Thông tư 90/2026/TT-BTC về đăng ký thuế: Hướng dẫn chi tiết từ 01/7/2026

Bạn đã biết rằng từ ngày 01/7/2026, một quy định mới về đăng ký thuế chính thức có hiệu lực? Đó là Thông tư 90/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành vào ngày 30/6/2026, thay thế cho Thông tư 86/2024/TT-BTC. Văn bản này hướng dẫn chi tiết về phạm vi đăng ký thuế, mã số thuế, thủ tục đăng ký, thay đổi thông tin, tạm ngừng, chấm dứt và khôi phục hiệu lực mã số thuế cho mọi đối tượng nộp thuế. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích những điểm cốt lõi, giúp bạn nắm bắt kịp thời và tránh rủi ro pháp lý.

Thông tư 90/2026/TT-BTC áp dụng cho những đối tượng nào?

Theo Điều 4 của Thông tư, đối tượng phải đăng ký thuế được quy định rất rộng. Cụ thể, ngoài các chủ thể truyền thống như doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân, văn bản còn bổ sung:

• Nhà cung cấp nước ngoài có hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số tại Việt Nam.
• Nhà thầu nước ngoài, nhà thầu phụ nước ngoài thực hiện hợp đồng tại Việt Nam.
• Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm khấu trừ, nộp thay thuế.
• Người điều hành hợp đồng dầu khí và tổ chức kê khai thuế tối thiểu toàn cầu.

Đáng chú ý: Nhà cung cấp nước ngoài không phải đăng ký thuế nếu toàn bộ doanh thu phát sinh tại Việt Nam đã được khấu trừ và nộp thay thuế. Đây là điểm mới giúp giảm gánh nặng thủ tục cho các đối tượng này.

Mã số thuế 10 chữ số và 13 chữ số được quy định như thế nào?

Điều 5 của Thông tư 90/2026/TT-BTC quy định chi tiết cấu trúc mã số thuế do cơ quan thuế cấp:

• Mã số thuế 10 chữ số: Được cấp cho tổ chức độc lập (doanh nghiệp, hợp tác xã), cá nhân kinh doanh, và một số đối tượng theo quy định.
• Mã số thuế 13 chữ số: Sử dụng cho đơn vị phụ thuộc (chi nhánh, văn phòng đại diện) và các trường hợp đặc thù.

Theo quy định, mỗi tổ chức được cấp một mã số thuế duy nhất trong suốt quá trình hoạt động, còn mỗi cá nhân được cấp một mã số thuế duy nhất trong suốt cuộc đời. Mã số thuế đã cấp không được sử dụng lại cho người nộp thuế khác, nhằm đảm bảo tính minh bạch và tránh gian lận.

Thủ tục đăng ký thuế điện tử có gì thay đổi?

Thông tư 90/2026/TT-BTC khuyến khích mạnh mẽ việc thực hiện thủ tục đăng ký thuế bằng phương thức điện tử. Theo Điều 6, người nộp thuế có thể nộp hồ sơ qua:

• Cổng Dịch vụ công quốc gia (dichvucong.gov.vn).
• Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID).
• Hệ thống thông tin quản lý thuế của Tổng cục Thuế.

Quy trình xử lý hồ sơ điện tử được tối ưu hóa:

• Sau khi tiếp nhận, hệ thống gửi thông báo tiếp nhận trong thời hạn chậm nhất 15 phút.
• Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan thuế phải thông báo yêu cầu bổ sung trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận.

Đối với hồ sơ nộp bằng giấy, quy trình tiếp nhận trực tiếp hoặc qua bưu chính vẫn được duy trì, với thời gian xử lý tương tự. Điều này giúp minh bạch hóa và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính.

Thủ tục đăng ký thuế lần đầu và thay đổi thông tin ra sao?

Chương II và Chương III của Thông tư 90/2026/TT-BTC là phần quan trọng, hướng dẫn chi tiết các thủ tục cụ thể:

• Đăng ký thuế lần đầu: Áp dụng cho tổ chức, cá nhân mới thành lập hoặc bắt đầu hoạt động kinh doanh.
• Thay đổi thông tin đăng ký thuế: Khi thay đổi tên, địa chỉ, người đại diện theo pháp luật, v.v.
• Tạm ngừng hoạt động và tiếp tục hoạt động trước thời hạn.
• Chấm dứt hiệu lực và khôi phục mã số thuế.

Thông tư cũng ban hành kèm theo hệ thống mẫu tờ khai, bảng kê và biểu mẫu thống nhất trên toàn quốc, giúp người nộp thuế dễ dàng thực hiện.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp mới thành lập cần làm gì?

Anh Minh, một doanh nhân trẻ, vừa thành lập công ty TNHH một thành viên vào tháng 7/2026. Anh băn khoăn: “Tôi có cần đăng ký thuế riêng không, hay mã số thuế tự động có sau khi đăng ký kinh doanh?”

Câu trả lời là: Theo Thông tư 90/2026/TT-BTC, sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế sẽ được cấp tự động và tích hợp vào giấy phép. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp có chi nhánh hoặc văn phòng đại diện, cần đăng ký mã số thuế 13 chữ số riêng cho từng đơn vị phụ thuộc. Anh Minh nên nộp hồ sơ điện tử qua Cổng Dịch vụ công quốc gia để tiết kiệm thời gian.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên kinh nghiệm tư vấn thực tế, chúng tôi khuyến nghị bạn:

1. Cập nhật ngay thông tin: Thông tư 90/2026/TT-BTC thay thế Thông tư 86/2024/TT-BTC từ ngày 01/7/2026. Hãy kiểm tra lại hồ sơ đăng ký thuế hiện tại để đảm bảo tuân thủ quy định mới.
2. Sử dụng phương thức điện tử: Đăng ký qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID giúp rút ngắn thời gian xử lý xuống còn 15 phút cho thông báo tiếp nhận.
3. Kiểm tra mã số thuế: Đảm bảo mã số thuế 10 chữ số hoặc 13 chữ số của bạn đã được cấp đúng và không trùng lặp.
4. Lưu ý đối tượng đặc thù: Nếu bạn là nhà cung cấp nước ngoài hoặc nhà thầu nước ngoài, hãy xác định xem có thuộc diện được miễn đăng ký thuế hay không.
5. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Với các trường hợp phức tạp (như kê khai thuế tối thiểu toàn cầu), hãy liên hệ luật sư để được hướng dẫn chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được thực hiện dựa trên nội dung Thông tư 90/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 30/6/2026, có hiệu lực từ 01/7/2026. Nguồn tham khảo: Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính (mof.gov.vn) và Thư viện pháp luật (thuvienphapluat.vn).