Thông tư 27/2026/TT-NHNN: 4 thay đổi trọng tâm về kiểm toán độc lập ngân hàng từ 10/8/2026

Ngày 26 tháng 6 năm 2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 27/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 51/2024/TT-NHNN quy định về kiểm toán độc lập đối với ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Văn bản này sẽ có hiệu lực từ ngày 10 tháng 8 năm 2026, mang đến những thay đổi quan trọng về thủ tục, thời hạn và trách nhiệm của các bên liên quan.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích chi tiết 4 điểm mới trọng tâm của Thông tư 27/2026/TT-NHNN, giúp quý khách hàng là các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài nắm bắt kịp thời và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

1. Thông tư 27/2026/TT-NHNN sửa đổi quy định nào về thời hạn gửi thông báo lựa chọn kiểm toán?

Theo quy định mới tại Điều 1 Thông tư 27/2026/TT-NHNN, khoản 2 Điều 15 của Thông tư 51/2024/TT-NHNN được sửa đổi như sau:

Tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trách nhiệm gửi thông báo bằng văn bản về tổ chức kiểm toán độc lập được lựa chọn cho Ngân hàng Nhà nước trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định lựa chọn.

Đáng chú ý, Thông tư 27/2026/TT-NHNN bổ sung thêm phương thức gửi hồ sơ: ngoài gửi trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính, các tổ chức tín dụng có thể gửi trực tuyến (nếu có). Điều này thể hiện xu hướng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về lĩnh vực ngân hàng.

Phân biệt đối tượng nộp hồ sơ:

• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài gửi cho Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng (trừ trường hợp đặc thù).
• Chi nhánh ngân hàng nước ngoài thuộc đối tượng thanh tra, giám sát an toàn vi mô của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực gửi cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực nơi đặt trụ sở.

2. Thời hạn gửi kết quả kiểm toán độc lập có thay đổi gì theo Thông tư 27/2026/TT-NHNN?

Điều 1 khoản 2 Thông tư 27/2026/TT-NHNN sửa đổi khoản 4 Điều 15 Thông tư 51/2024/TT-NHNN, quy định:

“Trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, gửi kết quả kiểm toán độc lập cho Ngân hàng Nhà nước (gửi trực tiếp đến Ngân hàng Nhà nước hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi trực tuyến (nếu có)) theo quy định tại điểm a và điểm b khoản 2 Điều này.”

Như vậy, thời hạn 90 ngày vẫn được giữ nguyên, nhưng việc bổ sung phương thức gửi trực tuyến giúp các tổ chức tín dụng có thêm lựa chọn linh hoạt, giảm thời gian và chi phí hành chính.

3. Trách nhiệm mới của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực và Thanh tra Ngân hàng?

Điều 2 Thông tư 27/2026/TT-NHNN sửa đổi Điều 16 Thông tư 51/2024/TT-NHNN, quy định trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực gồm 4 nhiệm vụ chính:

1. Phân tích, đánh giá và xử lý kết quả kiểm toán độc lập nhận được.
2. Báo cáo, đề xuất xử lý kịp thời với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước khi phát hiện kiểm toán viên hoặc tổ chức kiểm toán vi phạm pháp luật.
3. Báo cáo Thống đốc khi nhận được thông báo về việc thay đổi hoặc chấm dứt hợp đồng kiểm toán.
4. Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm theo thẩm quyền hoặc kiến nghị Thống đốc xử lý.

Đặc biệt, Điều 4 Thông tư 27/2026/TT-NHNN bổ sung mới Điều 17a, quy định trách nhiệm của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước trong việc thanh tra tình hình thực hiện quy định và báo cáo, đề xuất Thống đốc có thông báo gửi Bộ Tài chính khi phát hiện kiểm toán viên vi phạm.

Tình huống thực tế

Ví dụ: Ngân hàng thương mại ABC kết thúc năm tài chính 2026 vào ngày 31/12/2026. Theo quy định mới, ngân hàng ABC phải gửi kết quả kiểm toán độc lập cho Ngân hàng Nhà nước chậm nhất vào ngày 31/3/2027. Nếu phát hiện kiểm toán viên có sai phạm trong quá trình kiểm toán, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực nơi ABC đặt trụ sở có trách nhiệm báo cáo ngay lên Thống đốc và Thanh tra Ngân hàng Nhà nước sẽ tiến hành thanh tra, đồng thời có thể thông báo cho Bộ Tài chính để xử lý.

4. Thông tư 27/2026/TT-NHNN có hiệu lực khi nào và bỏ quy định nào?

Theo Điều 6 Thông tư 27/2026/TT-NHNN, văn bản này có hiệu lực thi hành từ ngày 10 tháng 8 năm 2026.

Điều 5 Thông tư 27/2026/TT-NHNN quy định bỏ cụm từ “Chánh Văn phòng, Chánh Thanh tra giám sát ngân hàng” tại Điều 22 của Thông tư 51/2024/TT-NHNN. Đây là sự điều chỉnh về mặt hành chính, phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của Ngân hàng Nhà nước theo Nghị định 26/2025/NĐ-CP.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định của Thông tư 27/2026/TT-NHNN, quý khách hàng cần lưu ý:

1. Rà soát quy trình nội bộ về thời hạn gửi thông báo lựa chọn tổ chức kiểm toán (30 ngày) và gửi kết quả kiểm toán (90 ngày) để đảm bảo không vi phạm thời hạn.
2. Chuẩn bị sẵn sàng phương thức gửi trực tuyến nếu Ngân hàng Nhà nước triển khai, nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí.
3. Xác định đúng cơ quan nhận hồ sơ: Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực, tùy theo loại hình tổ chức.
4. Lưu giữ bằng chứng gửi hồ sơ (biên nhận, xác nhận trực tuyến) để đối phó với các đợt thanh tra, kiểm tra sau này.

Câu hỏi thường gặp