Quy chế mới của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu: Bạn cần biết gì?

Trong bối cảnh tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng diễn biến phức tạp, Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (gọi tắt là Ban Chỉ đạo quốc gia) đã được ban hành nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành. Với tư cách là luật sư tư vấn, chúng tôi sẽ giúp quý khách hiểu rõ các quy định mới nhất trong quy chế này, từ thành phần nhân sự chủ chốt đến nguyên tắc vận hành và cơ chế phối hợp.

Thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia gồm những ai?

Theo quy chế, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giữ chức Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia. Bốn Phó Trưởng ban bao gồm:

• Ông Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính – Phó Trưởng ban Thường trực
• Ông Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Công Thương
• Ông Nguyễn Văn Gấu, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
• Ông Nguyễn Ngọc Lâm, Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an

Danh sách 28 Ủy viên gồm lãnh đạo cấp Thứ trưởng của các bộ: Tài chính, Công Thương, Tư pháp, Nội vụ, Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng đại diện các cơ quan: Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, và các lực lượng chức năng như Cục An ninh kinh tế, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Bộ Công an), Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển (Bộ Quốc phòng).

Đáng chú ý, các chức danh như Cục trưởng Cục Hải quan, Cục trưởng Cục Thuế, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng là thành viên chính thức, thể hiện tính liên ngành sâu rộng của Ban Chỉ đạo.

Nguyên tắc hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia là gì?

Theo quy chế, Ban Chỉ đạo quốc gia hoạt động thường xuyên thông qua hoạt động của các thành viên và Văn phòng Thường trực. Các nguyên tắc chính bao gồm:

• Tuân thủ pháp luật hiện hành – mọi hoạt động phải đúng quy định pháp luật.
• Phân công nhiệm vụ rõ ràng – mỗi thành viên chịu trách nhiệm cụ thể về lĩnh vực mình phụ trách.
• Đề cao trách nhiệm cá nhân – Trưởng ban, Phó Trưởng ban và Ủy viên chịu trách nhiệm trước Trưởng ban về kết quả công tác.
• Hiệu quả phối hợp liên ngành – các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ để đạt hiệu quả cao nhất.

Mỗi Ủy viên chịu trách nhiệm trước Trưởng ban về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thuộc lĩnh vực của bộ, ngành mình và các nhiệm vụ được phân công.

Về việc sử dụng con dấu

Quy chế quy định cụ thể: Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia sử dụng con dấu của Thủ tướng Chính phủ; các Phó Trưởng ban sử dụng con dấu của bộ, ngành mình; Văn phòng Thường trực có con dấu riêng. Ở cấp tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh (Chủ tịch UBND tỉnh) sử dụng con dấu của UBND tỉnh; các Phó Trưởng ban tỉnh sử dụng con dấu của sở, ngành mình.

Văn phòng Thường trực của Ban Chỉ đạo quốc gia có vai trò gì?

Văn phòng Thường trực đóng vai trò then chốt trong việc điều hành, chỉ đạo hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia. Cụ thể, Văn phòng Thường trực có nhiệm vụ tham mưu, giúp việc cho Trưởng ban và các Phó Trưởng ban để thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại:

• Quyết định số 389/QĐ-TTg ngày 19 tháng 3 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ về thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia.
• Quyết định số 48/QĐ-TTg ngày 09 tháng 01 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quyết định số 389/QĐ-TTg.
• Quyết định số 927/QĐ-TTg ngày 25 tháng 5 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quyết định số 48/QĐ-TTg.

Văn phòng Thường trực có Quy chế tổ chức và hoạt động riêng, đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong công tác tham mưu.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần lưu ý gì?

Một công ty xuất nhập khẩu tại TP. Hồ Chí Minh thường xuyên gặp tình trạng hàng hóa bị kiểm tra, tạm giữ tại cửa khẩu do nghi ngờ gian lận thương mại. Nhờ hiểu rõ quy chế mới, doanh nghiệp đã chủ động liên hệ đúng cơ quan đầu mối – Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia – để được hướng dẫn thủ tục minh bạch, tránh ách tắc kéo dài. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nắm bắt quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo trong thực tiễn kinh doanh.

Lời khuyên từ luật sư

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi, chúng tôi khuyến nghị quý khách:

1. Nắm rõ quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia – đặc biệt là các quy định về phối hợp liên ngành, để biết cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết vụ việc.
2. Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, tránh bị xử lý oan sai do thiếu thông tin.
3. Theo dõi các văn bản sửa đổi, bổ sung – như Quyết định số 48/QĐ-TTg và 927/QĐ-TTg – để cập nhật kịp thời các thay đổi.
4. Liên hệ luật sư chuyên ngành khi gặp vướng mắc về thủ tục hải quan, thuế hoặc bị kiểm tra hàng hóa.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc ban hành quy chế mới này là bước tiến quan trọng trong việc thể chế hóa hoạt động chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ.