Sửa Luật Dầu khí 2025: Cơ hội đầu tư mỏ cận biên và tăng hệ số thu hồi dầu cho nhà thầu

Chào quý khách! Bài viết hôm nay của chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ những thay đổi quan trọng trong dự thảo sửa đổi Luật Dầu khí 2022, đặc biệt là cơ hội đầu tư vào các mỏ cận biên và giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu (EOR). Đây là những vấn đề then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược phát triển của các nhà thầu dầu khí trong bối cảnh các mỏ lớn đang suy giảm sản lượng.

Vì sao cần sửa Luật Dầu khí 2022 để phát triển mỏ cận biên?

Theo Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị, bảo đảm an ninh năng lượng là nhiệm vụ chiến lược, trong đó dầu khí giữ vai trò là nguồn cung năng lượng sơ cấp đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, ngành dầu khí Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn khi:

• Phần lớn các mỏ chủ lực đã khai thác lâu năm, sản lượng suy giảm tự nhiên từ 15-30% mỗi năm
• Phát hiện mới ngày càng ít, điều kiện khai thác phức tạp và chi phí đầu tư cao
• Mỏ nhỏ, mỏ cận biên có tổng tiềm năng cộng gộp đáng kể, nhưng cần cơ chế ưu đãi đặc thù

Tình huống thực tế: Một mỏ dầu khí có trữ lượng nhỏ, nằm ở vùng nước sâu, chi phí khoan thăm dò lên tới hàng trăm triệu USD. Với cơ chế hiện hành, tỷ suất hoàn vốn nội tại (IRR) chỉ đạt dưới 10% – ngưỡng tối thiểu để nhà đầu tư chấp nhận rủi ro. Nếu không có ưu đãi, mỏ này sẽ bị bỏ hoang, lãng phí tài nguyên quốc gia.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc xác định mỏ cận biên dựa trên chỉ tiêu IRR tiệm cận dưới 10% là bất cập lớn, vì chỉ số này chịu tác động mạnh của biến động giá dầu và chi phí đầu tư.

Dự thảo Luật Dầu khí 2022 (sửa đổi) có những ưu đãi đột phá nào cho mỏ cận biên?

Theo TS. Phan Ngọc Trung, dự thảo Luật Dầu khí 2022 (sửa đổi) đã làm rõ khái niệm mỏ dầu khí cận biên và thiết kế khung chính sách ưu đãi riêng. Cụ thể:

Về chính sách thuế:

• Nhà thầu được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 25%
• Mức thuế xuất khẩu dầu thô chỉ 5%
• Mức thu hồi chi phí tối đa 80% sản lượng dầu khí khai thác được trong năm

Về cơ chế tài chính:

• Cho phép tăng mức thu hồi chi phí thêm tối đa 10% so với hợp đồng dầu khí hiện hữu
• Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế tài nguyên, nhà thầu được sử dụng toàn bộ phần dầu khí lãi để thu hồi chi phí
• Có thể được hưởng toàn bộ phần dầu khí lãi còn lại theo cơ chế ưu đãi đặc thù

“Các chính sách này sẽ góp phần tạo điều kiện để những mỏ trước đây không đủ điều kiện phát triển thành các dự án có hiệu quả kinh tế, từ đó tránh lãng phí nguồn tài nguyên còn lại,” – TS. Phan Ngọc Trung nhận định.

Dự thảo có quy định gì về nâng cao hệ số thu hồi dầu (EOR)?

Bên cạnh chính sách cho mỏ cận biên, dự thảo Luật cũng đặc biệt chú trọng đến các hoạt động nâng cao hệ số thu hồi dầu (Enhanced Oil Recovery – EOR). Đây là những giải pháp công nghệ tiên tiến giúp khai thác thêm lượng dầu còn sót lại trong các mỏ đã già hóa.

Tình huống thực tế: Việt Nam đã có tiền lệ thành công tại Lô 15-2 (mỏ Rạng Đông). Nhà nước chấp thuận kéo dài hợp đồng dầu khí với điều kiện bắt buộc nhà điều hành JVPC (Nhật Bản) phải triển khai giải pháp EOR. Kết quả là sản lượng khai thác tăng đáng kể, mang lại lợi ích hài hòa cho cả hai bên.

Theo dự thảo, các ưu đãi cụ thể bao gồm:

• Nhà thầu được tăng thêm mức thu hồi chi phí tối đa 10% so với hợp đồng hiện hành để bù đắp chi phí đầu tư công nghệ EOR
• Thời hạn hợp đồng dầu khí có thể được gia hạn thêm tối đa 5 năm, tạo điều kiện cho nhà đầu tư có đủ thời gian triển khai dự án và thu hồi vốn
• Cơ chế cho phép ký kết hợp đồng dầu khí mới trước khi hợp đồng hiện hữu kết thúc nhằm triển khai các chương trình đầu tư bổ sung

Lợi ích thực tế cho nhà thầu và nước chủ nhà từ các chính sách mới

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, các chính sách mới tại dự thảo Luật Dầu khí 2022 (sửa đổi) sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Đối với nhà thầu: Cải thiện đáng kể hiệu quả đầu tư nhờ ưu đãi thuế và cơ chế thu hồi chi phí linh hoạt, giảm rủi ro tài chính khi triển khai các dự án có quy mô nhỏ hoặc điều kiện khai thác phức tạp
• Đối với nước chủ nhà: Tận thu tối đa nguồn tài nguyên còn lại trong các khu vực đã có sẵn hạ tầng khai thác, tránh lãng phí và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia
• Đối với môi trường đầu tư: Thu hút nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và giải pháp tăng cường thu hồi dầu (IOR/EOR)

“Các cơ chế ưu đãi mới không nên được nhìn nhận đơn thuần là hỗ trợ cho doanh nghiệp hay nhà thầu dầu khí, mà cần được xem là công cụ để thực hiện mục tiêu lớn hơn là bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia,” – TS. Phan Ngọc Trung khẳng định.

Lời khuyên từ luật sư

Trên cơ sở các quy định tại dự thảo Luật Dầu khí 2022 (sửa đổi), chúng tôi khuyến nghị quý khách hàng là nhà thầu, nhà đầu tư trong lĩnh vực dầu khí lưu ý:

1. Đánh giá lại danh mục dự án tiềm năng: Xem xét các mỏ nhỏ, mỏ cận biên đã được phát hiện trước đây có thể trở nên khả thi với cơ chế ưu đãi mới
2. Chuẩn bị hồ sơ sớm: Khi Luật được thông qua, quy trình phê duyệt sẽ được rút ngắn nhờ phân cấp, phân quyền cho Petrovietnam, nhưng hồ sơ chất lượng vẫn là yếu tố then chốt
3. Nghiên cứu công nghệ EOR: Đầu tư vào các giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu để tận dụng tối đa ưu đãi về thu hồi chi phí và gia hạn hợp đồng
4. Tham vấn chuyên gia pháp lý: Các quy định về ưu đãi trong dự thảo khá phức tạp, cần có sự tư vấn cụ thể để tối ưu hóa lợi ích
5. Theo dõi tiến trình lập pháp: Dự thảo có thể còn được điều chỉnh, cần cập nhật kịp thời để điều chỉnh chiến lược đầu tư

Câu hỏi thường gặp