Thông tư 83/2026/TT-BQP: Nội quy mới về cơ sở giam giữ trong Quân đội nhân dân

Chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi từ quý khách về các quy định mới liên quan đến việc tạm giữ, tạm giam trong lực lượng Quân đội nhân dân. Đặc biệt, Thông tư 83/2026/TT-BQP do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành ngày 20 tháng 6 năm 2026 đã chính thức thay thế các quy định cũ, mang đến một khuôn khổ pháp lý rõ ràng và chặt chẽ hơn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ những điểm cốt lõi của Thông tư này, từ nội quy giam giữ, danh mục đồ vật cấm cho đến quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.

Trong bối cảnh pháp luật Việt Nam không ngừng hoàn thiện, việc cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất là vô cùng quan trọng. Thông tư này không chỉ áp dụng cho các trại tạm giam, nhà tạm giữ thuộc Bộ Quốc phòng mà còn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các luật sư, điều tra viên và bất kỳ ai có liên quan đến lĩnh vực hình sự trong quân đội.

Thông tư 83/2026/TT-BQP là gì và áp dụng cho những đối tượng nào?

Theo Điều 1 và Điều 2 của Thông tư, văn bản này quy định nội quy cho các cơ sở giam giữ trong Quân đội nhân dân, bao gồm:

• Trại tạm giam, phân trại tạm giam thuộc trại tạm giam Bộ Quốc phòng.
• Trại tạm giam thuộc quân khu, Quân đoàn 34.
• Nhà tạm giữ thuộc cơ quan điều tra hình sự khu vực.
• Buồng tạm giữ của Bộ đội Biên phòng, Vùng Cảnh sát biển.

Đối tượng áp dụng bao gồm: người bị tạm giữ, người bị tạm giam, và các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan. Điều này khẳng định tính toàn diện của Thông tư trong việc điều chỉnh mọi mối quan hệ phát sinh trong quá trình quản lý và thi hành tạm giữ, tạm giam.

Những hành vi nào bị nghiêm cấm tại cơ sở giam giữ quân đội?

Điều 5 của Thông tư quy định rất chi tiết về các hành vi bị nghiêm cấm, nhằm duy trì kỷ luật và an toàn trong các cơ sở giam giữ. Chúng tôi xin lưu ý bạn một số hành vi đặc biệt quan trọng:

• Phá hủy cơ sở giam giữ, trốn trại: Bất kỳ hành vi nào như phá hoại tài sản, tổ chức trốn hoặc tiếp tay cho việc trốn khỏi nơi giam giữ đều bị nghiêm cấm.
• Bạo lực và ức hiếp: Đe dọa, đánh đập, ức hiếp người khác; cố ý làm lây nhiễm virus, bệnh truyền nhiễm; cưỡng đoạt tài sản; tự hủy hoại thân thể hoặc xăm trổ trái phép.
• Hành vi tình dục: Quan hệ tình dục đồng giới và dâm ô dưới mọi hình thức đều bị cấm tuyệt đối.
• Tuyên truyền và mê tín: Lưu giữ, sử dụng, truyền bá văn hóa phẩm phản động, đồi trụy; hoạt động tôn giáo trái phép, bói toán, đánh bạc.
• Chống đối và kích động: Chống đối, cản trở việc thi hành nội quy; xúi giục, lôi kéo người khác gây rối trật tự.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: Việc quy định chi tiết các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 5 Thông tư 83/2026/TT-BQP thể hiện sự chặt chẽ trong công tác quản lý, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các bên trong môi trường đặc thù này.

Quyền và nghĩa vụ của người bị tạm giữ, tạm giam theo Thông tư 83 là gì?

Điều 6 của Thông tư quy định rõ ràng về các quy định đối với người bị tạm giữ, tạm giam. Đây là phần mà chúng tôi cho rằng quý khách cần đặc biệt quan tâm, vì nó thể hiện sự cân bằng giữa kỷ luật và nhân đạo.

• Nghĩa vụ: Chấp hành nghiêm lệnh, quyết định; tuân thủ thời gian sinh hoạt; giữ gìn vệ sinh chung; nam giới phải cắt tóc ngắn, không để râu, ria mép; nữ giới để tóc gọn gàng. Khi giao tiếp với cán bộ phải xưng “tôi” và “cán bộ”.
• Quyền lợi: Được đảm bảo tiêu chuẩn ăn và ăn đúng giờ; được sử dụng quà, tiền gửi lưu ký để mua thực phẩm đã qua chế biến dùng ngay. Được mang quần áo, chăn màn, đồ dùng cá nhân cần thiết. Đồ dùng cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi nếu ở cùng mẹ cũng được phép mang theo.
• Quy định về tài sản: Đồ vật, tư trang, tiền và tài sản khác phải gửi lưu ký tại cơ sở giam giữ hoặc ủy quyền cho người thân quản lý.

Tình huống thực tế: Một người bị tạm giam muốn nhận quà là thực phẩm từ gia đình. Theo Thông tư, quà này phải là thực phẩm đã qua chế biến, dùng ngay được và được gửi thông qua lưu ký. Người bị tạm giam không được tự ý nhận trực tiếp mà không qua kiểm soát của cơ sở giam giữ.

Danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ gồm những gì?

Điều 10 của Thông tư liệt kê một danh mục rất chi tiết các đồ vật cấm. Đây là quy định nhằm đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho cơ sở giam giữ và những người trong đó. Các đồ vật cấm bao gồm:

1. Vũ khí và công cụ hỗ trợ: Vũ khí quân dụng, thô sơ, thể thao; súng bắn điện, dùi cui, áo giáp…
2. Chất ma túy và hóa chất nguy hiểm: Ma túy, tiền chất, chất gây mê, chất độc, phóng xạ.
3. Thiết bị điện tử: Thiết bị liên lạc, ghi âm, ghi hình, đồng hồ (trừ thiết bị y tế được phép như máy trợ thính, trợ tim nếu có sự đồng ý của Thủ trưởng).
4. Đồ dùng nguy hiểm: Đồ dùng bằng kim loại, sành sứ, thủy tinh, đồ vật sắc nhọn, dây có thể dùng để tự sát hoặc phá buồng giam.
5. Đồ uống có cồn: Rượu, bia và các loại đồ uống có cồn khác.

Đáng chú ý: Các thiết bị y tế như máy trợ thính, máy trợ tim là ngoại lệ, nhưng phải được sự đồng ý của Thủ trưởng cơ sở giam giữ và tuân thủ quy định pháp luật về y tế.

Quy định đối với người đến thăm gặp và cán bộ cơ sở giam giữ

Theo Điều 7 và Điều 8 của Thông tư, các quy định này được thiết kế để kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động ra vào cơ sở giam giữ.

• Người đến thăm gặp: Phải xuất trình giấy tờ, mặc trang phục gọn gàng, không mang đồ vật cấm. Việc sử dụng thiết bị thông tin liên lạc, chụp ảnh, ghi âm phải có sự đồng ý của Thủ trưởng. Không được tự ý vào khu vực giam giữ hoặc trao đổi thông tin trái phép với người bị tạm giam.
• Cán bộ, nhân viên: Phải chấp hành nghiêm Luật số 128/2025/QH15 và Điều lệnh Quản lý bộ đội. Không được tự ý tiếp xúc, trao đổi thông tin với người bị tạm giam nếu không được phân công. Nghiêm cấm việc vay mượn, nhận quà, tiền từ người bị tạm giam hoặc người thân của họ vì mục đích vụ lợi.

Xử lý vi phạm nội quy cơ sở giam giữ

Điều 9 của Thông tư quy định rõ, người bị tạm giữ, tạm giam hoặc bất kỳ tổ chức, cá nhân nào vi phạm nội quy sẽ bị xử lý theo quy định của Luật số 128/2025/QH15 và các văn bản có liên quan. Mức độ xử lý tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, có thể bao gồm các hình thức kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo các chuyên gia pháp lý: Việc quy định xử lý vi phạm một cách linh hoạt nhưng có căn cứ pháp lý rõ ràng giúp đảm bảo tính răn đe và công bằng, đồng thời tránh tình trạng xử lý tùy tiện.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên nội dung của Thông tư 83/2026/TT-BQP, chúng tôi đưa ra một số lời khuyên quan trọng cho quý khách:

1. Nắm rõ quyền và nghĩa vụ: Nếu bạn hoặc người thân là người bị tạm giữ, tạm giam, hãy tìm hiểu kỹ các quyền được đảm bảo (như tiêu chuẩn ăn, quà, tư trang) và nghĩa vụ phải tuân thủ (như quy định về giao tiếp, vệ sinh, cắt tóc).
2. Kiểm tra danh mục đồ vật cấm: Trước khi gửi quà hoặc đến thăm, hãy đối chiếu với danh mục đồ vật cấm tại Điều 10. Việc mang theo đồ vật cấm có thể dẫn đến bị thu giữ và xử lý vi phạm.
3. Tuân thủ thủ tục thăm gặp: Khi đến thăm gặp, hãy chuẩn bị đầy đủ giấy tờ tùy thân, mặc trang phục phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của cán bộ. Không tự ý sử dụng điện thoại, máy ảnh khi chưa được phép.
4. Khiếu nại và tố cáo đúng quy định: Nếu phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam, người đến thăm gặp có quyền góp ý, kiến nghị, khiếu nại hoặc tố cáo theo quy định.
5. Tham khảo ý kiến luật sư: Đối với các vấn đề pháp lý phức tạp liên quan đến quyền và nghĩa vụ trong quá trình tạm giữ, tạm giam, việc tìm kiếm sự tư vấn từ luật sư chuyên về hình sự là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi tốt nhất.