là thay đổi mang tính đột phá, giúp rút ngắn thời gian thành lập doanh nghiệp cho nhà đầu tư nước ngoài từ 15-20 ngày xuống còn 3-5 ngày làm việc.

Tình huống thực tế:

Nhà đầu tư Nhật Bản muốn thành lập công ty 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam. Trước đây, họ phải xin IRRC trước (mất 15 ngày), sau đó mới đăng ký doanh nghiệp (mất thêm 3 ngày). Với quy định mới, họ có thể nộp đồng thời cả hai thủ tục, tiết kiệm tới 70% thời gian.

5. Đăng ký doanh nghiệp qua VNeID và quy định rõ ràng về trách nhiệm ký số

Tóm tắt cốt lõi: Dự thảo sửa đổi Điều 39 Nghị định 168 cho phép dùng VNeID (tài khoản định danh điện tử mức 2) để đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia và nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, thay vì chỉ dùng tài khoản định danh như trước. Đồng thời, quy định chi tiết trách nhiệm ký số cho từng đối tượng nộp hồ sơ.

Các thay đổi cụ thể:

  • Người có thẩm quyền ký (người đại diện theo pháp luật): Nếu giấy đề nghị được kê khai trên Hệ thống thông tin quốc gia và chỉ yêu cầu một người ký, người đó không phải ký số và tải lên – giảm thao tác. Nếu có nhiều người ký hoặc giấy tờ khác, phải ký số và tải lên.
  • Người được ủy quyền: Phải tải toàn bộ giấy tờ đã được ký số hoặc ký trực tiếp lên hệ thống, sau đó thanh toán phí, lệ phí và xác thực điện tử.
  • Kết quả: Sau khi nộp hồ sơ thành công, bạn nhận được giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả điện tử.

Theo Luật sư Hoàng Tuấn Vũ (Công ty Luật TNHH Everest), quy định này giúp giảm tới 50% thao tác thủ công cho người nộp hồ sơ, đặc biệt với các trường hợp đơn giản (chỉ một người ký), đồng thời tăng tính minh bạch và trách nhiệm trong quy trình nộp hồ sơ điện tử.

Lời khuyên từ luật sư

  1. Kiểm tra thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia trước khi nộp hồ sơ: đảm bảo CCCD, mã số thuế, đăng ký kinh doanh cũ đã được cập nhật đầy đủ và chính xác. Nếu thiếu, hãy liên hệ cơ quan chức năng để điều chỉnh kịp thời.
  2. Chuẩn bị VNeID mức 2 ngay từ bây giờ: đây là công cụ chính để đăng nhập và nộp hồ sơ trực tuyến theo quy định mới. Nếu chưa có, bạn có thể đăng ký tại Công an xã, phường hoặc qua ứng dụng VNeID.
  3. Nhà đầu tư nước ngoài cần chuẩn bị cam kết tiếp cận thị trường ngay trong giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, thay vì chờ IRRC. Hãy tham khảo danh mục ngành nghề có điều kiện để đảm bảo cam kết đúng quy định.
  4. Lưu trữ thông tin cổ đông (nếu là công ty cổ phần): ngay cả khi công ty giải thể, cơ quan đăng ký kinh doanh có quyền lưu giữ thông tin đến 5 năm. Do đó, hãy đảm bảo hồ sơ cổ đông được kê khai chính xác ngay từ đầu.
  5. Theo dõi tiến độ dự thảo: Nghị định dự kiến có hiệu lực từ tháng 9/2026. Trong thời gian chờ, bạn vẫn áp dụng quy định hiện hành. Hãy tham khảo ý kiến luật sư để được cập nhật kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Dự thảo sửa đổi Nghị định 168 có hiệu lực khi nào?

Hiện tại, dự thảo đang được lấy ý kiến và dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/9/2026. Tuy nhiên, thời điểm chính thức sẽ phụ thuộc vào quyết định của Chính phủ. Trong thời gian chờ, các quy định hiện hành của Nghị định 168/2025/NĐ-CP vẫn được áp dụng.

Câu hỏi: Tôi có thể dùng VNeID để đăng ký doanh nghiệp ngay bây giờ không?

Chưa thể. Quy định cho phép dùng VNeID để đăng ký doanh nghiệp chỉ có hiệu lực sau khi dự thảo được thông qua. Hiện tại, bạn vẫn phải sử dụng tài khoản định danh điện tử trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên bạn nên đăng ký VNeID mức 2 ngay để sẵn sàng khi quy định mới có hiệu lực.

Câu hỏi: Nhà đầu tư nước ngoài có cần phải xin IRRC trước khi thành lập doanh nghiệp theo quy định mới không?

Theo dự thảo, không bắt buộc. Nhà đầu tư nước ngoài có thể nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trước khi có IRRC, với điều kiện trong giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp phải có cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. Điều này giúp rút ngắn thời gian thành lập doanh nghiệp đáng kể. Tuy nhiên, nếu ngành nghề có điều kiện hoặc thuộc danh mục hạn chế, nhà đầu tư vẫn cần tuân thủ quy định riêng của pháp luật đầu tư.

Trên đây là 5 điểm mới quan trọng trong dự thảo sửa đổi Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn chi tiết cho kế hoạch thành lập doanh nghiệp, hãy liên hệ với chúng tôi qua tổng đài 1900.6588 (miễn phí) hoặc 090 222 9061 (dịch vụ luật sư tư vấn có phí). Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn.

Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?

Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.

⚖️

Tham vấn chuyên môn bởi: Luật Quang Huy

Bài viết này được kiểm duyệt và hiệu đính chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư của Luật Quang Huy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin pháp lý chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho quý độc giả.

Tư vấn miễn phí ngay
Scroll to Top