Chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ quý khách về việc làm thế nào để được công nhận là người có công với cách mạng, đặc biệt là sau khi có những thay đổi quan trọng trong chính sách ưu đãi. Mới đây, ngày [Ngày ký – không có trong bài gốc, giả sử là tháng 1/2026], Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Văn bản này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, thể hiện trách nhiệm và sự tri ân của Đảng, Nhà nước, thực hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ những điểm mới, điều kiện và tiêu chuẩn xét công nhận theo quy định mới nhất.
📋 Mục lục bài viết
- Pháp lệnh 05/2026 sửa đổi quy định công nhận liệt sỹ như thế nào?
- Tình huống thực tế
- Điều kiện công nhận liệt sỹ đối với người hy sinh trong các trường hợp khác là gì?
- Pháp lệnh 05/2026 bổ sung đối tượng nào được công nhận là người có công với cách mạng?
- Chế độ trợ cấp người phục vụ cho cán bộ Lão thành cách mạng và Tiền khởi nghĩa có gì mới?
- Số lượng đối tượng được hưởng chế độ điều dưỡng hàng năm tăng lên bao nhiêu?
- Lời khuyên từ luật sư
- Câu hỏi thường gặp
- Câu hỏi: Thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể bao nhiêu thì không cần chứng minh vết thương tái phát để được công nhận liệt sỹ?
- Câu hỏi: Pháp lệnh 05/2026 có bổ sung đối tượng nào mới được công nhận là người có công với cách mạng?
- Câu hỏi: Số lượng đối tượng được hưởng chế độ điều dưỡng hàng năm sau khi có Pháp lệnh mới là bao nhiêu?
Pháp lệnh 05/2026 sửa đổi quy định công nhận liệt sỹ như thế nào?
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 là sửa đổi quy định về công nhận liệt sỹ đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh chết do vết thương tái phát.
Theo quy định hiện hành trước đây, thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên được công nhận là liệt sỹ khi có bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong xác định vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong. Quy định này bảo đảm tính chặt chẽ về mặt pháp lý nhưng trong nhiều trường hợp lại chưa phù hợp với thực tiễn đời sống và phong tục, tập quán của nhân dân.
Để khắc phục những khó khăn này, Pháp lệnh 05/2026 đã điều chỉnh theo hướng:
- Không quy định điều kiện công nhận liệt sỹ đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên chết.
- Chỉ quy định điều kiện đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61-80% chết do vết thương tái phát.
Tình huống thực tế
Ông Nguyễn Văn A là thương binh với tỷ lệ tổn thương cơ thể 85%. Ông qua đời tại nhà do tuổi già sức yếu, không có bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện. Theo quy định cũ, gia đình ông gặp khó khăn trong việc xin công nhận liệt sỹ. Với Pháp lệnh mới, do tỷ lệ tổn thương cơ thể của ông A trên 81%, gia đình ông không cần chứng minh vết thương tái phát để được xem xét công nhận liệt sỹ.
Điều kiện công nhận liệt sỹ đối với người hy sinh trong các trường hợp khác là gì?
Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 quy định rõ các trường hợp được xem xét công nhận là liệt sỹ, bao gồm:
- Chiến đấu hoặc trực tiếp phục vụ chiến đấu để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia.
- Làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong địa bàn địch chiếm đóng, địa bàn có chiến sự, địa bàn tiếp giáp vùng địch chiếm đóng.
- Trực tiếp đấu tranh chính trị, đấu tranh binh vận có tổ chức với địch.
- Hoạt động hoặc tham gia hoạt động cách mạng, kháng chiến bị địch bắt, tra tấn vẫn không chịu khuất phục, kiên quyết đấu tranh hoặc thực hiện chủ trương vượt tù, vượt ngục mà hy sinh.
- Làm nghĩa vụ quốc tế.
- Thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện đặc thù, khó khăn, nguy hiểm hoặc ở địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo theo danh mục do Chính phủ quy định.
- Trực tiếp làm nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm.
- Dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của nhân dân hoặc dũng cảm ngăn chặn, bắt giữ người có hành vi phạm tội.
- Thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61-80% chết do vết thương tái phát hoặc có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên chết.
- Mất tích trong các trường hợp nêu trên và được cơ quan có thẩm quyền kết luận không phản bội, đầu hàng, chiêu hồi, đào ngũ.
Điểm mới đáng chú ý: Pháp lệnh cũng bổ sung điều kiện công nhận liệt sỹ, thương binh đối với các lực lượng chức năng trong quá trình trực tiếp làm nhiệm vụ/công vụ đấu tranh phòng tội phạm; hợp nhất một số quy định để bảo đảm tính khái quát, đầy đủ hơn về điều kiện công nhận liệt sỹ, thương binh trong các trường hợp làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.
Pháp lệnh 05/2026 bổ sung đối tượng nào được công nhận là người có công với cách mạng?
Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 đã mở rộng đối tượng được công nhận là người có công với cách mạng, cụ thể:
- Bổ sung công nhận người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo.
- Bổ sung công nhận người làm nghĩa vụ quốc tế ở Lào, Campuchia và được Nhà nước khen tặng Huân chương Chiến công là người có công với cách mạng (sửa đổi, bổ sung Điều 35 của Pháp lệnh hiện hành).
Việc bổ sung này nhằm ghi nhận những cống hiến, đóng góp và kịp thời động viên những người đã có nhiều công lao trong công cuộc bảo vệ tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế.
Chế độ trợ cấp người phục vụ cho cán bộ Lão thành cách mạng và Tiền khởi nghĩa có gì mới?
Theo quy định hiện hành trước đây, chế độ trợ cấp người phục vụ chỉ áp dụng đối với một số nhóm đối tượng người có công có tình trạng sức khỏe đặc biệt nặng, như Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên sống ở gia đình.
Thực tiễn cho thấy đa số cán bộ lão thành cách mạng và cán bộ tiền khởi nghĩa hiện đều đã cao tuổi (từ 90 trở lên), sức khỏe suy giảm, nhiều trường hợp không còn khả năng tự phục vụ, cần có người chăm sóc thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày. Việc bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ cho các đối tượng này phù hợp với chủ trương tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng cao mức độ chăm sóc đối với người có công có tuổi cao, sức yếu.
Số lượng đối tượng được hưởng chế độ điều dưỡng hàng năm tăng lên bao nhiêu?
Theo quy định cũ, có 8 nhóm đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm và 7 nhóm đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng 2 năm/1 lần. Tại lần sửa đổi này, Pháp lệnh đã chuyển 1 phần đối tượng hiện đang được điều dưỡng 2 năm một lần sang điều dưỡng hằng năm, cụ thể: “Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61-80%”, tương ứng với 151.222 người, nâng tổng số đối tượng điều dưỡng hàng năm lên 170.000 người.
Lời khuyên từ luật sư
- Rà soát hồ sơ ngay: Nếu bạn hoặc người thân thuộc diện thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên, hãy liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn thủ tục xin công nhận liệt sỹ theo quy định mới, không cần chứng minh vết thương tái phát.
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ: Với thương binh từ 61-80%, vẫn cần bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện tuyến huyện trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong. Hãy lưu giữ cẩn thận các giấy tờ này.
- Kiểm tra điều kiện bổ sung: Nếu bạn đã làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo hoặc làm nghĩa vụ quốc tế ở Lào, Campuchia và được khen tặng Huân chương Chiến công, hãy tìm hiểu thủ tục để được công nhận là người có công.
- Hỗ trợ cán bộ lão thành: Gia đình có cán bộ Lão thành cách mạng hoặc Tiền khởi nghĩa nên liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn về chế độ trợ cấp người phục vụ mới được bổ sung.
- Theo dõi văn bản hướng dẫn: Pháp lệnh có giao Chính phủ quy định chi tiết. Hãy theo dõi các nghị định hướng dẫn thi hành để cập nhật đầy đủ thủ tục.
Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: “Việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh lần này mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc và thể hiện trách nhiệm, sự quan tâm, tri ân của Đảng, Nhà nước, nhân dân, thực hiện truyền thống ‘Uống nước nhớ nguồn’ của dân tộc ta đối với những người đã hy sinh xương máu bảo vệ nền độc lập, tự do cho Tổ quốc.”
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi: Thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể bao nhiêu thì không cần chứng minh vết thương tái phát để được công nhận liệt sỹ?
Theo Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16, thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên chết thì không cần chứng minh vết thương tái phát để được xem xét công nhận liệt sỹ. Quy định này nhằm khắc phục những khó khăn trong thực tiễn, khi nhiều trường hợp thương binh nặng qua đời tại nhà mà không có bệnh án điều trị tại bệnh viện.
Câu hỏi: Pháp lệnh 05/2026 có bổ sung đối tượng nào mới được công nhận là người có công với cách mạng?
Pháp lệnh bổ sung hai nhóm đối tượng chính: (1) Người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo; (2) Người làm nghĩa vụ quốc tế ở Lào, Campuchia và được Nhà nước khen tặng Huân chương Chiến công. Ngoài ra, Pháp lệnh cũng bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ cho cán bộ Lão thành cách mạng (hoạt động trước ngày 1/1/1945) và cán bộ Tiền khởi nghĩa (hoạt động từ 1/1/1945 đến tháng 8/1945).
Câu hỏi: Số lượng đối tượng được hưởng chế độ điều dưỡng hàng năm sau khi có Pháp lệnh mới là bao nhiêu?
Pháp lệnh đã chuyển 151.222 người từ diện điều dưỡng 2 năm/lần (thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61-80%) sang điều dưỡng hàng năm. Tổng số đối tượng điều dưỡng hàng năm được nâng lên khoảng 170.000 người, thể hiện sự quan tâm, tri ân sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với người có công với cách mạng.
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
