Phí khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia: 600 đồng/trường dữ liệu, hướng dẫn chi tiết

Bạn có biết rằng việc khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia sắp tới có thể sẽ phải chịu mức phí 600 đồng/trường dữ liệu? Đây là đề xuất mới nhất của Bộ Tài chính trong dự thảo Thông tư quy định về mức thu, giảm, chế độ thu, nộp phí khai thác và sử dụng thông tin trong hệ thống dữ liệu quan trọng này. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định dự kiến, giúp bạn nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Mức phí khai thác Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia dự kiến là bao nhiêu?

Theo nội dung dự thảo Thông tư do Bộ Tài chính đang xây dựng, mức thu phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia được đề xuất là 600 đồng/trường dữ liệu. Đây là mức phí tính trên mỗi đơn vị thông tin mà tổ chức, cá nhân yêu cầu khai thác.

Cơ quan thu phí sẽ là Trung tâm Dữ liệu quốc gia – đơn vị quản lý và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu này.

Căn cứ nào để Bộ Tài chính đề xuất mức phí 600 đồng/trường dữ liệu?

Bộ Tài chính đã công bố cơ sở tính toán mức phí dựa trên các số liệu cụ thể:

• Tổng chi phí phát sinh bình quân hằng năm: 2.884,6 tỷ đồng.
• Tổng số trường dữ liệu dự kiến khai thác có tính phí trong 01 năm (theo kịch bản cơ sở năm 2026): 4.800.000.000 trường dữ liệu.
• Chi phí bình quân cho 01 trường dữ liệu: 600,95 đồng/trường dữ liệu.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc lấy số liệu chi phí vận hành thực tế làm cơ sở xác định phí là cách tiếp cận khoa học, minh bạch, đảm bảo bù đắp chi phí nhà nước bỏ ra trong khi vẫn phù hợp với khả năng chi trả của người dân và doanh nghiệp.

Chính sách giảm phí trong giai đoạn đầu được quy định thế nào?

Để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong quá trình làm quen với hệ thống mới, dự thảo đề xuất một lộ trình giảm phí rõ ràng:

Mức giảm phí: 50% so với mức phí chuẩn (từ 600 đồng giảm còn 300 đồng/trường dữ liệu).

Thời gian áp dụng: Từ ngày Thông tư có hiệu lực thi hành đến hết ngày 31/12/2028.

Lý do áp dụng: Bộ Tài chính cho biết việc giảm phí trong giai đoạn đầu nhằm đảm bảo thuận lợi trong quá trình thực hiện, dễ dàng theo dõi, đánh giá và tương đồng với các thông tư giảm mức thu để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp đã được ban hành trong thời gian qua.

Những đối tượng nào được hưởng mức giảm phí đặc biệt 75%?

Dự thảo cũng quy định một số đối tượng ưu tiên được giảm đến 75% mức phí chuẩn, nghĩa là chỉ phải nộp 150 đồng/trường dữ liệu (25% của 600 đồng) trong giai đoạn đến hết năm 2028. Cụ thể gồm:

• Trẻ em theo quy định của pháp luật về trẻ em;
• Hộ nghèo theo quy định của pháp luật về chuẩn nghèo;
• Người cao tuổi theo quy định của pháp luật về người cao tuổi;
• Người khuyết tật theo quy định của pháp luật về người khuyết tật;
• Người có công với cách mạng theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng;
• Đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.

Đáng chú ý, quy định này áp dụng cho cả trường hợp người nộp phí thuộc từ 02 nhóm đối tượng trở lên. Điều này có nghĩa là nếu bạn vừa là người cao tuổi vừa thuộc hộ nghèo, bạn vẫn chỉ hưởng mức giảm 75% như các đối tượng khác, không cộng dồn thêm.

Tình huống thực tế: Doanh nghiệp bất động sản cần chi bao nhiêu để tra cứu dữ liệu quy hoạch?

Anh Minh – chủ một doanh nghiệp bất động sản tại Hà Nội – thường xuyên cần tra cứu thông tin quy hoạch cho các dự án của mình. Giả sử mỗi lần tra cứu, công ty anh cần khai thác khoảng 10.000 trường dữ liệu:

• Nếu nộp phí theo mức chuẩn: 10.000 × 600 đồng = 6.000.000 đồng/lần tra cứu.
• Trong giai đoạn giảm phí 50% (đến hết 2028): 10.000 × 300 đồng = 3.000.000 đồng/lần tra cứu.

Như vậy, nếu doanh nghiệp thực hiện khoảng 50 lượt khai thác mỗi năm, số tiền tiết kiệm được nhờ chính sách giảm phí có thể lên đến 150 triệu đồng – một con số đáng kể giúp giảm chi phí vận hành.

Trường hợp nào không phải nộp phí khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia?

Không phải mọi hoạt động khai thác dữ liệu đều phải nộp phí. Cụ thể, tổ chức, cá nhân sẽ được miễn phí trong các trường hợp được quy định bởi pháp luật về dữ liệu và pháp luật về giao dịch điện tử.

Nếu bạn thuộc đối tượng được miễn phí, bạn cần chuẩn bị các giấy tờ chứng minh theo quy định để được hưởng ưu đãi này khi làm thủ tục khai thác.

Lời khuyên từ luật sư

Để chủ động ứng phó với chính sách phí mới, chúng tôi khuyến nghị bạn:

1. Rà soát nhu cầu khai thác dữ liệu thường xuyên: Xác định những trường dữ liệu nào thực sự cần thiết để tối ưu chi phí, tránh khai thác dư thừa làm tăng số tiền phải nộp.
2. Theo dõi tiến độ ban hành Thông tư: Dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, nội dung có thể được điều chỉnh trước khi ban hành chính thức. Bạn nên cập nhật thường xuyên để nắm bắt thông tin mới nhất.
3. Chuẩn bị hồ sơ đối tượng ưu tiên: Nếu bạn thuộc một trong các nhóm được giảm phí (trẻ em, hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật, người có công, đồng bào dân tộc thiểu số), hãy chuẩn bị sẵn các giấy tờ chứng minh để được hưởng ưu đãi ngay khi Thông tư có hiệu lực.
4. Tính toán lộ trình khai thác: Tận dụng tối đa giai đoạn giảm phí 50% (đến 31/12/2028) để thực hiện các hoạt động khai thác cần thiết, giảm áp lực tài chính khi mức phí chuẩn được áp dụng đầy đủ.
5. Liên hệ Trung tâm Dữ liệu quốc gia: Khi có nhu cầu khai thác, hãy liên hệ trực tiếp với cơ quan thu phí để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục và cách tính phí chính xác.