Thông tư 71/2026/TT-BTC: Sửa đổi quản lý hạ tầng đường thủy, hàng hải – Bạn cần biết

Chào bạn, trong bối cảnh hệ thống hạ tầng giao thông đường thủy, hàng hải và đường sắt đang được đầu tư mạnh mẽ, việc quản lý, theo dõi và tính hao mòn tài sản kết cấu hạ tầng luôn là bài toán khó cho các cơ quan, đơn vị được giao quản lý. Ngày 23 tháng 6 năm 2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 71/2026/TT-BTC nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điểm mới quan trọng nhất, giúp bạn nắm bắt kịp thời và áp dụng đúng pháp luật.

Thông tư 71/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung những văn bản nào?

Theo nội dung văn bản, Thông tư 71/2026/TT-BTC được ban hành dựa trên các căn cứ pháp lý quan trọng như Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), và các Nghị định mới nhất của Chính phủ như Nghị định số 99/2026/NĐ-CP ngày 31 tháng 3 năm 2026. Văn bản này tập trung sửa đổi các quy định về chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản kết cấu hạ tầng trong 03 lĩnh vực: đường thủy nội địa, hàng hải và đường sắt. Cụ thể, Thông tư này thay thế và bổ sung cho các Thông tư số 22/2025/TT-BTC (đường thủy nội địa), 23/2025/TT-BTC (hàng hải) và 24/2025/TT-BTC (đường sắt).

Điểm mới về tiêu chuẩn và nguyên giá tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa?

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc bổ sung và sửa đổi các quy định về tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định. Cụ thể, tại Điều 1 của Thông tư, quy định mới đã làm rõ hơn về việc theo dõi tài sản không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định. Theo đó, các tài sản này sẽ được theo dõi theo quy định của pháp luật về kế toán, giúp việc quản lý minh bạch và chính xác hơn.

Đáng chú ý, Điều 3 của Thông tư đã sửa đổi ngưỡng nguyên giá để xác định tài sản cố định. Cụ thể:

“b) Có nguyên giá từ 30.000.000 đồng (Ba mươi triệu đồng) trở lên.”

Việc nâng ngưỡng nguyên giá lên 30 triệu đồng thay vì mức cũ sẽ giúp các đơn vị giảm bớt thủ tục hành chính cho các tài sản có giá trị nhỏ, tập trung nguồn lực quản lý cho những tài sản có giá trị lớn, trọng yếu. Quy định này được áp dụng thống nhất cho cả tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, hàng hải và đường sắt theo nguyên tắc sửa đổi tương tự.

Việc xác định nguyên giá khi tiếp nhận, điều chuyển tài sản thay đổi thế nào?

Thông tư 71/2026/TT-BTC đã dành nhiều điều khoản để sửa đổi, bổ sung quy định về xác định nguyên giá tài sản trong các trường hợp cụ thể. Một trong những điểm nhấn quan trọng là quy định chi tiết về việc xác định nguyên giá cho tài sản được giao, điều chuyển, chuyển giao mà chưa được theo dõi trên sổ kế toán.

Theo đó, việc xác định nguyên giá được chia thành các trường hợp cụ thể như sau:

• Trường hợp có hồ sơ: Nếu tài sản có hồ sơ xác định giá mua hoặc giá trị đầu tư xây dựng thì nguyên giá được xác định theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 6 (đã được sửa đổi).
• Trường hợp không có hồ sơ: Nếu không có hồ sơ nhưng xác định được thời điểm đưa vào sử dụng, thì nguyên giá được xác định dựa trên giá mua mới của tài sản cùng loại hoặc giá trị đầu tư xây dựng mới của tài sản có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương tại thời điểm đưa vào sử dụng.
• Trường hợp bất khả kháng: Nếu không có bất kỳ căn cứ nào, thì sử dụng giá quy ước do cơ quan, người có thẩm quyền quyết định hoặc thuê doanh nghiệp thẩm định giá để xác định. Chi phí thẩm định giá sẽ được tính vào nguyên giá tài sản và bố trí từ ngân sách nhà nước.

Điều này giúp các cơ quan, đơn vị có một lộ trình rõ ràng và linh hoạt hơn trong việc xử lý các tài sản có nguồn gốc phức tạp, tránh tình trạng “bế tắc” trong công tác hạch toán.

Tình huống thực tế: Xử lý tài sản được giao nhưng thiếu hồ sơ gốc

Chúng tôi từng tư vấn cho một Cảng vụ Đường thủy nội địa tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long gặp khó khăn trong việc xác định nguyên giá của một tuyến luồng được bàn giao từ những năm 2000. Tuyến luồng này hoàn toàn không có hồ sơ giá trị đầu tư ban đầu, gây khó khăn trong việc trích khấu hao và quyết toán.

Với quy định mới của Thông tư 71/2026/TT-BTC, đơn vị này có thể áp dụng phương án thuê doanh nghiệp thẩm định giá để xác định lại giá trị tài sản. Khoản chi phí thẩm định giá sẽ được tính vào nguyên giá, giúp đơn vị hoàn tất thủ tục kế toán một cách hợp pháp và minh bạch, đúng theo hướng dẫn tại điểm a5 khoản 3 Điều 6 của Thông tư 22/2025/TT-BTC được sửa đổi.

Các quy định về quản lý, kê khai tài sản có gì thay đổi?

Một điểm mới quan trọng khác được quy định tại Điều 4 của Thông tư, đó là xử lý trường hợp sử dụng một phần tài sản để khai thác hỗn hợp. Cụ thể, nếu tài sản được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, cơ quan, đơn vị quản lý tài sản (bên có tài sản) vẫn phải tiếp tục thực hiện quản lý, theo dõi và tính hao mòn như quy định. Điều này tránh tình trạng thất thoát tài sản khi có sự tham gia của nhiều bên.

Bên cạnh đó, Điều 5 của Thông tư cũng bổ sung quy định về việc điều chỉnh nguyên giá. Theo đó, nếu sau khi có kết luận của cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra mà giá trị quyết toán của dự án phải điều chỉnh, thì cơ quan, đơn vị quản lý tài sản phải thực hiện điều chỉnh lại nguyên giá. Đồng thời, đơn vị phải xác định lại mức hao mòn, giá trị còn lại của tài sản để điều chỉnh sổ kế toán theo đúng quy định.

Lời khuyên từ luật sư

Việc cập nhật và áp dụng đúng các quy định mới của Thông tư 71/2026/TT-BTC là vô cùng quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp trong quản lý tài chính, tài sản công. Dưới đây là một số lưu ý dành cho bạn:

1. Rà soát toàn bộ hệ thống tài sản: Khẩn trương rà soát, phân loại lại toàn bộ tài sản kết cấu hạ tầng đang quản lý, đặc biệt là các tài sản có nguyên giá dưới 30 triệu đồng để áp dụng đúng chế độ kế toán.
2. Kiểm tra hồ sơ pháp lý của tài sản: Đối với các tài sản được giao, điều chuyển còn thiếu hồ sơ, cần khẩn trương thu thập, xác minh hoặc tiến hành các thủ tục thẩm định giá theo quy định mới để hoàn thiện hồ sơ nguyên giá.
3. Cập nhật phần mềm kế toán: Đảm bảo phần mềm kế toán và hệ thống sổ sách được cập nhật đúng theo các thay đổi về công thức tính nguyên giá và các trường hợp điều chỉnh.
4. Theo dõi sát các văn bản hướng dẫn: Liên tục cập nhật các văn bản hướng dẫn liên quan từ Bộ Tài chính, Cục Quản lý công sản để áp dụng một cách thống nhất và kịp thời.
5. Tổ chức tập huấn nội bộ: Tổ chức các buổi tập huấn, phổ biến nội dung Thông tư mới cho đội ngũ kế toán, quản lý tài sản để tránh những sai sót không đáng có trong quá trình thực hiện.

Thời điểm có hiệu lực và các văn bản liên quan cần lưu ý

Thông tư 71/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Để áp dụng đúng và đầy đủ, bạn cần lưu ý các văn bản pháp lý quan trọng được viện dẫn trong Thông tư này, bao gồm:

• Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14 và các luật sửa đổi, bổ sung (Luật số 64/2020/QH14, 07/2022/QH15, 24/2023/QH15, 31/2024/QH15, 43/2024/QH15, 56/2024/QH15, 90/2025/QH15).
• Nghị định số 12/2025/NĐ-CP ngày 20/01/2025 về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa.
• Nghị định số 84/2025/NĐ-CP ngày 04/04/2025 về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng hàng hải.
• Nghị định số 15/2025/NĐ-CP ngày 03/02/2025 về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt.
• Đặc biệt lưu ý: Nghị định số 99/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung các Nghị định trên, là cơ sở trực tiếp cho việc ban hành Thông tư 71 này.