Quyết định 102/2026/QĐ-UBND Thái Nguyên: Hướng dẫn hoạt động giám định xã hội mới nhất

Vào ngày 24 tháng 7 năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Quyết định số 102/2026/QĐ-UBND về việc ban hành Quy định về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thái Nguyên. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 8 năm 2026, thay thế Quyết định số 31/2017/QĐ-UBND trước đó.

Với vai trò là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ những điểm mới, phạm vi áp dụng và các quy định quan trọng của văn bản này, đặc biệt nếu bạn là tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Căn cứ pháp lý nào để ban hành Quyết định 102/2026/QĐ-UBND?

Theo nội dung văn bản, Quyết định 102/2026/QĐ-UBND được ban hành dựa trên các căn cứ pháp lý sau:

• Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 do Quốc hội ban hành;
• Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15;
• Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội;
• Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg ngày 14/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam;
• Thông tư số 11/2015/TT-BTC ngày 29/01/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính cho hoạt động này.

“Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc ban hành Quyết định mới nhằm cập nhật các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là sau khi Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 có hiệu lực, đồng thời khắc phục những bất cập của Quyết định 31/2017/QĐ-UBND đã áp dụng gần 9 năm.”

Đối tượng nào chịu sự điều chỉnh của Quyết định 102/2026/QĐ-UBND?

Theo Điều 1 Quy định ban hành kèm theo Quyết định 102/2026/QĐ-UBND, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng được xác định cụ thể:

Phạm vi điều chỉnh: Quy định về trách nhiệm giao nhiệm vụ, thực hiện và đề nghị tư vấn, phản biện và giám định xã hội; nội dung, yêu cầu, tính chất, hình thức tổ chức thực hiện; quy trình, thủ tục; kinh phí thực hiện hoạt động này của Liên hiệp Hội trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Đối tượng áp dụng gồm:

1. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thái Nguyên (gọi tắt là Liên hiệp Hội);
2. Các Hội thành viên, tổ chức trực thuộc Liên hiệp Hội;
3. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội trên địa bàn tỉnh.

Thế nào là tư vấn, phản biện và giám định xã hội theo quy định mới?

Tại Điều 2 của Quy định, các thuật ngữ quan trọng được giải thích một cách chi tiết:

• Tư vấn xã hội là hoạt động cung cấp tri thức, kinh nghiệm, thông tin, tư liệu cùng với sự phân tích, đánh giá, kiến nghị cho cá nhân hoặc tổ chức có thẩm quyền.
• Phản biện xã hội là hoạt động đưa ra nhận xét, đánh giá, phê bình và các khuyến nghị về sự phù hợp của nội dung đề án với mục tiêu và các điều kiện đã quy định hoặc thực trạng đặt ra.
• Giám định xã hội là hoạt động xác định tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi của đề án hoặc một số vấn đề, một sự việc cụ thể.

Đáng chú ý, khái niệm “đề án” được hiểu rất rộng, bao gồm: chủ trương, chính sách, chương trình, quy hoạch, kế hoạch, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các vấn đề quan trọng khác thuộc phạm vi quản lý của tỉnh.

Những loại đề án nào bắt buộc lấy ý kiến tư vấn, phản biện và giám định xã hội?

Theo Điều 4 của Quy định, các loại đề án cần lấy ý kiến tư vấn, phản biện và giám định xã hội bao gồm:

1. Các chủ trương, chính sách; quy hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế – xã hội;
2. Dự thảo văn bản quy phạm pháp luật;
3. Các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số;
4. Chính sách xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức;
5. Các chương trình, dự án có quy mô lớn hoặc phạm vi ảnh hưởng rộng đến sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Thái Nguyên.

Ngoài ra, các cơ quan của Đảng, Nhà nước ở cấp tỉnh có thể đặt hàng Liên hiệp Hội thực hiện. Trường hợp Liên hiệp Hội tự đề xuất tư vấn cho các đề án khác, cần được sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền.

Tính chất của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội được quy định ra sao?

Điều 5 của Quy định nêu rõ hai tính chất quan trọng:

Thứ nhất, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp Hội là hoạt động độc lập, khách quan, không vì lợi nhuận, không phải hoạt động nghề nghiệp. Mục đích là thể hiện trách nhiệm của đội ngũ trí thức tỉnh tham gia đóng góp trí tuệ vào các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, khoa học – công nghệ của địa phương.

Thứ hai, hoạt động này không thay thế công việc tư vấn, thẩm định, giám định của các cơ quan quản lý có thẩm quyền và các tổ chức tư vấn hoạt động theo quy định của pháp luật.

Tình huống thực tế:

Giả sử Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thái Nguyên đang xây dựng một dự án phát triển khu công nghiệp quy mô lớn. Theo quy định mới, Sở này phải gửi hồ sơ đề án đến Liên hiệp Hội để lấy ý kiến tư vấn, phản biện trước khi trình UBND tỉnh phê duyệt. Kết quả tư vấn của Liên hiệp Hội sẽ là một kênh tham khảo quan trọng, nhưng không thay thế hoàn toàn quy trình thẩm định của cơ quan nhà nước.

Các mức độ và hình thức thực hiện tư vấn, phản biện, giám định xã hội?

Theo Điều 6, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội được phân thành 03 mức độ:

1. Mức 1: Cung cấp, chia sẻ thông tin tham khảo về nội dung, phương pháp tiếp cận, nguồn tư liệu, nguồn chuyên gia.
2. Mức 2: Phân tích, đánh giá, đưa ra ý kiến nhận xét, bình luận hoặc kiến nghị hướng nghiên cứu nhằm góp phần xây dựng, hoàn thiện hoặc bổ sung, sửa đổi từng phần hoặc toàn bộ đề án.
3. Mức 3: Phân tích, đánh giá, nghiên cứu toàn diện và đưa ra kiến nghị cụ thể về giải pháp hoặc phương án bổ sung, sửa đổi hoặc thay thế từng phần hoặc toàn bộ đề án.

Về hình thức thực hiện, Điều 7 dẫn chiếu đến khoản 1 Điều 2 Thông tư số 11/2015/TT-BTC ngày 29/01/2015 của Bộ Tài chính. Theo đó, các hình thức bao gồm: tổ chức hội thảo, tọa đàm, hội nghị phản biện; thành lập hội đồng tư vấn, phản biện hoặc tổ chức lấy ý kiến bằng văn bản của các chuyên gia, nhà khoa học.

Nội dung báo cáo tư vấn, phản biện, giám định xã hội gồm những gì?

Điều 8 của Quy định liệt kê chi tiết các nội dung chính của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, bao gồm:

• Tính cấp thiết, cơ sở pháp lý, khoa học của đề án;
• Những mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể;
• Các thông tin trong nước, ngoài nước liên quan có so sánh đối chiếu;
• Các nhiệm vụ và giải pháp;
• Các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện;
• Hiệu quả kinh tế – xã hội;
• Các tác động khác của đề án;
• Dự báo các rủi ro (nếu có) và nguyên nhân;
• Phân tích các yếu tố điều kiện (khách quan, chủ quan) tác động đến kết quả thực hiện đề án;
• Đánh giá mức độ thành công, chưa thành công;
• Xác định các nguyên nhân thành công, chưa thành công;
• Kiến nghị, đề xuất.

Về thời gian thực hiện, theo Điều 9, thời gian do Liên hiệp Hội thực hiện theo hợp đồng và các quy định pháp luật hiện hành. Yêu cầu quan trọng là báo cáo phải đảm bảo tính khoa học, thực tiễn, độc lập, khách quan và đề xuất được giải pháp khả thi.

Quy trình lấy ý kiến tư vấn, phản biện và giám định xã hội được thực hiện thế nào?

Theo Điều 10 của Quy định, quy trình, thủ tục lấy ý kiến được chia thành 03 trường hợp:

1. Đối với đề án thuộc diện bắt buộc: Cơ quan chủ trì đề án gửi lấy ý kiến Liên hiệp Hội, thực hiện theo quy trình lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị trong quá trình xây dựng đề án.
2. Đối với đề án do cơ quan Đảng, Nhà nước đặt hàng: Việc lấy ý kiến thực hiện theo yêu cầu của cơ quan đặt hàng.
3. Đối với đề án do Liên hiệp Hội đề xuất: Liên hiệp Hội chủ động tổ chức tư vấn, phản biện, giám định và gửi kết quả tới cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đáng chú ý, theo Điều 3 của Quy định, Liên hiệp Hội phải gửi kết quả tư vấn, phản biện và giám định xã hội trước thời điểm tổ chức thẩm định đề án để đảm bảo tiến độ chung.

Hiệu lực thi hành và văn bản thay thế

Theo Điều 2 của Quyết định 102/2026/QĐ-UBND:

1. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 8 năm 2026.
2. Quyết định số 31/2017/QĐ-UBND ngày 18/10/2017 của UBND tỉnh Thái Nguyên hết hiệu lực kể từ ngày Quyết định mới có hiệu lực.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên phân tích nội dung Quyết định 102/2026/QĐ-UBND, chúng tôi đưa ra một số lưu ý quan trọng:

1. Doanh nghiệp, tổ chức cần nắm rõ: Nếu đang triển khai các dự án quy mô lớn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, hãy chủ động phối hợp với Liên hiệp Hội để được tư vấn, phản biện trước khi trình cơ quan nhà nước thẩm định.
2. Chú ý thời điểm gửi hồ sơ: Kết quả tư vấn phải được gửi trước thời điểm tổ chức thẩm định, vì vậy cần tính toán thời gian hợp lý để tránh chậm tiến độ.
3. Chi phí thực hiện: Cơ chế tài chính được thực hiện theo Thông tư 11/2015/TT-BTC, do đó cần xác định rõ trách nhiệm chi trả khi đặt hàng Liên hiệp Hội thực hiện.
4. Tính chất tham khảo: Kết qu
   Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?

   Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.

   Gọi ngay Hotline: 1900.6588
   ⚖️

   Tham vấn chuyên môn bởi: Luật Quang Huy

   Bài viết này được kiểm duyệt và hiệu đính chuyên môn bởi đội ngũ Luật sư của Luật Quang Huy. Chúng tôi cam kết cung cấp thông tin pháp lý chính xác, cập nhật và hữu ích nhất cho quý độc giả.